Oxford Üniversitesi ile Moderna'nın ortaklaşa geliştirdiği yeni nesil mRNA aşısı, genetik yatkınlığı bulunan kişilerde bağırsak ve yumurtalık kanserini ortaya çıkmadan önlemeyi hedefliyor. Bu yaz başlaması planlanan klinik çalışmanın, kanserle mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği belirtiliyor.
İngiltere'de bilim insanları, kanserin oluşmasını engellemeyi amaçlayan yenilikçi bir aşı üzerinde önemli bir aşamaya geldi. Oxford Üniversitesi ile biyoteknoloji şirketi Moderna tarafından geliştirilen mRNA tabanlı aşı, özellikle Lynch sendromu taşıyan ve çeşitli kanser türlerine yakalanma riski yüksek olan bireylerde denenmeye hazırlanıyor.
Araştırmacılar, Covid-19 döneminde başarıyla kullanılan mRNA teknolojisinin ilk kez kanseri önleme amacıyla kullanılacağını vurguluyor.
BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ KANSERLİ HÜCRELERİ TANIYACAK
“Intercept-Lynch” adı verilen klinik çalışmada, bağışıklık sisteminin kanser öncesi hücreleri tanıması ve yok etmesi amaçlanıyor. Lynch sendromu, bağırsak, rahim ve yumurtalık başta olmak üzere birçok kanser türünün görülme riskini önemli ölçüde artıran kalıtsal bir genetik rahatsızlık olarak biliniyor. İngiltere’de yaklaşık 175 bin kişinin bu sendromu taşıdığı tahmin edilirken, büyük çoğunluğunun durumundan haberdar olmadığı belirtiliyor.
ANORMAL HÜCRELERİ TANIYACAK ŞEKİLDE EĞİTİLECEK
Araştırmanın başındaki isimlerden Oxford Üniversitesi İnsan Genetiği Merkezi’nden Prof. David Church, aşının bağışıklık sistemini erken dönemdeki anormal hücreleri tanıyacak şekilde eğitmeyi hedeflediğini söyledi. Church, bu sayede kanser gelişme riskinin azaltılmasının ve yüksek risk grubundaki bireylerin hayat kalitesinin artırılmasının amaçlandığını ifade etti.
BU YAZ BAŞLAMASI BEKLENİYOR
Çalışma kapsamında gönüllülere Moderna tarafından geliştirilen mRNA-4194 aşısı uygulanacak. Uzmanlar, aşının oluşturduğu bağışıklık cevabını inceleyerek en uygun doz seviyesini belirleyecek ve güvenlik değerlendirmelerini gerçekleştirecek. İlk katılımcının bu yaz aşılanması beklenirken, araştırmanın ikinci aşamasının 2027 yılında Birleşik Krallık genelindeki farklı merkezlerde başlaması planlanıyor.
Bilim insanları, Lynch sendromunda görülen genetik mutasyonların zamanla kansere dönüşebildiğini, ancak bağışıklık sisteminin doğru şekilde yönlendirilmesi halinde bu hücrelerin erken dönemde ortadan kaldırılabileceğini belirtiyor. Aşının, vücuda kanser öncesi hücreleri hedef alması için bir tür “biyolojik rehber” görevi görmesi hedefleniyor.
Araştırmacılar, aşının başarılı olması halinde yalnızca Lynch sendromuna bağlı kanserlerin değil, farklı kanser türlerinin önlenmesinde de kullanılabilecek yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor. Moderna yetkilileri ise mRNA teknolojisinin hastalığın çok erken evrelerinde devreye sokularak bağışıklık sisteminin en etkili şekilde kullanılmasının hedeflendiğini belirtiyor. Uzmanlara göre çalışma olumlu sonuç verirse, kanserin tedavisinden çok önlenmesine odaklanan yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
