.1 Kasım'da başlayacak yeni dönem ne gibi yenilikler getirecek. İşte ebeveyn kontrolünün başrolde olacağı dijital kalkanın detayları...
Son dakika haberi: Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle sosyal medya platformlarına yeni yükümlülükler getirildi.
Yeni dönemde yaş doğrulaması zorunlu olacak, 15-18 yaş grubundaki çocuklar ise sıkı güvenlik önlemleriyle sosyal medyayı kullanabilecek. Peki, mevcut hesaplar ne olacak, yaş nasıl doğrulanacak, aileler çocuklarının hesaplarını denetleyebilecek mi? 1 Kasım'da başlayacak uygulamanın ayrıntılarını 10 soruda derledik.
1- SOSYAL MEDYA KISITLAMASI KİMLERİ KAPSIYOR?
15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya hesabı açamayacak ve sosyal ağ hizmetlerinden yararlanamayacak. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük çocuklar ise yaşlarına uygun, özel güvenlik önlemleri içeren hesapları kullanabilecek.
2- DÜZENLEME NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek. Sosyal medya şirketleri bu tarihten itibaren yeni hesap açılışlarında yaş doğrulaması yapmak ve çocuklara yönelik güvenlik kurallarını uygulamakla yükümlü olacak.
3- ÇOCUKLARIN YAŞI NASIL DOĞRULANACAK?
Yaş doğrulaması e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital belirteçle yapılacak. Platformlara kullanıcının kimlik bilgileri yerine yalnızca 15 ve 18 yaş sınırlarını geçip geçmediği bilgisi aktarılacak. Böylece kişisel verilerin korunması sağlanacak.
4- 15-18 YAŞ GRUBUNDA HANGİ ÖZELLİKLER YASAK?
Çocuk hesaplarında canlı yayın açılamayacak, kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek. Kullanıcıyı sürekli ekranda tutmayı amaçlayan sonsuz kaydırma yöntemiyle içerik sunulamayacak. Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere karşı da önlem alınacak.
5- MEVCUT HESAPLAR KAPATILACAK MI?
Daha önce açılmış hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulaması yapılacak. 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. Kapatılan hesaplara ait kişisel veriler, varsa itiraz süreci tamamlandıktan sonra, yoksa gecikmeksizin silinecek.
6- KİMLERLE MESAJLAŞABİLECEKLER?
Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak. Diğer kullanıcılar çocukların takipçi ve takip edilen listelerini göremeyecek. Böylece istenmeyen iletişim ve dijital taciz risklerinin azaltılması hedefleniyor.
7- AİLELER ÇOCUKLARININ HESAPLARINI DENETLEYEBİLECEK Mİ?
Evet. Sosyal medya şirketleri ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda olacak. Anne babalar çocuklarının hesap ayarlarını yönetebilecek, günlük kullanım sürelerine sınır koyabilecek ve platformlardaki ücretli işlemler için izin mekanizmasını kullanabilecek.
8- ÇOCUKLARA HER İÇERİK GÖSTERİLEBİLECEK Mİ?
Hayır. Platformlar çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimini gözetmek zorunda olacak. Çocuklara sunulan içerik ve hizmetlerde yaşa uygunluk esas alınacak. Zararlı içeriklere karşı koruyucu tedbirler uygulanacak.
9- SOSYAL MEDYA KULLANIMINA SÜRE SINIRI GETİRİLECEK Mİ?
Düzenleme, bütün çocuklar için ortak bir günlük kullanım süresi belirlemiyor. Ancak sosyal medya platformları, ebeveynlerin çocuklarının günlük kullanım sürelerini sınırlandırabilmesine imkân sağlayacak araçlar sunmak zorunda olacak. Böylece aileler çocuklarının sosyal medyada geçirdiği zamanı kontrol edebilecek.
10- KURALLARA UYMAYAN PLATFORMLARA NE OLACAK?
Sosyal medya şirketleri yaş doğrulaması, çocuklara özgü hizmet ve ebeveyn kontrolü yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olacak. Kurallara aykırılık halinde ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar uygulanabilecek. Düzenlemeyle çocukların dijital ortamda korunmasında sorumluluk yalnızca ailelere değil, platformlara da yükleniyor.
