AK Parti, 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlanan ve 30 maddeden oluşan 12. Yargı Paketi’ni TBMM Başkanlığına sundu. Paketle icra süreçlerinden miras satışlarına, duruşma sürelerinden idari yargı işleyişine kadar birçok alanda kapsamlı değişiklikler hedefleniyor. Düzenlemelerin yargılamaların hızlandırılması ve yargı sisteminin daha etkin hale getirilmesi amacı taşıdığı belirtildi.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifinin TBMM Başkanlığına sunulduğunu açıkladı.
Akbaşoğlu'nun açıklamalarından satırbaşları:
"Vatandaşımızın alacağını çok daha hızlı tahsil edebilmesi imkanı getiriyoruz. Pek tabidir ki idareye tanınan 1 aylık süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde cebri icra yoluna giderebilmesi de söz konusu olmaya devam edecek. Ortaklığın giderilmesi ve mirasçılar arası öncelikli satış başlığı altında da gerçekten önemli bir düzenlemeye milletvekili arkadaşlarımız imza atıyorlar.
"SUİSTİMALLERİ ORTADAN KALDIRIYORUZ"
Yine mülkiyet hakkını ve ailevi bağları korumak adına ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında uygulamada yaşanan suistimalleri ortadan kaldırıyoruz. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında birinci açık artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alıyoruz. Böylece aile yadigarı malların malın muhammen bedelinin yüzde 100'ü üzerinden öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkan sağlamış oluyoruz.
BÜROKRASİYİ AZALTMAK İÇİN BÜYÜK ADIM
Bürokrasiyi azaltmak ve dijitalleşmenin imkanlarından yargı alanında da en üst düzeyde yararlanmak amacıyla noterlik işlemlerinde büyük bir kolaylığa gidiyoruz. Noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi hallerinde noterlerin aslına uygun örneğini yerinde saklayarak ilgili merciine aslını göndermesi onaylı örnek istendiğinde ise evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imzayla. bu işlemlerden de hiçbir vergi harç veya değerli kağıt ücreti alınmayarak tarafları mali yükten kurtararak işlemlerin hızlanmasına yargının daha hızlı bir şekilde neticeye varmasına imkan tanıyoruz.
MAHKEMELERDEKİ İŞ YÜKÜ AZALTILACAK
Aynı zamanda idari yargıda yargılamaların gecikmemesi ve mahkemelerin iş yükünün hafifletilmesi için önemli bir adım atıyoruz. İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamını genişletiyoruz. 2026 yılı için konusu 1000 Türk lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hakim tarafından süratle karara bağlanacaktır.
DAVALAR UZAMAYACAK
Bir başka düzenlememiz hak arama hürriyetini tahkim etmek adına idari yargıda önemli bir adım atıyoruz. Yapacağımız düzenlemeyle idari yargıda dosyaların usulü nedenlerle mahkemeler arasında gidip gelerek davaların uzaması sorununu çözmek adına yeni bir düzenleme getiriyoruz. Bölge idare mahkemelerine ilk derece mahkemelerinin kararlarının sonucu şayet hukuka uygunsa sadece gerekçe hatasından dolayı kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla bitirme imkanını getiriyoruz. Ayrıca bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı da Danıştay'da temiz yolunu açık ve net bir şekilde yeniden düzenleyerek vatandaşlarımızın bu konuda hak arama güvencesini de korumaya devam ediyoruz.
Adli Tıp Kurumu'na ilişkin bir düzenlememiz de söz konusu. Burada bilimsel ve idari kapasitesini belirlilik ilkesi ışığında kurumun güçlendirmiş oluyoruz. İhtisas Kurulu Başkan ve Üyeliklerine atanmak için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da alanında doktora derecesi şartını kanunla açıklığa kavuşturuyoruz ve bu görevler için grup başkanlıkları, ihtisas dairesi başkanlıkları için görev sürelerinin dört yılla sınırlandırıldığı hüküm altına alınmış oluyor.
"BİLİRKİŞİYE BAŞVURULMASINI DİSİPLİN YAPTIRIMINA BAĞLIYORUZ"
Gerçekten önemli bir ilkeyi de bu konuda kanuni düzenleme ile hayata geçirerek, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulmasını açıkça bir disiplin yaptırımına bağlıyoruz. Hukuki nitelendirme yetkisi münhasıran hakim ve savcıların olduğu için bilirkişilik müessesesi sadece teknik ve özel uzmanlık gerektiren alanlarla sınırlı kalması gerektiği için böyle bir düzenleme ile hakikaten hakim ve savcılarımız tarafından hızlı bir şekilde hukuk bilgisiyle neticelendirilmesi gereken davaların bilirkişiye gönderilmek suretiyle uzamasının önünü alıyoruz. Ve bu konuda ilgili düzenlemelerle hakim ve savcılarımızın bu konudaki hassasiyetini de bu düzenlemeyle bir esasa bağlıyoruz.
Özellikle kısıtlılarla ilgili önemli bir düzenlemeyi de Yüce Meclisi'nin takdirine sunacağız. Vesayet altındaki kısıtlı vatandaşlarımıza ait taşınır ve taşınmaz malların satışının tam bir rekabet ortamında ve en yüksek değerden satılabilmesi için UYAP entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılması imkanını getiriyoruz. Böylece vesayet altında kısıtlı olan vatandaşlarımızın menkul veya gayrimenkul mallarının ülke genelinde en yüksek değerden satılması söz konusu olacağından kısıtlı vatandaşlarımızın hukukunu en üst derecede koruma altına almış oluyoruz.
