Olası Marmara depremi için 250 yıllık fay periyodunun dolduğunu belirten Prof. Dr. Şükrü Ersoy, "Bu şehirle kumar oynanmaz" dedi. Peki megakentte ev yenileme maliyetleri ne kadar, devlet kentsel dönüşüme ne kadar destek veriyor? İşte İstanbul'un deprem gerçeği ve dönüşümde son durum.
Türkiye’nin deprem gerçeği, 6 Şubat depremlerinin ardından bir kez daha tüm ağırlığıyla ortaya çıkarken gözler İstanbul’a çevrildi.
Beklenen büyük Marmara depremi için tehlike çanları artık çok daha yüksek sesle çalıyor. Prof. Dr. Şükrü Ersoy'un çarpıcı tespitleri ve kentsel dönüşüm uzmanlarının hayati uyarıları, 8 ili etkileyecek devasa yıkım ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
250 YILLIK PERİYOT DOLDU
Marmara Denizi'nde yaşanacak olası bir sarsıntının eli kulağında olduğunu belirten Prof. Dr. Şükrü Ersoy, CNN Türk ekranlarında yaptığı açıklamada 1766 yılında yaşanan iki büyük depreme dikkat çekti.
Aradan geçen 250 yıllık sürenin dolduğunu ve faylardaki hareketliliğin alarm verdiğini vurgulayan Ersoy, Türkiye'nin kalbi İstanbul için net konuştu. Nüfusun üçte birinin ve sanayinin merkezinin bu bölgede olduğuna dikkat çeken uzman isim, muhtemel bir afetin faturasının çok ağır olacağını belirterek acil eylem çağrısı yaptı. 6 Şubat felaketinin ardından tam bir milli seferberlik ruhuyla 11 ilde 455 bin binanın 3,5 yılda bitirildiğini hatırlatan Ersoy, aynı hızın Marmara için de hayati olduğunu ifade etti.
İSTANBUL DEPREME HAZIR MI?
Peki, tehlike kapıdayken megakent olası bir afete ne kadar hazır? Kentsel Dönüşüm Uzmanı Dr. Nihat Şen'e göre İstanbul'un tam anlamıyla hazır olduğunu söylemek imkansız.
Bugüne kadar Türkiye genelinde 2 milyon 744 bin, İstanbul özelinde ise 1 milyon 244 bin bağımsız bölüm kentsel dönüşümden faydalansa da risk devam ediyor.
İstanbul depreme ne kadar hazır? Binalar yenileniyor ama tehlike bitmiyor! Nedeni belli oldu
Özellikle vatandaşların maliyetlerden dolayı sürece girmekten çekinmesi ve sadece "parsel bazlı" yani tek bina yenilemeye odaklanılması tehlikeyi büyütüyor. Şen, bu durumu şu sözlerle anlattı:
"Genelde İstanbul'da bazı ilçelerde parsel bazlı bina yenilemeden ileri gidemiyor. Parsel bazlı yapılan kentsel dönüşüm çalışmaları daha büyük problemlerin yaşanmasına ileride sebebiyet verebilir.
Altyapı aynı, üst yapı aynı, kısmi yoğunluk artırılıyor. Fakat altyapı ve üst yapıda maalesef herhangi bir çalışma olmadığı için problemler git gide üst üste gelebilir"
MALİYET NE KADAR, DEVLET NE KADAR VERİYOR?
Deprem korkusuyla evini yenilemek isteyen vatandaşın en büyük derdi ise cüzdanından çıkacak rakam. Kentsev Başkanı Haldun Ersen, İstanbul'da 100 metrekare bir dairenin dönüşüm maliyetinin ortalama 2,5 ila 3 milyon lira arasında değiştiğini kaydetti.
İlçeden ilçeye rakamlar arasında fark artarken bu noktada milyonlarca kişinin imdadına devlet destekleri yetişiyor.
2026 yılı sonuna kadar devam edecek olan "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında evini yenilemek isteyenlere 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 100 bin lira taşınma yardımı sunuluyor. Bugüne kadar 376 binden fazla konutun yenilendiği bu kampanya, ada bazlı dönüşümlerle birleştiğinde sadece binaları yıkıp yapmıyor, yeni sosyal donatı alanları, parklar ve bahçelerle mahallelere yepyeni bir değer katıyor.
