Finansal okuryazarlığın artmasıyla borsada yapılabilecek işlemler daha fazla merak ediliyor. Türkiye’nin önde gelen halka açık şirketlerine ortak olmanın geçmişi çok uzun yıllara dayansa da gelişen finans uygulamaları bu işlemleri oldukça kolaylaştırdı. Peki hesap açma aşamasından, hisse analiz ve emir vermeye kadar süreç nasıl ilerler? Hisse alım satım işlemlerinde nelere dikkat etmek gerekir? Süreci basitçe ele alalım.
Hisse Alım Satım İşlemleri İçin Hesap Nasıl Açılır?
Borsa İstanbul’da hisse alım satım işlemleri yapabilmeniz için bir yatırım hesabınızın olması gerekir. Yatırım hesapları ise sadece bankalar ve aracı kurumlar üzerinden açılabilmektedir. Bu noktada hangi kurumu nasıl seçeceğiniz sorusu önem kazanıyor. Aracı kurum seçerken kurumun Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilmiş bir kurum olmasına dikkat edilmelidir.
Ardından hesap açacağınız kurumun hisse alım satım işlemleri için sunduğu altyapıyı sorgulayabilirsiniz. Uygulamanın hızı, kullanışlı olması ve altyapının gelişmiş güvenlik önlemleri yatırımcının faydası için olmazsa olmazdır. Bunun dışında uygulama; yatırımcıya teknik analiz, raporlar, haber akışı gibi karar almayı kolaylaştıracak destekler de sağlamalıdır.
Güvenilirlik ve uygulamanın sunduğu imkanları gözden geçirdiysek sırada işlem maliyetleri konusu var. Kurumlar arası alım satım komisyon oranları karşılaştırması yapabilirsiniz.
Yatırım hesabı açmak istediğiniz kuruma talebinizi ileterek kısa süre içinde hesabınızı açabilirsiniz. Birçok banka ve aracı kurumda yatırım hesabı, şubeye gitmeden belgelerin dijital ortamda iletilmesi ve görüntülü görüşme süreciyle açılabilmektedir. Kurumdan kuruma değişmekle birlikte hesap açılışı için genellikle kimlik kartı fotokopisi ve adres belgesi yeterli olmaktadır.
Hisse İşlem Saatleri Nedir?
Borsa İstanbul’da resmi tatiller ve hafta sonu dışındaki günlerde hisse alım satımı yapılabilmektedir. Borsa sabah saat 10:10’da işlem görmeye başlasa da borsa açılış saatinden önce de emir girilebilmektedir. Akşam seansının kapanışı ise 18:10’dur.
Hisse Alım Satım İşlemleri Nasıl Yapılır?
Açılan yatırım hesabı üzerinden hisse alım satım işlemleri yapmak çok kolaydır. Aracı kurumun sunduğu yatırım platformu üstünden hisse alım satım işlemlerine başlayabilirsiniz. Bunun için öncelikle hesabınıza bakiye aktarmanız gerekmektedir. Banka hesabınız üzerinden yatırım hesabınıza para transferinde bulunabilirsiniz.
Ardından platform üzerimden işlem yapmak istediğiniz hisseyi bulup alım için al, satım için sat emri vermelisiniz. Borsa İstanbul’da parçalı işlem yapılmadığı için hesabınızda en az işlem tutarını ve o işlemin işlem maliyetlerini karşılayacak bakiyenin bulunması gerekir. Alım emriniz, belirlediğiniz koşullara uygun karşı emir bulunması halinde gerçekleşir. Ancak bazı durumlarda emriniz aynı anda gerçekleşmiyorsa, sıraya alınmış demektir. Çünkü Borsa İstanbul’da emrin uygun fiyat seviyesindeki karşı emirle eşleşmesi gerekir. Emirlerin eşleşmemesi durumunda işlemin tamamı veya bir kısmı gerçekleşmeyebilir. İşlem günü boyunca gerçekleşmeyen işlemler ise iptal edilir. İşlemin gerçekleştiği durumlarda sahip olunan hisseler portföyünüzde yer alır.
Piyasa emrinde az önce anlattığımız gibi fiyat belirtilmezken limit fiyatlı emirde durum farklıdır. Örneğin bir hisse 90 TL’den işlem görürken 87 TL’den alış emri verilmesi durumunda emir, belirlenen fiyat koşullarında karşı emir bulunması halinde gerçekleşir.
Bunun dışında işlemler sırasında bazı emirleri kullanarak strateji belirleyebilir veya riskinizi azaltabilirsiniz. Birçok aracı kurum platform üzerinden yatırımcılara kar al veya zarar durdur gibi emir tipleri sunmaktadır. Bu emirler sayesinde portföyünüzdeki sizin belirlediğiniz fiyata gelen hissenin tamamını veya bir kısmını otomatik emirle satabilirsiniz.
Zarar durdur emri ile de hisse fiyatı yine sizin belirlediğiniz seviyenin altına düşmeden hisseyi otomatik olarak satabilirsiniz. Ancak altını çizmekte yarar var ki bu emirlerin gerçekleşmesi Borsa İstanbul’da karşı emirle eşleşmesini gerektirir.
Portföyünüzdeki hisse senedinde satış yapmak için ise ilgili hisseye sat emri verilmelidir. Emrin karşı emirle eşleşmesi sonucu hisse satılarak komisyon düşüldükten sonraki tutar yatırım hesabınıza geçmiş olur. Yatırım hesabınızdaki bakiye ile farklı alım işlemleri yapabilir veya tutarı banka hesabınıza aktararak çekebilirsiniz. Hisse nasıl alınır? konusu kadar önemli olan bir başka konu da işlem yapılacak olan hissenin seçimidir. Yazımızın devamında hisse analizi konusunda dikkat edilmesi gerekenleri ele aldık.
İşlem Yapılacak Hisse Nasıl Seçilir?
Hisse alım satım yapan herkesin bir yatırım stratejisi bulunmalıdır. Hangi hisselerde kısa vadeli hangi hisselerde uzun vadeli işlem yapılacağı, bilanço dönemlerinde nasıl hareket edileceği, kar realizasyonun nasıl gerçekleştirileceği önemlidir. Yatırımcı beklentisinin dışında bir durum oluştuğunda ne yapacağını planlamış olmalıdır. Gerektiğinde yeni stratejiler kurarak portföyünü geliştirme sorumluluğu alabilmelidir.
Diğer taraftan yatırımcı işlem yapmayı planladığı hisse hakkında analizleri incelemelidir. Kısa vadeli işlemler için teknik analizler incelenebilir. Şirketin bulunduğu sektörle ilgili gelişmeler takip edilebilir. Hisseyi etkileme potansiyeli bulunan veriler ve durumlar hakkında araştırma yapılabilir. Örneğin Aselsan hisse hakkında araştırma yapan bir kişi diğer savunma sanayi hisseleriyle karşılaştırma yapabilir. Hisse geçmişine bakarak fiyat hareketliliğinin arttığı dönemleri araştırabilir, bilanço analizlerini okuyabilirler.
