KAYNAK : Haber Vitrini
Güneydoğu Anadolu Projesi'nin 11.8 katrilyon lira daha harcanarak, tüm bileşenleriyle birlikte 2010 yılında tamamlanması planlanıyor.
Devlet Bakanı Mustafa Yılmaz, AK parti Adıyaman Milletvekili Mahmut Göksu'nun Güneydoğu Anadolu Projesi'ne ilişkin soru önergesini yanıtladı.
Su ve toprak kaynaklarını geliştirme amaçlı olarak tasarlanan GAP'ın 1989 yılında çok sektörlü entegre bölgesel kalkınma projesine dönüştürüldüğünü bildiren Bakan Yılmaz, böylece projenin ''Barajlar, hidroelektrik santraller, sulama yapılarının yanı sıra tarımsal ve sınai kalkınma, kırsal-kentsel altyapı, ulaştırma, turizm, konut, eğitim ve sağlık alanlardaki yatırımları'' da içeren birçok sektörlü projeler demeti olarak ele alındığını ifade etti. Yılmaz, GAP Master Planı'nda temel amacın ''Bölgenin gelişmişlik düzeyini en kısa sürede ülkenin genel düzeyine yükseltmek'' olarak tanımlandığını ve temel kalkınma senaryosu olarak da bölgenin ''Tarıma dayalı ihracat üssü'' durumuna getirilmesinin benimsendiğini bildirdi.
Bakanlar Kurulu'nun, GAP'ın 2010 yılına kadar tamamlanması kararı aldığını anımsatan Yılmaz, bu doğrultuda projenin tüm bileşenleriyle tamamlanması için GAP Bölge Kalkınma Planı hazırlandığını kaydetti.
Bakan Yılmaz'ın verdiği bilgiye göre, 1989 yılında master planın belirlediği hedef ve büyüklüklere ulaşabilmesi için yapılması öngörülen kamu yatırımlarının 2002 yılı sabit fiyatlarıyla toplam 22 katrilyon 505 trilyon 859 milyar lira finansman ihtiyacı olduğu belirlendi. 2001 yılı sonuna kadar 2002 fiyatlarıyla tahmini olarak 10 katrilyon 684 trilyon 457 milyar lira harcama yapıldı ve nakdi gerçekleşme oranı yüzde 47.5'e ulaştı.
GAP kapsamında yapımı öngörülen hidroelektrik santrallerinin kurulu güçleri itibariyle önemli bir bölümü tamamlandı, 2001 sonunda 6 santral işletmeye açıldı, biri deneme üretimine başladı, birinin de inşaatı sürüyor. Böylece santral kurulu güçleri itibariyle hidroelektrik enerji projelerinin yüzde 70'i işletmeye açılmış oldu.
Yüzde 4'ü inşaat halinde olan enerji projelerinden yüzde 19'u ihaleye hazır duruma getirildi, yüzde 7'sinin ise planlaması sürüyor.
Sulama projelerinin tamamlanmasıyla 1.7 milyon hektar alanın sulamaya açılması hedefleniyor. 2001 sonu itibariyle DSİ Genel Müdürlüğü tarafından 215 bin 80 hektar sulamaya açıldı. Fiziki gerçekleşme açısından sulama projelerinin yüzde 12'si işletmede, yüzde 8'i inşaat halinde, yüzde 25'i ihale, yüzde 55i ise planlama
aşamasında bulunuyor.
Bakan Yılmaz, 1990'larda derinleşen kamu finansman krizi ve 1990'ların sonlarında kontrol altına alınabilen terör olaylarının
etkisiyle 1989 Master Planı'ndaki öngörülerin gerçekleştirilemediğini bildirdi. Yüzde 6.8'lik büyüme hedefinin yüzde 4.9 olarak gerçekleştiğini, sanayi ve hizmetlerin öngörülen hızlarda gelişemediğini ifade eden Yılmaz, istihdamın da yüzde 3.7'lik hedefe karşın yüzde 2.5'lik hızla artabildiğini kaydetti. 2005 yılına kadar yaklaşık 900 bin hektar arazinin sulamaya açılması, ürün deseninin değişmesi, tarımsal gelirin artmasının öngörüldüğünü anımsatan Yılmaz, ''2001 yılı sonu itibariyle ancak DSİ tarafından 226 bin hektar sulamaya açılabilmiş, dolayısıyla, ne gelir, ne nüfus, ne istihdam öngörülen hızda büyüyebilmiştir'' dedi. Yılmaz, ''Şu an GAP kaynak üreten mi yoksa kaynak tüketen mi bir projedir?'' sorusunu yanıtlarken de bölgenin coğrafi alanının Türkiye'nin yüzde 10'u olduğunu, nüfusun da yüzde 10'unu barındırdığını ve yatırımlardan bu paylara yakın oranlar alamadığını kaydetti. GAP Projesi tamamlandığında bölge gelirinin 2002 yılı fiyatlarıyla 32 katrilyon 623 trilyon liraya ulaşacağını bildiren Yılmaz, projenin yaratacağı istihdam olanaklarının ise toplam 3 milyon 695 bin kişiyi kapsamasının tahmin edildiğini ifade etti. Bakan Yılmaz, GAP kapsamındaki hidroelektrik santrallerinden işletmeye girdikleri tarihten 2001 sonuna kadar sağlanan enerjinin parasal değerinin yaklaşık 11 milyar ABD doları olduğunu ve bunun yaklaşık 46 milyon ton fuel oil veya 35.5 milyar metreküp doğalgaz ithalatı ile karşılanabileceğini bildirdi.
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 16:50
