Male, Maldivler – Devlet Başkanı Mohamed Muizzu ile eski bir yardımcısı arasında bir ilişki olduğunu öne süren bir belgesel yayımlamasının ardından, Maldivler'de eleştirel bir haber kuruluşunun ofislerine polis tarafından baskın düzenlendi ve editörlerinin ülkeyi terk etmesi yasaklandı.
Pazartesi gecesi geç saatlerde gerçekleştirilen operasyon, Muizzu'nun 'bu tür asılsız bilgileri yayan tüm taraflar hakkında ilgili makamların dava açması' çağrısından yalnızca birkaç saat sonra yapıldı. Baskın sırasında polis, çok sayıda dizüstü bilgisayar ve depolama aygıtına el koydu.
Hükümet Operasyonu Savundu
Salı günü hükümet tarafından yapılan açıklamada, Adhadhu Online'a yönelik operasyonun, Devlet Başkanı Muizzu'nun 'temelsiz yalanlar' olarak nitelendirdiği iddialara karşı yasal bir müdahale olduğu ifade edildi. İç Güvenlik Bakanı Ali Ihusaan, X sosyal medya platformu üzerinden yaptığı bir paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Basın özgürlüğü güvence altındadır, ancak yalanlarla itibarları yok etmek için serbest bir geçiş kartı değildir. Polisin, Devlet Başkanı'na yönelik asılsız [zina] iddiaları nedeniyle haber kuruluşunu soruşturması ve basması doğrudur.”
Arama emrinde, haber kuruluşu ve çalışanları 'qazf', yani zina veya yasa dışı cinsel ilişkiyle ilgili asılsız suçlamada bulunmakla itham edildi. Bu suç, bir yıl yedi ay hapis cezasının yanı sıra 80 kırbaç cezasını da içerebiliyor.
Baskının temelini, 28 Mart'ta Adhadhu'nun X ve Facebook hesaplarından paylaşılan 'Aisha' başlıklı bir belgesel oluşturuyor. Belgeselde, kimliği gizli tutulan ve Muizzu ile cinsel ilişki yaşadığını öne süren bir kadınla yapılan röportaja yer verilmişti. 22 yaşında bekar bir anne olduğunu söyleyen kadın, ilişkinin geçen yıl kendisinin Devlet Başkanlığı Ofisi'nde yönetici olarak işe başlamasından kısa bir süre sonra yaşandığını iddia etmişti. 47 yaşındaki Muizzu'nun evli ve üç çocuk babası olduğu biliniyor.
Basın Özgürlüğüne Saldırı Eleştirisi
Belgesel nedeniyle seyahat yasağı konulan Adhadhu CEO'su Hussain Fiyaz Moosa, polisin eylemlerini basın özgürlüğüne yönelik bir saldırı olarak niteledi. Moosa, Al Jazeera'ya verdiği demeçte, “Bu, hükümetin emriyle, hükümetin etkisiyle polis tarafından işimizi doğrudan durdurmak için yapılıyor,” dedi.
Fiyaz, dört saat süren arama esnasında, mahkeme kararının sadece binaların aranmasına ve denetlenmesine izin vermesine rağmen, polisin gazetecilerin, pazarlama personelinin ve yöneticilerin dizüstü bilgisayarlarına, sabit disklere ve taşınabilir belleklere el koyduğunu aktardı. Kendisi ve Editör Hassan Mohamed hakkında daha sonra çıkarılan ayrı bir ceza mahkemesi kararıyla, 26 Temmuz'a kadar pasaportlarının dondurulduğunu ve seyahat yasağı getirildiğini belirtti. Kararın gerekçesi olarak, ikilinin ülkeden kaçmayı planladığını iddia eden bir polis istihbarat raporu gösterildi.
Fiyaz, polis soruşturmasının Adhadhu'nun çalışmalarını durduramayacağını vurgulayarak, “Hükümet Adhadhu haberlerini ne kadar durdurmak isterse istesin, sesimiz ve kalemlerimiz susturulamaz,” diye ekledi.
Artan Endişeler ve Uluslararası Tepkiler
Muhalefetteki Maldivler Demokrat Partisi'ne yakınlığıyla bilinen Adhadhu'ya yapılan bu müdahale, Maldivler'de basın özgürlüğü konusundaki kaygıların arttığı bir döneme rastlıyor. Bu endişeler, geçen yılın Eylül ayında çıkarılan ve hükümet yanlılarıyla dolu bir komisyona yayın organlarına para cezası verme, yayınlarını askıya alma ve kapatma yetkisi tanıyan, geniş çapta eleştirilen bir medya yasasıyla körüklenmişti.
Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) Salı günü hükümete, el konulan ekipmanları iade etmesi ve seyahat yasaklarını kaldırması yönünde çağrıda bulundu. CPJ Asya-Pasifik Program Koordinatörü Kunal Majumder, “Adhadhu'ya yapılan baskın ve ardından gelen seyahat yasakları, dini ve ulusal çıkarlar kisvesi altında araştırmacı gazeteciliği suç sayma girişimidir,” dedi.
Maldivler Gazeteciler Derneği de durumdan duyduğu endişeyi dile getirerek, “Hükümet açık bir kırmızı çizgiyi aşıyor. Gazetecilerin sindirilmesine ve basın özgürlüğünün bastırılmasına derhal son verilmesini talep ediyoruz,” açıklamasını yaptı.