DİJİTAL VE GENETİK MOLEKÜLER İNCELEMELERLE İLGİLİ DÜZENLEME
Bir başka düzenlememiz dijital ve genetik moleküler incelemelerle ilgili. Bunların imha saklanma süreleri ve anayasa mahkemesi kararı doğrultusunda temel hak ve özgürlükleri kişisel verileri koruma altına alan adımlar atarak ceza muhakemesinde moleküler genetik inceleme sonuçlarının ve bilgisayarlarda yapılan arama el koyma neticesinde elde edilen dijital verilerin saklanma, imha ve sınırlandırma usullerini belirlilik ilkesi doğrultusunda yasal güvenceye kavuşturuyoruz.
Hukuk yargılamasında hak arama hürriyetini tahkim eden bir diğer önemli düzenleme ise anayasa mahkemesinin iptal kararı çerçevesinde yaptığımız değişiklikle istinaf mahkemelerince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında bir hüküm kurulması halinde bu kararın parasal sınırın üzerinde olması kaydıyla temyiz yolunu açık hale getiriyoruz. Böylelikle vatandaşlarımızın üst mahkemece ilk kez tesis edilen hükmün denetlenmesini talep etme hakkını güvence altına alıyor, yargısal denetim mekanizmasını çok daha hakkaniyetli ve öngörülebilir bir seviyeye taşıyoruz.
"YARGITAYIN BOZMA YETKİSİNDE DE YENİ BİR DÜZENLEME GETİRİYORUZ"
Ayrıca yargılama süreçlerinin gereğinden fazla uzamasını engellemek ve usul ekonomisini en üst düzeyde gözetmek amacıyla Yargıtayın bozma yetkisinde de yeni bir düzenleme getiriyoruz. Nedir? Artık ilk derece mahkemelerinin verdiği kararlar sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtayın bozma kararı veremeyeceğini hüküm altına alıyoruz. İstinaf aşamasında zaten titizlikle denetlenen bu usulü hususların temiz aşamasında davanın esasına girilmesini geciktirmesinin ve dosyaların mahkemeler arasında gidip gelerek sürüncemede kalmasının önüne bu şekilde geçmiş oluyoruz. Bu sayede davaların makul sürede sonuçlanmasını sağlayarak adaletin gecikmeksizin tecelli etmesi idealimize bir adım daha yaklaşmış oluyoruz.
"BELİRSİZ ALACAK DAVASINI YÜRÜRLÜKTEN KALDIRIYORUZ"
Bir önemli düzenleme daha söz konusu. Uygulamada büyük tartışmalara neden olan belirsiz alacak davasını yürürlükten kaldırıyoruz. Bunun yerine kısmi dava açan vatandaşlarımıza ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı getiriyoruz. Zaman aşımının artırılan bu kısım yönünden de davanın açıldığı en başından itibaren kesilmiş sayılacağını bu düzenlemeyle Meclisin takdirine sunuyoruz.
Sözlerimin başına da zikrettiğim gibi özellikle yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan fazla olamayacağını yeni bir düzenleme olarak getiriyoruz. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmalara katılımın kapsamını genişletiyor, ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü nakledilmesi suretiyle icra edilebileceğini teklif ediyoruz. Birleştirme kararlarına karşı ise esas hükümet beklenmeksizin müstakilen istinaf yoluna başvurulabilmesinin önünü açarak bu şekilde usul ekonomisini de sağlamış oluyoruz.
29 madde ve bir geçici madde ile toplam 30 maddeden oluşan bu kanun teklifimizle ilgili kısa bir bilgilendirmede bulundum. Tabii çok başlık var. Bu özellikle kanun teklifimizi kanun teklifimizin başlığı olan yargının etkin ve verimli işlemesine yönelik bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifimizden de anlaşılacağı üzere, bu maddeler belirli bir başlık altında toplanmak suretiyle yargının etkin ve verimli hızlı bir şekilde neticelendirilmesine matuf bir paket ve aynı zamanda Anayasa Mahkemesi'nin vermiş olduğu ihtar kararlarıyla süresi gözetilerek zorunlu olarak yapılması düzenlenen hükümleri muhtevi bir yargı paketi olarak kamuoyunun huzuruna geliyor.
Birçok başlık üzerinde değerli milletvekili arkadaşlarımız ilgili kurullarla da ilgili bakanlıklarla da oradan teknik destekler de almak suretiyle, milletvekilli arkadaşlarımızın öncülüğünde bu çalışmalar devam ediyor. Bu başlıklar da bundan sonraki yargı paketlerinde ele alınarak meclisimizin huzuruna getirilecek. Bu bağlamda kamuoyunun bilgisi, ilgisi, talepleri ve milletvekillerimizin, yargı camiamızın, akademi camiamızın, bütün ortak bileşenlerin, paydaşların talepleri doğrultusunda, farklı konu başlıklarına ilişkin çalışmalarımız titizlikle etki analizleriyle beraber devam etmektedir. Bu çerçevede bundan sonraki paketlerde de farklı başlıklarla sizlerin huzurunuzda olmaya devam edeceğiz."
