İhracatçılara Yönelik Vergi Düzenlemeleri
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ekonomisinin lokomotifi olarak nitelendirdiği ihracatı desteklemek amacıyla bugüne dek sunulan desteklerden daha köklü bir adım atılacağını ifade etti. Yatırımı, üretimi, istihdamı ve ihracatı eş zamanlı olarak kuvvetlendirmeyi amaçlayan yeni düzenleme ile ihracatçıların vergi yükünün, tarihin en düşük seviyelerinden birine indirilmesi planlanıyor.
Genel kurumlar vergisi oranının 2026 itibarıyla %25 olarak uygulandığı mevcut sistemde değişikliğe gidiliyor. Daha evvel ihracatçılara 5 puan, imalatçılara ise ilave 1 puan indirim sağlanırken, bu yapı tamamen yenileniyor. Yeni sisteme göre, üretim yapan ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı doğrudan %9'a düşürülüyor. İhracat faaliyetinde bulunan diğer firmalar için ise kurumlar vergisi oranı %14 olarak belirleniyor.
Bu adımlar, Türkiye'nin ihracatında mart ayında bir gerileme kaydedilmesinin ardından geldi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracatın %6,4 düşüşle 21,9 milyar dolara indiğini ve bu yıl dalgalı bir seyir izlendiğini açıklamıştı.
İstanbul Finans Merkezi'ne Özel Teşvikler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 24 Nisan'da İstanbul'da düzenlenen Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı'nda, Türkiye'yi küresel bir cazibe merkezi yapma gayesiyle yeni bir yatırım teşvik planı ilan edildi.
Erdoğan, "Türkiye'yi küresel bir cazibe merkezi haline getirmekte kararlıyız. Yakında Meclisimize sunacağımız kapsamlı düzenlemeyle ülkemizin çekim gücünü çok daha ileri taşıyacağız" sözleriyle hedeflerini dile getirdi.
Programın odak noktalarından biri olan İstanbul Finans Merkezi'ni (İFM) küresel ölçekte rekabetçi kılma hedefi doğrultusunda, burada faaliyet gösteren kurumlara tanınan vergi avantajlarının kapsamı artırılacak. İFM'de gerçekleştirilen transit ticaret ve yurtdışındaki mal alım-satımlarına aracılık faaliyetlerinden doğan kazançlarda vergi istisnaları uygulanacak. İFM dışında yapılan transit ticaret işlemlerinde ise kazançların %95'i vergi dışında tutulacak.
Ayrıca, küresel şirketlerin bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye'ye çekmek amacıyla, İFM içinde elde edilen kazançların önümüzdeki 20 yıl boyunca %100'ü, dışarıda elde edilenlerin ise %95'i kurum kazancından indirilebilecek. Bu merkezlerdeki nitelikli personele de belirli koşullar altında ücret istisnası tanınacak.
İFM'nin Geçmişi ve Mevcut Durumu
Türkiye'nin 10 yılı aşkın bir süre önce dünyanın en önemli 10 finans merkezinden biri olma vizyonuyla inşaatına başladığı İFM, 2023 yılında faaliyete geçmişti. Yatırım değeri 65 milyar lirayı bulan ve İstanbul Ataşehir'de konumlanan merkezin, 100 bin kişiye istihdam sağlaması hedefleniyordu. Ancak açılışında tesisin yaklaşık yarısının boş olduğu rapor edilmişti. Amerikan Bloomberg yayını, o dönemde yerel finans kurumlarının dahi merkeze taşınma konusunda ihtiyatlı davrandığını, kiracılar arasında Merkez Bankası ve bazı düzenleyici kurumların bulunduğunu belirtmişti.
Yatırım Süreçlerinde Bürokrasinin Azaltılması
Erdoğan'ın açıklamalarında yer alan bir diğer önemli adım ise "Tek Durak Büro" uygulaması oldu.
"Büyük ölçekli ve nitelikli uluslararası doğrudan yatırımlar için 'Tek Durak Büro' uygulamasını hayata geçiriyoruz" diyen Erdoğan, bu uygulamanın Türkiye'deki yatırım süreçlerinde bürokrasiyi azaltmayı hedeflediğini vurguladı.
Bu sistem aracılığıyla şirket kuruluşu, çalışma ve ikamet izinleri, vergi, SGK ve İŞKUR kayıtları, arazi temini, teşvikler ve ÇED izinleri gibi işlemler tek bir merkezden, dijital ve süratli bir biçimde idare edilecek. Tüm sürecin koordinasyonu ise Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi tarafından sağlanacak.
Yurtdışındaki Varlıklar ve Nitelikli İnsan Gücü İçin Yeni Adımlar
Plan, yurtdışından Türkiye'ye yerleşimi özendirmeyi de amaçlıyor. Son üç senedir Türkiye'de vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin Türkiye'ye yerleşmesi durumunda çeşitli vergi muafiyetleri getiriliyor. Programla ayrıca yurtdışındaki para, altın ve menkul kıymet gibi varlıkların, belirlenen süre zarfında düşük bir vergi oranıyla ülkeye getirilmesine olanak tanınacak.
Mimarlık, mühendislik, yazılım ve ileri teknoloji gibi alanlarda yurtdışındaki şirketlere hizmet sunan girişimcilere de kolaylıklar sunuluyor. Bu girişimcilerin elde ettiği kazançların tamamı gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, genel hatları çizilen hukuki, idari, mali ve kurumsal düzenlemelerin ayrıntılarının iş dünyası ve yatırımcılarla paylaşılacağını ve ardından Meclis boyutundaki çalışmaların süratle başlatılacağını bildirdi.
