İngiltere merkezli haber ajansı Reuters tarafından servis edilen bir habere göre, Hürmüz Boğazı'ndaki abluka nedeniyle petrol nakliyesini gerçekleştirmekte zorlanan Amerika Birleşik Devletleri'nin, çözüm olarak Türkiye'ye yöneldiği iddia edildi. Analizde, petrol yüklü iki tankerin Türkiye'ye doğru seyrine başladığı bilgisi paylaşıldı.
Söz konusu sevkiyat kapsamında, Teksas'tan yola çıkan Yunan bayraklı 'North Star' isimli tankerin yaklaşık 680 bin varil ham petrol taşıdığı bildirildi. Geminin, mayıs ayının ortalarında İzmir'deki Aliağa Limanı'na varması öngörülüyor. İkinci gönderim için ise Hong Kong bayraklı 'DHT Antelope' adlı tankerin hazırlandığı ve yaklaşık 1,1 milyon varil ham petrol ile Türkiye istikametine geçtiği ileri sürüldü.
Bu nakliyatın, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krizin ardından Akdeniz'e gerçekleştirilen ilk stratejik sevkiyat olma özelliği taşıdığı kaydediliyor. Atılan bu adım, aynı zamanda Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) petrol fiyatlarını düşürmek amacıyla piyasaya toplamda 400 milyon varil sürme tasarısının bir parçasını oluşturuyor. ABD, artan fiyatları kontrol altına almak için daha önce 172 milyon varil petrolü piyasaya arz etmişti.
A Haber'de ele alınan bu iddialara ilişkin Emekli Hava Pilot Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla, konuyla ilgili görüşlerini paylaştı.
ENERJİ YÖNETİMİ VE 90 GÜNLÜK ZORUNLU STOK
Enerji idaresindeki kritik mekanizmalara dikkat çeken Fazla, Uluslararası Enerji Ajansı'nın mevcut yöneticisinin Fatih Birol olduğunu hatırlattı. Fazla, kurumun kurallarına dair şu bilgileri verdi:
Burada ülkelerin ithal ettikleri petrolün yıllık bazda üç aylık bölümüne, yani 90 günlük bir depolama yapması isteniyor. Bu zorunlu bir kural. Böylece olası şoklara karşı ülkeler daha hazır hale gelecek ve gerektiğinde kendi aralarında bu petrolü birbirlerine veya ihtiyaç duyan diğer ülkelere gönderebilecekler.
Bu sistemin, dünya ekonomisinin devamlılığı açısından büyük bir rol oynadığı ifade edildi.
STRATEJİK PETROL REZERVLERİNDE KÜRESEL DURUM
Ülkelerin stratejik rezerv miktarlarına dair teknik veriler sunan Hüseyin Fazla, farklı ülkelerin stok durumunu şöyle özetledi:
ABD'nin elinde benim bildiğim 409 milyon varil var. Japonya'da 270 milyon varil civarında bir stok bulunuyor. Avrupa ülkeleri burada biraz cüce kalmışlar, 170 milyon varil civarındalar. Güney Kore'nin ise 79-80 milyon varil rezervi var.
ÇİN'İN DEVASA STOĞU VE TRUMP'IN PLANI
Fazla, Uluslararası Enerji Ajansı üyesi olmamasına rağmen Çin'in yürüttüğü yoğun stoklama stratejisine değindi. Fazla, Çin'in durumu ve Trump'ın olası hamlesi hakkında şunları söyledi:
Çin, üye olmamasına rağmen 1 milyar 400 milyon varil stoka sahip. Yani diğer tüm ülkelerin katbekat üzerinde bir rezervi var çünkü enerjiye bağımlı bir ülke. Trump şimdi Çin'e giderek, 'Sizinki çok yüksek, dünya sıkıntı yaşıyor, siz de bir 400 milyon varili serbest bırakırsanız biz de bıraktık' diyebilir.
TARİHİ TANIKLIK:
Petrol stoklarının savaşları tetikleme potansiyeline tarihsel bir örnek olarak Japonya'yı gösteren Hüseyin Fazla, şu ifadeleri kullandı:
Japonya aslında 2. Dünya Savaşı esnasında oldukça yüksek oranda, kendisine neredeyse 2 yıl yetecek kadar petrol stoku yapmıştı. Ancak o zaman da 'Savaşı en kısa sürede bitirmem gerekir, aksi takdirde enerjim yetmeyecek' diyerek Pearl Harbor baskınını yaptı. Şimdi de benzer bir enerji güvenliği kaygısı dünyada hakim.
PİYASALARI RAHATLATACAK 400 MİLYON VARİLLİK HAMLE
Uluslararası Enerji Ajansı'nın Mart ayında aldığı kararı hatırlatan Fazla, operasyonun detaylarını paylaştı:
Uluslararası Enerji Ajansı Mart ayında ellerindeki petrolün bir kısmını serbest bırakma kararı aldı. Mesela Türkiye de 11.6 milyon varil petrolü piyasaya verecek. Toplamda 400 milyon varil petrol el değiştirecek. Hedef, 150 dolara kadar çıkan fiyatları aşağıda tutmak ve piyasalara hareketlilik sağlamak.
