Başkan Recep Tayyip Erdoğan tarafından Kazakistan'ın Kazinform haber ajansı için 'Avrasya'da Barışın Anahtarı: Türk Dünyası' başlıklı bir makalenin kaleme alındığı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran'ın sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla kamuoyuna duyuruldu.
Makalede, bölgesel anlaşmazlıkların ve buhranların, günümüzde küresel ölçekte ortak güvenliğe, ekonomik refaha ve istikrara yönelik geniş kapsamlı birer sınama teşkil ettiğine dikkat çekildi. Erdoğan, çatışmacı jeopolitik rekabetin getirdiği yeni asimetrik riskler, enerji arzı güvenliğindeki aksaklıklar ve buna bağlı mali çalkantılar karşısında global sistemin ciddi bir dayanıklılık sınavıyla yüzleştiğini belirtti. Ayrıca, yapay zeka merkezli yaşanan büyük değişimin yarattığı yeni dinamiklerin, küresel yapının hassasiyetini daha da artırdığının altı çizildi.
'Dünya 5'ten Büyüktür'
Tüm bu sınamaların, mevcut uluslararası sistemin ve küresel yönetişim mekanizmalarının kifayetsizliğini ve bir reforma gereksinim duyduğunu bariz şekilde gösterdiği ifade edildi. Erdoğan, 2014 yılındaki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu konuşmasında uluslararası sistemin hem yapısının hem de meşruiyetinin sorgulanır hale geldiğini belirterek, daha adil bir dünyanın mümkün olabileceği fikrini 'Dünya 5'ten büyüktür' sözüyle ortaya koyduğunu anımsattı.
Üzülerek belirtmeliyim ki o günden bugüne küresel sistemin daha adil ve kapsayıcı bir niteliğe kavuşması adına anlamlı bir ilerleme kaydedilemedi. Tam tersine kurallara dayalı uluslararası düzen daha fazla erozyona uğradı.
Bu durumun en net ve acı örneğinin Gazze'de yaşananlar olduğu vurgulandı. Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
İsrail, işlediği insanlık suçlarıyla insanlığın ortak değerlerini ayaklar altına almaktadır. Türkiye olarak, küresel ve bölgesel krizlerin üstesinden ancak 'uygulanabilir kurallara' dayalı bir düzen inşa ederek gelinebileceğini savunuyoruz. Bu kapsamda bölgemizde ve küresel düzeyde kriz ve çatışmaların sona erdirilmesi adına hem çok taraflı örgütler nezdinde hem de müstakilen sorumluluk almaktan kaçınmıyoruz. Barış diplomasisi ve arabuluculuk girişimlerimizde tüm taraflarla güven temelinde diyalog kuruyor, meselelerin diplomasi masasında çözülmesi için somut adımlar atılmasını sağlıyoruz.
Kazakistan ile Stratejik Ortaklık
Dost ve kardeş Kazakistan ile BM Güvenlik Konseyi'nin yapısal sorunları, bölgesel ve küresel ihtilafların çözümü ve kalıcı ekonomik refahın tesisi gibi hemen her kritik konuda yürütülen işbirliği ve ortaklıkların, Türkiye'nin dış politikası açısından ayrıcalıklı bir mahiyet taşıdığı belirtildi. Türkiye'nin, 1991'de bağımsızlığını ilan ettiği gün Kazakistan'ı tanıyan ilk ülke olduğu ve o günden bu yana ortak tarih, kültürel ve manevi bağlardan güç alan ilişkilerin giderek pekiştiği hatırlatıldı.
Erdoğan, iki ülke arasındaki dostluk hukukunun ve manevi bağların geçmişinin çok daha eskiye uzandığını ifade ederek, 2000'li yıllardan itibaren ikili ilişkilerde yeni bir seviyeye ulaşıldığını ve kurumsal mekanizmalarla işbirliğinin daha somut neticeler verdiğini kaydetti.
Ticarette Hedef 15 Milyar Dolar
2012'de tesis edilen Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi ile ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesinde mühim kazanımlar sağlandığına işaret edildi. Bugün Kazakistan ile ticaret hacminin 10 milyar dolar seviyesine yaklaştığı, Türk iş insanlarının Kazakistan'a yaptığı doğrudan yatırımların ise 6 milyar dolara ulaştığı bilgisi paylaşıldı. Türk müteahhitler tarafından Kazakistan'da 30 milyar doları aşan yaklaşık 550 projenin tamamlandığı ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile belirlenen yeni ticaret hacmi hedefinin 15 milyar dolar olduğu ifade edildi. Erdoğan, karşılıklı gayretlerle bu hedefe de kısa zamanda varılacağına dair inancının tam olduğunu vurguladı.
Halklar arasındaki kardeşlik bağlarını pekiştiren eğitim, spor ve kültürel alanlardaki ilişkileri de kusursuz seviyeye taşımanın öncelikli hedefler arasında yer aldığı belirtildi. Erdoğan, "Bilindiği üzere, Türk Devletleri Teşkilatı'nın 2026 yılı Turizm Başkenti olarak Ankara seçilmiştir. Bu vesileyle Kazak kardeşlerimizi zengin kültürel, tarihi ve beşeri mirasıyla Türk dünyasının ortak hafızasını yansıtan Başkentimize davet etmek istiyorum" sözleriyle davetini iletti.
Türkistan'da Çifte Zirve Hazırlığı
Başkan Erdoğan, 14 Mayıs'taki Kazakistan ziyaretinin kendileri için büyük bir anlam taşıdığını vurguladı. Ziyaretin, ABD-İsrail ile İran arasındaki kriz ve Gazze'deki hassas ateşkes süreci gibi bölgesel sınamaların yaşandığı bir dönemde gerçekleşeceğine dikkat çekerek, yapılacak ikili görüşmelerin önemini belirtti. Erdoğan, ziyaretin hem iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve ticari ilişkileri geliştireceğine hem de halklar arasındaki kadim dostluğa katkı sunacağına inandığını ifade etti. Bu ziyaret çerçevesinde Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi'ne iştirak edileceği de bildirildi.
Bu zirvede, Türk dünyası olarak siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliği ve ortaklık potansiyellerimizi istişare edecek, bölgesel siyasi ve ekonomik sınamaları değerlendirme fırsatı bulacağız. Türk dünyasını temsil eden devletler olarak bizler, Hoca Ahmet Yesevi'nin 'Yoklar doymadığında, varlar ağlamıyorsa dünya tez yıkılır' anlayışıyla bölgemizde ve dünyada barış, refah ve huzur ikliminin tesisi için sorumluluk almaktan hiçbir zaman kaçınmayacağız.
