ABD merkezli yayın organı Semafor, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımı ve S-400 krizinin aşılması için Washington ve Ankara hatlarında görüşülen esnek formülleri yazdı.
ABD merkezli yayın organı Semafor, Türkiye’nin F-35 hayalet savaş uçağı programına dönmesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki F-35 mutabakatının hayata geçirilmesi yolundaki gelişmeleri satırlarına taşıdı.
Türkiye’nin mülkiyetindeki S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) devri seçeneğinin yanı sıra sistemin devre dışı bırakılması veya fiziksel olarak imha edilmesi gibi alternatiflerin Washington ve Ankara hatlarında masada olduğu aktarıldı.
Semafor’un aktardığı bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi vesilesiyle gerçekleştirdiği Ankara ziyaretinde F-35 satışının önünü açacağını ilan etmesi ve yaptırımları kaldırma vaadi sürece büyük bir ivme kazandırdı. Türkiye’nin daha önce satın aldığı ve bedelini ödediği 6 adet F-35 uçağının teslimatı için Washington ile Ankara arasında yapıcı diplomasi trafiği yürütülüyor.
Kongre kanadındaki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerin S-400 sistemlerinin elden çıkarılması şartındaki ısrarına rağmen, Trump yönetiminin Türkiye’ye F-35 teslimatını gerçekleştirmek adına çözüm arayışlarını sürdürdüğü ifade edildi.
Amerikalı yetkililer, Türk tarafının da bu krizin çözümü ve savunma iş birliğinin canlanması yönünde güçlü bir irade sergilediğini iletti.
SEMAFOR: "S-400 ÇIKMAZI İÇİN FARKLI SEÇENEKLER MASADA"
ABD basınına göre, Rus S-400 sistemlerinin BAE’ye devredilmesi planının Abu Dabi'nin kendi F-35 tedarik hedefleri ve Moskova'nın onay süreçleri nedeniyle müzakere edildiği, ancak süreçte imha veya kilitli tesislerde devre dışı bırakma gibi opsiyonların da yer aldığı aktarıldı.
Semafor’a konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, Türkiye’nin F-35 kulübüne dönüşü için esnek çözüm yollarının değerlendirildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu sorunu çözmek için masada birkaç seçenek var ve bence Türkler bu konuyu nihai çözüme kavuşturmak istiyor."
KONGRE'DEN NETANYAHU ÇIKIŞI
Semafor, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türk Hava Kuvvetleri'nin F-35 envanterine kavuşmasını engellemek amacıyla Washington nezdinde yoğun lobi faaliyetleri yürüttüğünü duyurdu. Netanyahu'nun "Orta Doğu'daki güç dengesi bozulur" bahanesiyle satışa engel olmaya çalışması ABD Kongresi'nde da tepkiyle karşılandı.
Demokrat Senatör Elizabeth Warren, Semafor’a yaptığı açıklamada Tel Aviv’in müdahalesine karşı çıkarak, "Netanyahu’nun tavsiyeleriyle ilgilenmiyorum; kendisinin yürüttüğü lobi faaliyetleri ters etki oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin M39 ATACMS füzeleri ve M270 sistemleri üzerindeki savunma sanayii diplomasisi ve müttefiklik rolü devam ederken, Ankara-Washington hattında F-35 uçaklarının Türkiye'ye teslimine ilişkin nihai formül üzerindeki görüşmeler sürüyor.
S-400 ŞARTI!
Öte yandan Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Risch, mevcut durumda temel anlaşmazlığın S-400'ler olduğunu belirterek, "Şu anda S-400'lerden kurtulmadılar, dolayısıyla durum bir çıkmaza girmiş durumda." dedi.
Cumhuriyetçi Senatör Scott da Türkiye'nin S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 tedarikine karşı olduğunu belirterek, "Gerçek bir ortak olmayacaklarsa F-35'lere sahip olmaları gerektiğini düşünmüyorum. S-400'e sahip olurlarsa F-35'e sahip olamazlar." ifadelerini kullandı. Scott, Trump yönetimiyle sık sık görüştüğünü ancak sürecin ilerletilmesine ilişkin henüz yeni bir gelişme duymadığını da aktardı.
RUS BASINI NE DİYOR?
ABD hattında bu temaslar sürerken, Rus basını da S-400 krizine ilişkin dikkat çekici bir analizi sayfalarına taşıdı. Rusya’nın önde gelen yayın organlarından Kommersant gazetesi, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını teslim almak amacıyla S-400 sistemlerinden kurtulmaya çalıştığını ancak sürecin diplomatik ve hukuki engellere takıldığını kaydetti.
Kommersant’ta yayımlanan analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Al Jazeera’ya verdiği röportajda Trump’ın F-35 sözünü tutmasını beklediğini hatırlatılarak, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın S-400'ler tamamen elden çıkarılmadan yeşil ışık yakmayacağı iddia etti.
Türkiye’nin BAE ile yaptığı satış müzakerelerinin tıkanması üzerine sistemlerin devre dışı bırakılması ya da ABD’de depolanması gibi alternatiflerin tartışıldığını aktarırken, Moskova’nın onay kısıtına dikkat çekti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un S-400’ün akıbetine dair temasları "aşırı hassas" olarak nitelendirdiği belirtilirken, Rusya'nın BAE seçeneğine NATO üyesi olmaması nedeniyle engel çıkarmayacağı, ancak Moskova'nın onayı olmadan sistemlerin üçüncü taraflara devredilmesinin mevzuata aykırı olduğu ifade edildi.
