Washington Post'a özel bir röportaj veren Brezilya lideri, "Trump’a, Türkiye ile İran konusunda hazırladığımız nükleer anlaşmasının bir kopyasını verdim." dedi.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından haftalar sonra çarpıcı itiraflarda bulundu.
Washington Post'a özel bir röportaj veren Lula, 2010 yılında Türkiye ile birlikte İran’la müzakere ettikleri nükleer anlaşmanın metnini Trump’a sunduğunu açıkladı.
Latin Amerika solunun en güçlü ve tecrübeli lideri olarak kabul edilen 80 yaşındaki Lula da Silva'nın röportajından öne çıkan satırbaşları şöyle:
Brezilya lideri açıkladı: Trump’ın eline Türkiye ile yaptığımız planı verdim, 'Okuyacağım' dedi!
"PES EDEMEZSİNİZ"
Siyasi ideolojilerinin taban tabana zıt olmasına rağmen devletler arası ilişkileri şahsileştirmediğini öne çıkaran Brezilya lideri, ABD’nin dayatmalarına karşı dik duruşunu koruyarak nasıl bir diplomatik zafer elde ettiğini ileri sürdü.
"Annem bana her zaman, 'Başını eğenler, bir daha başını kaldıramayabilir' derdi. Brezilya, olduğu halinden çok gurur duyuyor. Kimseye boyun eğmek zorunda değiliz. Trump, İran'la savaşa karşı olduğumu, Venezuela'ya müdahalesine katılmadığımı ve Filistin'de yaşanan soykırımı kınadığımı çok iyi biliyor. Ancak siyasi görüş ayrılıklarımız, devlet başkanı olarak onunla olan ilişkime engel değil. Benim tek istediğim, buraya demokratik olarak seçilmiş bir lider olarak gelindiğini anlaması ve Brezilya'ya saygılı davranmasıdır."
Görüşmenin ardından yayınlanan fotoğraflarda Trump’ın samimi bir şekilde tebessüm etmesine atıfta bulunan Lula, "Trump'ı güldürmeyi başardıysam, başka şeyleri de başarabilirim. Öylece pes edemezsiniz" dedi.
Trump’a açık bir hayranlık besleyen ve Washington’ın her talimatına biat eden Jair Bolsonaro döneminden radikal bir kopuş anlamına geldiğine işaret eden Lula, "Bolsonaro'dan daha iyi olduğumu Trump'a kanıtlamak için ekstra bir çaba sarf etmeme gerek yok. O bunu zaten biliyor" dedi.
Brezilya lideri açıkladı: Trump’ın eline Türkiye ile yaptığımız planı verdim, 'Okuyacağım' dedi!
MASADAKİ TARİHİ BELGE: TÜRKİYE VE BREZİLYA DEVREYE GİRDİ
Lula da Silva, Trump ile yaptığı görüşmede, 2010 yılında Türkiye ve Brezilya'nın büyük bir diplomatik başarıya imza atarak İran ile imzaladığı ancak dönemin ABD ve Avrupa Birliği (AB) yönetimleri tarafından tek taraflı olarak reddedilen nükleer anlaşmanın bir kopyasını bizzat Donald Trump’a ilettiğini açıkladı.
Brezilya lideri, Trump ile geçen diyaloglarını şöyle açıkladı:
"Trump'a, Brezilya ve Türkiye aracılığıyla İran ile müzakere ettiğimiz nükleer anlaşmanın bir kopyasını verdim. Ona, İran’ın yeniden atom bombası yapmaya çalıştığı iddiasının doğru olmadığını göstermek istedim. Türkiye ile hazırladığımız nükleer anlaşma metninin bir nüshasını Trump okuyacak. Yine söylüyorum. O günkü anlaşma çerçevesi bugünkünden daha iyiydi."
ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisine "belgeyi dikkatle okuyacağını" söylediğini belirten Lula Tahran ile Washington arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu da ekledi.
"ABD ÖN SIRAYA GEÇMEK İSTİYORSA BUNU İSTEMELİ"
Ekim ayında Brezilya’da yapılacak seçimlerde dördüncü dönem için hapisteki Jair Bolsonaro'nun oğlu Flavio Bolsonaro ile yarışacak olan Lula, Latin Amerika’nın bir arka bahçe değil, eşit bir ortak olarak görülmesi gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca ABD’nin bölgedeki pasifliğine değindi:
"Çin, Latin Amerika'yı keşfetti ve bu pazara çok güçlü bir şekilde girdi. Bugün Çin ile olan ticaret hacmim, ABD ile olan ticaret hacmimin tam iki katı. Ve bu durum Brezilya'nın bir tercihi değil, ABD'nin boşluğundan kaynaklanıyor. Eğer ABD ticarette ön sıraya geçmek istiyorsa, harika; ama bunu gerçekten istemesi ve adım atması gerekiyor."
Brezilya lideri açıkladı: Trump’ın eline Türkiye ile yaptığımız planı verdim, 'Okuyacağım' dedi!
TÜRKİYE-BREZİLYA PLANI'NDA NELER VAR?
17 Mayıs 2010 tarihinde Türkiye, Brezilya ve İran Dışişleri Bakanları tarafından imzalanan planın özü, İran'ın nükleer programını uluslararası denetime açarak Batı ile yaşanan krizi barışçıl bir formülle çözmek üzerine kuruluydu.
Türkiye ve Brezilya'nın mimarı olduğu ortak plan tam olarak şu maddeleri içeriyordu:
URANYUMUN TÜRKİYE’YE EMANET EDİLMESİ
Planın en kritik ayağına göre İran, elinde bulundurduğu 1200 kilogram düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu, güvenli bir üçüncü ülke olarak Türkiye’ye emanet etmeyi kabul ediyordu. Uranyum Türkiye’de kaldığı sürece mülkiyeti hukuken İran’a ait olmaya devam edecekti.
Brezilya lideri açıkladı: Trump’ın eline Türkiye ile yaptığımız planı verdim, 'Okuyacağım' dedi!
TÜRKİYE GÜVENCESİNDE ULUSLARARASI DENETİM
Türkiye topraklarında muhafaza edilecek olan uranyumun güvenliği ve takibi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile İranlı gözlemciler tarafından yerinde denetlenebilecekti.
NÜKLEER YAKIT TAKASI
Batılı devletlerin (Viyana Grubu: ABD, Rusya, Fransa ve UAEA) bu formülü onaylaması halinde, Türkiye'deki 1200 kg uranyuma karşılık, İran’ın kanser tedavisi gibi tıbbi çalışmalarda kullandığı Tahran Araştırma Reaktörü için gerekli olan 120 kg yüksek düzeyde zenginleştirilmiş nükleer yakıt bir yıl içinde İran’a teslim edilecekti.
Brezilya lideri açıkladı: Trump’ın eline Türkiye ile yaptığımız planı verdim, Okuyacağım dedi!
ŞARTSIZ VE SÜRATLE İADE GARANTİSİ
Eğer ABD ve Viyana Grubu anlaşma şartlarına uymaz ya da taahhütlerini yerine getirmezse, Türkiye elindeki 1200 kg uranyumu derhal, süratle ve hiçbir şart koşmaksızın İran’a iade etmekle yükümlüydü.
