Türkiye'nin, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının artmasının ardından Riyad'a yönelik askeri desteğini önümüzdeki haftalarda artırmaya hazırlandığı bildirildi.
Middle East Eye'ın (MEE) görüştüğü Türk yetkililere göre Ankara, Suudi Arabistan'a ilave askeri personel ve savunma ekipmanı göndermeyi planlıyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan pazartesi günü yaptıkları ortak açıklamada, Mekke Savunma İttifakı kapsamında kolektif savunma taahhütlerini derhal uygulamaya geçirme ve "hızlı konuşlandırılmalarını sağlamak üzere üzerinde mutabık kalınan askeri güç ve kabiliyetleri" Suudi Arabistan'a sağlama kararı aldıklarını duyurmuştu.
MEE'ye konuşan iki Türk yetkili, Türkiye'nin geçen yıldan bu yana Suudi Arabistan'da kritik altyapının, özellikle enerji tesislerinin korunması amacıyla teknik ekipler, hava savunma sistemleri ve elektronik harp ekipmanları bulundurduğunu söyledi.
Üst düzey bir Türk yetkili, Ankara'nın ilave savunma ekipmanı, teknisyenler, acil müdahale ekipleri ve bunlara eşlik edecek muharip unsurlar göndereceğini belirtti.
Meclis onayı bekleniyor
Yetkili, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında 2010 yılında imzalanan askeri eğitim anlaşmasının Ankara'ya teknik amaçlarla sınırlı sayıda personeli Suudi Arabistan'a konuşlandırma imkanı verdiğini söyledi.
Bunun ötesindeki askeri konuşlandırmalar için ise Türkiye Anayasası uyarınca TBMM'nin onayının gerektiğini belirten yetkili, Mekke Savunma İttifakı anlaşmasının da Meclis tarafından onaylanması gerektiğini ifade etti.
Yetkili, "Ancak askeri konuşlandırmaya izin veren yasa teklifine öncelik verebiliriz" dedi.
İkinci bir Türk yetkili ise Ankara'nın Suudi Arabistan'da en az bir komuta üssünde askeri güç bulundurmayı planladığını ve bu unsurların yalnızca Suudi Arabistan'a savunma desteği sağlamakla görevli olacağını söyledi.
Yetkiliye göre Türk teknik ekipleri, söz konusu komuta üssü projesi kapsamında eylül ayı boyunca Suudi Arabistan'da çalışmalar yürüttü ve hazırlıklar, Mekke İttifakı'nın ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının yapıldığı sırada son aşamaya geldi.
Kaynaklar, TBMM'nin resmi bir yetkilendirme kararı almasının ardından sınırlı sayıda Türk özel kuvvet personelinin de Suudi Arabistan'a gönderilebileceğini ve bu kararın ay sonunda alınmasının beklendiğini belirtti.
Pilot ve savaş uçakları da gündemde
Planlamaya yakın ayrı kaynaklara göre TBMM'nin onayının ardından Türk Silahlı Kuvvetleri, Husilerin Yemen'den fırlattığı insansız hava araçları ve balistik füzelere karşı koymak amacıyla Suudi Arabistan'a sayısı açıklanmayan deneyimli pilotlar ve hava araçları konuşlandırabilir.
Ancak üst düzey Türk yetkili, Türkiye'nin Yemen'e doğrudan müdahale etmeyi planlamadığını özellikle vurguladı.
Yetkili, "Büyük bir asker grubunu göndermeyi planlamıyoruz ve Yemen'e doğrudan müdahale etme planımız yok" ifadelerini kullandı.
Aynı yetkili, Ankara'nın önümüzdeki aylarda diplomatik girişimlerin sonuç verebileceğine ilişkin beklentisini koruduğunu söyledi.
Suudi kaynaklar, Türk unsurlarının Suudi ve Pakistanlı güçlerle birlikte ortak bir koordinasyon merkezinde faaliyet göstermesinin planlandığını, Türk komuta biriminin ise ayrıca kendi üssüne sahip olacağını söyledi.
Türk askeri personeli ve teknik savunma ekiplerinin Suudi Arabistan'daki birden fazla noktada görev yapacağı belirtildi.
İlk aşamada hava savunması ve istihbarat öne çıkabilir
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Kurulu danışmanlarından akademisyen Murat Yeşiltaş da Türkiye'nin önümüzdeki 30 gün içinde Mekke İttifakı anlaşmasını veya askeri konuşlandırmaya ilişkin yetkilendirmeyi TBMM gündemine getirmesinin muhtemel olduğunu değerlendirdi.
Yeşiltaş'a göre Türkiye'nin ilk katkısının Yemen'de muharip birlik konuşlandırılmasından ziyade Suudi Arabistan topraklarında hava savunma, İHA karşıtı sistemler ile istihbarat, gözetleme ve keşif unsurlarının konuşlandırılması şeklinde olması daha muhtemel.
Bu yaklaşımın Türkiye'nin Riyad'ın güvenlik sistemine entegre olmasını sağlarken doğrudan çatışmaya dahil olma düzeyini kontrol altında tutmasına imkan vereceği değerlendiriliyor.
Mekke İttifakı ilk kez aktive edildi
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan 5 Ekim'de Mekke Savunma İttifakı kapsamında kolektif savunma taahhütlerini uygulamaya geçirme kararı aldı.
Milli Savunma Bakanlığı ise ittifakı, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma işbirliğine dayanan ve kolektif caydırıcılık esasını temel alan bir anlaşma olarak tanımlıyor. Bakanlık, ittifakın herhangi bir ülkeye karşı olmadığını ve tarafların üçüncü ülkelerle mevcut ilişkilerine alternatif teşkil etmediğini belirtiyor.
İttifak kapsamında üç ülke arasında askeri işbirliğinin geliştirilmesi, birlikte çalışabilirliğin artırılması ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Suudi Arabistan'ın son dönemde Husilerin füze ve İHA saldırılarına maruz kalması, ittifakın askeri boyutunun kısa sürede somutlaşmasına yol açtı. Ancak Türkiye'nin Suudi Arabistan'a göndereceği unsurların nihai kapsamı ve konuşlandırma takvimi açısından TBMM'nin alacağı karar belirleyici olacak.
Husiler ise Mekke ve Medine'yi hedef aldıkları yönündeki suçlamaları reddediyor. Husi lideri Abdülmelik el Husi, daha önce bu iddiaları "büyük bir yalan" olarak nitelendirmişti.
Kaynak: Mepa News, Middle East Eye
