ABD'nin İran'a yönelik yeni bir saldırı düzenleyip düzenlemeyeceği belirsizliğini koruyor. Kongre'nin savaşı onaylaması için son gün Cuma olarak belirlenmiş durumda. Bu onayın alınmaması veya Trump yönetiminin gerekçelendirmesi gereken 30 günlük bir uzatma olmaması halinde, ABD'nin 1973 Savaş Yetkileri Yasası uyarınca saldırılarını önemli ölçüde azaltması gerekecek. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, Perşembe akşamı yaptığı açıklamada, 8 Nisan'da Tahran ile Washington arasında başlayan ateşkesle birlikte çatışmaların durduğunu ve bu durumun yasal süreci sıfırladığını belirtti.
ABD merkezli Axios haber sitesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Başkan Donald Trump, çatışmayı sona erdirmek amacıyla İran'ı müzakereye zorlayacak bir dizi yeni askeri saldırı planı hakkında Perşembe günü yetkililerden brifing aldı. ABD'li Demokrat Senatör Richard Blumenthal da Perşembe günü CNN'e verdiği demeçte, hem brifinglerden hem de diğer kaynaklardan edindiği izlenimin, "yakın bir askeri saldırının masada olduğu" yönünde olduğunu ifade etti.
Blumenthal, bu ihtimalin "Amerikalı evlatları tehlikeye atabileceği" ve "potansiyel kitlesel kayıplara" yol açabileceği için "derinlemesine rahatsız edici" olduğunu sözlerine ekledi.
Bu gelişmelere karşılık İran, olası saldırılara karşı hazırlıklarını sürdürüyor. İran'ın yarı resmi Mehr haber ajansı, Perşembe gecesi başkent Tahran'ın bazı bölgelerinde hava savunma hareketliliği duyulduğunu bildirirken, Tasnim haber ajansı ise hava savunma sistemlerinin küçük dronları ve insansız gözetleme hava araçlarını hedef aldığını aktardı.
İslam Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (IRGC) üst düzey bir yetkili, ABD'nin İran'a yönelik sınırlı dahi olsa herhangi bir yeni saldırısının, bölgedeki mevzilerine yönelik "uzun ve acı verici saldırıları" beraberinde getireceğini söyledi. İran medyasında yer alan haberlere göre, hava-uzay kuvvetleri komutanı Macid Musavi şu ifadeleri kullandı:
"Bölgesel üslerinize ne olduğunu gördük, aynı şeyin savaş gemilerinizin de başına geldiğini göreceğiz."
Dini lider Mojtaba Hamaney ise İranlılara gönderdiği yazılı bir mesajda, boğazın yeni yönetimi altında "düşmanların su yolunu kötüye kullanmalarının" ortadan kaldırılacağını belirterek Tahran'ın bölgedeki hakimiyetini sürdürme niyetini ortaya koydu.
Hamaney, "Binlerce kilometre uzaktan gelen yabancıların... sularının dibinden başka bir yerde yeri yoktur," dedi.
ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının başlamasının üzerinden iki ay geçerken, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması küresel petrol ve gaz arzının yüzde 20'sini engelliyor. Bu durum, küresel enerji fiyatlarında büyük bir artışa neden olurken, ekonomik bir durgunluk riskine ilişkin endişeleri de tırmandırdı. Pakistan öncülüğündeki diplomatik çözüm çabaları ise sonuçsuz kaldı. 8 Nisan'dan bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen İran, Tahran'ın ekonomik can damarı olan petrol ihracatını engelleyen ABD deniz ablukasına yanıt olarak boğazı kapalı tutmaya devam ediyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasını savundu. Perşembe gecesi İran'ın resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Baghaei, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu, savaş ve hakkımızı savunmamız nedeniyledir – yani, uluslararası hukuka göre bu meşru, yasal ve kabul edilebilir bir durumdur."
Baghaei, ABD'yi, İran'ın kıyı devleti olduğu "bir su yolunu istismar etmekle" suçladı ve "Bu gibi durumlarda, bu su yolunun kötüye kullanılmasına izin veremezsiniz," diye ekledi.
Körfez ülkelerinden de gerilime ilişkin tepkiler geldi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Perşembe günü vatandaşlarının İran, Lübnan ve Irak'a seyahat etmesini yasakladığını ve halihazırda bu ülkelerde bulunanların derhal ayrılıp evlerine dönmeleri çağrısında bulunduğunu açıkladı. Cuma günü ise BAE başkanının danışmanı Enver Gargaş, İran'ın Körfez'deki hedefleri vurma tehdidine yanıt olarak şöyle konuştu:
"Tüm komşularına karşı haince saldırganlığının ardından, İran'ın tek taraflı hiçbir düzenlemesine güvenilemez veya itimat edilemez."
Bahreyn Kralı Hamad bin İsa El Halife de İran'ın Manama'ya yönelik saldırganlığı olarak tanımladığı durumu kınayarak Tahran'ı güvenlik ve istikrarını tehdit etmekle ve içerideki işbirlikçileri ifşa etmekle suçladı. Kral, yaptığı açıklamada, saldırganların yanında yer almakla suçlanan kişilere ve bazı yasa yapıcılara yönelik öfkesini dile getirerek, hainlerin hapis, vatandaşlık kaybı ve sınır dışı edilme gibi cezalarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Beyaz Saray'dan bildiren Al Jazeera muhabiri Mike Hanna'ya göre, Başkan Trump'a askeri ve istihbarat danışmanları tarafından ateşkesin uzatılmaması durumunda ne yapılacağına dair çeşitli senaryolar sunulmuş durumda. Hanna, "Açıkçası bu, bir tür silahlı eylem, bir tür yoğunlaştırılmış ekonomik eylem içerecektir," dedi ve ekledi: "Başkan Trump'ın önüne her türlü senaryonun konulduğuna şüphe yok, ancak çok açık bir şekilde, bundan sonra ne yapılacağını seçecek olan yalnızca kendisi olacaktır."
