ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında Pekin'deki Zhongnanhai yerleşkesinde gerçekleşen üst düzey görüşmeler, diplomatik ajandanın odağında yer aldı. Liderlerin bahçede birlikte yürüdükleri ve ardından uzun süren basına kapalı toplantılar gerçekleştirdikleri bildirildi.
Trump'ın müzakereler sonrası yaptığı kısa değerlendirmede kullandığı ifadeler dikkat çekiciydi.
Gerçekten çok iyi birkaç gün geçti.
Ancak bu olumlu ifadelere karşın, Washington ve Pekin hattındaki tansiyonun sürdüğü ve bazı kritik başlıkların varlığını koruduğu anlaşıldı. Özellikle Tayvan ve İran dosyası, iki güç arasındaki en mühim anlaşmazlık konuları olarak belirginleşiyor.
KRİTİK GÜNDEM MADDELERİ
Çinli kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, Xi Jinping'in kapalı toplantılarda Tayvan meselesinde atılacak hatalı bir adımın yaratacağı potansiyel tehlikeye dair bir ikazda bulunduğu aktarıldı. Xi'nin bu durumun “çatışma ve hatta savaş riskini” doğurabileceği uyarısı yaptığı ifade edildi. Buna karşılık ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Pekin'e net bir mesaj göndererek Washington'ın Tayvan politikasında bir değişim olmadığını belirtti.
Statüko korunuyor, kırmızı çizgi net.
Tabloyu daha da karmaşık hale getiren bir diğer gelişme ise Trump’ın Fox News’e verdiği bir mülakatta gündeme geldi. Trump, Xi Jinping’in olası bir İran savaşı için arabuluculuk yapmayı önerdiğini öne sürdü. Bu iddia, Pekin’in global krizlerde daha proaktif bir rol üstlenip üstlenmediği tartışmalarını yeniden alevlendirdi, ancak Çin yönetiminin bu role ne derece hazır olduğu belirsizliğini sürdürüyor.
EMSALSİZ GÜVENLİK PROTOKOLÜ
Tüm bu diplomatik temasların gölgesinde, ABD heyetinin ülkeyi terk etmeden hemen önce devreye soktuğu sıra dışı güvenlik önlemleri, ziyaretin perde arkasına dair ciddi soru işaretleri doğurdu. İddialara göre, Air Force One'a binilmeden evvel, Çinli makamlarca tedarik edilen delegasyon kimlik kartları, geçici telefonlar, rozetler ve diğer tüm ekipmanlar toplanarak yok edildi.
Bu sürecin basit bir “temizlik” olmadığı, son derece sıkı bir güvenlik protokolü olduğu vurgulandı. The Mirror US tarafından aktarılanlara göre, Beyaz Saray ekibi, uçuştan evvel bütün bu materyalleri sistematik bir şekilde ayrıştırarak imha edilmeleri ya da geride bırakılmaları için elden çıkardı. New York Post muhabirinin X platformu üzerinden yaptığı bir paylaşım da bu durumu teyit ederek tartışmaları alevlendirdi.
Sürece dair en çarpıcı detay ise sahada personele verilen net yönerge oldu.
Çin’den gelen hiçbir şey uçağa alınmayacak.
Bu emrin, yalnızca bir prosedürden ibaret olmadığı, ziyaret süresince hakim olan güvenlik endişesinin bir yansıması olduğu şeklinde değerlendirmeler yapıldı. Uzmanlar, bu tip geçici cihazların, özellikle siber güvenlik ve istihbarat riskinin yüksek olduğu ülkelerde iletişimin takip edilmesini önleme maksadıyla kullanıldığını belirtiyor. Fakat bu cihazların dönüş yolunda tamamen ortadan kaldırılması, olası veri sızıntısı tehlikesine karşı alınabilecek en kati tedbirlerden biri olarak kabul ediliyor.
