DENİZANALARI HAMSİ VE ÇAÇA'NIN SONUNU MU GETİRİYOR!..

SAMSUN - Samsun'da hamsi ve çaça balığı stoklarının kirlenme ve 1980'li yıllarda başlayan taraklı denizanası istilası nedeniyle gün geçtikçe azaldığı bildirildi.

Karadeniz'deki hamsi ve çaça varlığını tespit etmek ve geleceğe yönelik stoklarını arttırmak ve bu stokları yönetmek amacıyla başlatılan NATO destekli uluslararası "Karadeniz Ekosisteminin İyileşmesinde Biyolojik Gösterge Türler" adlı 2 yıllık araştırma bir yılını doldurdu. Ukrayna ve Bulgaristan'dan 6 bilim adamının Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi'ne bağlı Sinop Su Ürünleri Fakültesi'ne gelmesiyle başlayan proje kapsamında araştırma geçen yıl start aldı.

Türkiye'den Sinop Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Bat ve ekibi, Ukrayna'dan Güney Denizleri Biyoloji Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Georgy Shulman ve ekibi, Bulgaristan'dan Balıkçılık Kaynakları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ivan Dobrovolov ve ekibi, Rusya'dan Rusya Bilim Akademisi Evrim Fizyolojisi ve Biyokimya Enstitüsü Öğretim Üyesi Dr. Zabelinskii Stanislav ve ekibi tarafından yürütülen ve bir yıl sonra sona erecek olan projenin başarıyla sürdürüldüğü ifade edildi.

Araştırmada ilginç sonuçlar elde ettiklerini dile getiren Prof. Dr. Levent Bat, her şeyden önce en üzücü noktanın Karadeniz'de kirlilik ve taraklı denizanası istilası nedeniyle hamsi ve çaça balığı stoklarının azalmış olmasını gösterdi.

Hamsi ve çaçanın Karadeniz'in pelajik ekosisteminde çok önemli role sahip balık türleri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Bat, "Bu türler özellikle de Türkiye ve Ukrayna için oldukça önemli ekonomik balıklardır. FAO verilerine göre 1970'li yılların sonunda ve 1980'li yılların ortalarına kadar küçük pelajik balıkların (özellikle hamsi ve çaça) ortalama av miktarı 520 bin ton olup, toplam miktarın yüzde 76'sını oluşturmaktaydı.

1980'li yılların sonu ve 1990'lı yılların başında hamsi ve çaça stokları gerek kirlenme ve gerekse istilacı Mnemiopsis leidyi (taraklı denizanası) türünün Karadeniz'deki besin çeşitliliğini tüketmesiyle üç misli azalmıştır. 1995-2000 yılları için hamsi ve çaça yılda 318 bin ton olarak avlanılmaya başlanmıştır. Kontrollü balık avcılığı ve başarılı bir balıkçılık için balık stokları kondisyonlarının iyi bilinmesi kaçınılmazdır" dedi.

Yapılan genetik çalışmalar sonucunda Sinop civarında yakalanan hamsilerin incelendiğini ve incelenen hamsilerin Karadeniz hamsisi olmadığının tespit edildiğine de dikkat çeken Bat, şunları söyledi:

"Azak hamsisinin de bu kıyılara gelerek iki populasyonun karıştığını gördük. Ancak bu karışım genetik değil mekaniktir. Bu duruma hem Bulgaristan hem de Ukrayna kıyılarında rastlanmamıştır. Elde edilen son sonuçlara göre bu karışımın Doğu Karadeniz'de olduğu, ancak Azak hamsisinin Batı Karadeniz'e geçmediği ortaya çıktı. Sinop bölgesinde yakalanan hamsilerin Karadeniz ve Azak hamsisi olduğu anlaşıldı."

Proje, Türkiye, Bulgaristan ve Ukrayna'nın Karadeniz kıyılarında periyodik aralıklarla yapacağı çalışmalarla sürüyor.