Discovery Channel'ın "Expedition Unknown" programı da dahil olmak üzere diğer kuruluşlarla ortak çalışan Hava/Deniz Mirası Vakfı, geçen ay Pan Am'e ait "Clipper Endeavor" gemisinin enkazını Porto Riko'nun kuzey kıyılarının açıklarında Atlantik Okyanusu'nun dibinde bulduğunu Salı günü açıkladı .
Otonom bir sualtı insansız hava aracı kullanılarak yapılan bu keşif, 11 Nisan 1952'de Porto Riko'dan kalktıktan kısa süre sonra okyanusa düşen ve içinde 64 yolcu ve beş mürettebat bulunan Douglas DC-4 uçağının tam olarak nerede durduğuna dair onlarca yıllık gizemi sona erdirdi.
İlk çarpmanın ardından tüm yolcular hayatta kalmış olsa da, sadece 17 kişi kurtarılabildi ve geri kalanlar hızla batan uçakla birlikte kayboldu. Araştırmacılar bu durumu kısmen güvenlik bilgilendirmelerinin yetersizliğine bağladı ve bu olay havacılık sektöründe değişikliklere yol açtı.
Hava/Deniz Mirası Vakfı Başkanı ve kurucu ortağı Russ Matthews, yaptığı açıklamada, "Bu keşif karşısında hepimiz şaşkın ve çok sevinçliyiz, ancak çok uzun zaman önce o yerde yaşananları hatırladıkça da alçakgönüllülük duyuyoruz" dedi.
NBC, bu keşfi ilk olarak Salı sabahı "Today" programında duyurdu.
Yapılan açıklamaya göre, Deep Sea Vision şirketinin de yer aldığı arama ekibi, 2 Haziran'da okyanus tabanında, yüzeyin yaklaşık 2.000 fit altında enkazı bulmak için yüksek çözünürlüklü sonar kullandı.
Tesadüfen, dünyanın en gelişmiş sonar sistemlerinden birine sahip bir araştırma gemisi, ekibin daralttığı arama bölgesinden tam olarak geçti ve aramaya yardımcı olmak için 48 saat durmayı kabul etti.
Discovery Channel'da yayınlanan "Expedition Unknown" programının sunucusu Josh Gates, "Yaklaşık 30 saat boyunca su altında kaldı ve hedef bölgemizdeki deniz tabanını taradı, yüzeye geri döndü ve işte oradaydı," dedi.
Clipper Endeavor gemisine ait arşiv fotoğrafı.
Pan Am Tarih Vakfı'nın izniyle.
Uçak iki parçaya ayrılmıştı. Discovery'nin açıklamasına göre, yapılan takip eden fotoğraf incelemesi uçağı kesin olarak tanımladı ve görüntülerde ikonik kanatlı Pan American logosu ve uçak adı hala okunabilir durumda açıkça görülüyordu.
Discovery Channel, bu bulguyu yılın ilerleyen aylarında yayınlanacak bir "Expedition Unknown" bölümünde ele almayı planlıyor. Discovery Channel, CNN gibi Warner Bros. Discovery'ye aittir.
"Expedition Unknown" sözcüsü CNN'e yaptığı açıklamada, enkazı kurtarma veya herhangi bir şekilde rahatsız etme planlarının olmadığını belirterek, bölgenin kazada hayatını kaybedenlerin mezarı olduğunu kaydetti.
Yapılan açıklamaya göre, Hava/Deniz Mirası Vakfı şu anda Porto Riko hükümetiyle birlikte enkaz alanının korunmasını genişletmek için çalışıyor ve kazada hayatını kaybedenleri anmak için bir anıt yapılması yönünde çaba gösteriyor.
Yapılan açıklamada, trajediden doğrudan etkilenen aileler ve kazada hayatta olduğu bilinen tek iki kişiyle de iletişime geçildiği belirtildi.
Clipper Endeavor enkazının mozaik görüntüsü
AirSea Heritage Foundation ve Deep Sea Vision'ın izniyle.
Kaza havacılıkta değişikliklere yol açtı
Pan Am Tarih Vakfı'na göre, New York'a gitmekte olan uçak, kalkıştan kısa süre sonra sağ taraftaki her iki motorunu da kaybetti ve pilot birkaç dakika sonra şiddetli bir su inişi yapmak zorunda kaldı.
Pan Am vakfına göre, uçakta tüm yolcular için cankurtaran botları ve kişisel yüzme cihazları bulunuyordu. Ancak Discovery'nin açıklamasında, kısmen güvenlik bilgilendirmesi yapılmaması, dil engeli ve koordineli bir tahliye prosedürünün olmaması nedeniyle karışıklığın yaşandığı belirtildi. Discovery'ye göre uçak üç dakikadan kısa sürede battı.
Discovery'nin açıklamasına göre, ABD Sahil Güvenliği ve Hava Kuvvetleri 12 yolcu ve beş mürettebat üyesini kurtarmak için harekete geçse de, gemideki diğer 52 kişi hayatını kaybetti.
Gates'in CNN muhabiri Boris Sanchez'e verdiği bilgiye göre, bugün hayatta olan iki kişiden biri, 20'li yaşlarında hemşire olan ve yolcuların dışarı çıkması için uçağın kapısını açmada önemli rol oynayan, şimdi 102 yaşında olan bir kadın; diğeri ise su yüzeyinde yüzerken bulunan ve kurtarma ekipleri tarafından hayata döndürülen bir bebek. Gates, her ikisinin de enkazın nihayet bulunduğunu öğrendiklerinde çok duygulandıklarını ve minnettar olduklarını söyledi.
1952'deki kaza hakkında hazırlanan bir raporda, günümüzdeki Federal Havacılık İdaresi'nin öncüsü olan Sivil Havacılık Kurulu, "su yolları üzerinde uçan uçaklardaki yolcuların güvenliğini daha fazla sağlamak" amacıyla sivil hava yönetmeliklerinde değişiklikler önerdi.
Uygulamaya konulan öneriler arasında yolculara uçuş öncesinde can yeleklerinin, cankurtaran botlarının ve acil çıkışların nerede bulunacağı ve nasıl kullanılacağına dair bilgilendirme yapılması yer alıyordu.
Pan Am Tarih Vakfı'ndan Doug Miller, CNN'e verdiği demeçte, "Uçuş öncesinde kabin ekibinin yetkili konumunu sağlamlaştırması, hem görevlerini hem de mesajlarını en çok ihtiyaç duyulduğu anda daha etkili hale getirirdi" dedi. "Trajedinin görgü tanıklarının ifadeleri, yolcuların mürettebattan duyduklarına rağmen durumun ciddiyetini anlamayı reddettiklerini gösteriyor."
Şirketin yayınladığı açıklamada Gates, "Bugün bir uçağa her bindiğinizde, 'Clipper Endeavor' ve yolcularının başına gelenler sayesinde daha güvendesiniz" dedi.
