Adham Heriz, Gazze şehrindeki evlerinin yıkıntıları altında yıllarca ailesini aradı. Yeni bir sivil savunma operasyonuyla 105 Filistinlinin cesedi bulundu, ancak oğlu hala kayıp.
Perşembe günü, Filistinli baba , Gazze şehrinin doğusundaki mahallelerinin yıkıntıları arasında yıllarca süren aramalardan sonra nihayet 37 yaşındaki eşi Hiam'ın cesedini buldu. Oğlunun cesedi ise hala kayıp.
Hiam ve en büyük oğlu 17 yaşındaki Anas, 25 Ekim 2023'te İsrail'in yoğun bombardımanı sonucu El-Yarmouk'taki evlerinin tamamen yıkılmasıyla hayatlarını kaybetti.
Gazze'deki Filistin sivil savunma sözcüsü Mahmud Başal'a göre, saldırı, yaklaşık 175 konut dairesinin bulunduğu 18 binayı hedef alan bir dizi ağır İsrail bombardımanını içeriyordu.
Basal, MEE'ye verdiği demeçte, binaların içinde doktorlar, akademisyenler, gazeteciler, çocuklar ve bebekler de dahil olmak üzere yaklaşık 450 kişinin bulunduğunu söyledi.
"Patlamanın etkisiyle insanlar yaklaşık 200 metre uzağa savruldu. Bütün aileler yok oldu. Bombalarda kullanılan yoğun patlayıcılar nedeniyle birçok ceset tamamen parçalandı ve geriye neredeyse hiç iz kalmadı," dedi.
O sırada, İsrail güçlerinin ilerlemesi ve bölgeye saldırmaya devam etmesi nedeniyle sivil savunma ekipleri yalnızca 120 cesedi kurtarabildi. Enkazı kaldırmak için gereken ağır ekipman ve araçların çoğu da imha edilmişti.
Hiam'ın cesedi, geçen hafta mahallede 20 gün süren sivil savunma operasyonu sırasında enkaz altından çıkarılan 105 kişinin cesedi arasında yer alıyordu.
Heriz, Middle East Eye'a verdiği demeçte, "Eşimin, erkek kardeşimin ve ailesinin kalıntılarını buldum, ancak oğlumun cesedini bulamadım" dedi.
Kara bir bulut
Heriz ve yedi kişilik ailesi, yedi katlı bir binanın altıncı katında yaşıyordu.
25 Ekim'de birlikte öğle yemeği yediler. Hiam ve iki kızı bulaşıkları yıkamak için mutfağa gittiler.
Dakikalar sonra İsrail'in saldırıları bölgeyi vurdu.
Heriz, "Her yeri kaplayan kara bir bulut gibiydi," diye hatırladı.
"Her darbede hem uçuyor hem de enkazın altına savruluyormuş gibi hissediyordum. Hiçbir şey duyamıyordum. Bomba tozu ve kabuğundan nefes alamıyordum."
“Ailemi düşünüyordum. Enkazın altından kendimi çıkarmayı başardım. Sekiz yaşındaki oğlum Ahmed'i yanımda, hayatta ama ağır kan kaybederken gördüm, sonra kemiklerimin çoğu kırıldığı için yere yığıldım.”
En küçük iki kızı, üç yaşındaki Siwar ve 10 yaşındaki Dima da enkazdan kurtuldu, ancak ikisi de ağır yaralandı. Ahmed saldırıdan sağ kurtuldu.
Ancak Hiam, Anas ve iki büyük kızları Şahad (18) ve Dareen (15) öldüler ve enkaz altında kaldılar.
Heriz'in erkek kardeşi ve beş kişilik ailesi de öldürüldü.
"Enkaz altında ailem için ağlarken insanlar beni ambulansa taşıdı. 'Affedin beni çocuklarım. Sizi çıkaramıyorum. Ellerimi hissedemiyorum; kırıklar' diye haykırdım."
Sivil savunma arama kurtarma ekipleri ve bölge sakinlerinin yardımıyla Heriz'in kızları Şahad ve Dareen'in cesetleri bulundu.
Enkaz altındaki sesler
Ancak kurtarma ekipleri, Hiam, Anas ve yıkılan binanın altında mahsur kaldığı düşünülen diğer kişilere ulaşmak için gereken devasa moloz yığınını kaldıramadı.
Heriz ve akrabaları olay yerinde defalarca arama yaptı, ancak enkazı temizlemek için gerekli ekipman olmadan kalan cesetleri çıkaramadılar.
'Enkaz altında, beşiğinde, elinde emziğiyle bir yaşından küçük bir çocuk bulduk.'
- Adham Heriz, Filistinli baba
Geçtiğimiz ay sivil savunma ekiplerinin bölgede yeni bir operasyon başlatmasına kadar ailesinin kalıntılarını bulma umudunu yitirmişti.
Operasyon, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ile koordineli olarak yürütüldü; araçlar Mısır tarafından, yakıt ise BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) aracılığıyla sağlandı.
Heriz, "20 günlük arama çalışmaları sırasında, sadece benim yaşadığım binanın altından 37 çocuğun cesedini çıkarabildik" dedi.
"Enkazın altında, beşiğinde, elinde emziğiyle bir yaşından küçük bir çocuk bulduk. Babası onu görünce ve üzerindeki kıyafetlerden tanıyınca şoktan yere yığıldı."
Operasyon devam ederken, Heriz sonunda karısının, erkek kardeşinin ve erkek kardeşinin ailesinin kalıntılarını buldu.
Ancak oğlunun cesedi bulunamadı.
Cesetlerin bulunması, saldırıdan sonraki ilk günlerde neredeyse hiç ekipman olmadan enkaz altından insanları çıkarmaya çalışan diğer kurtulanlar için anıları yeniden canlandırdı.
Aynı mahallede yaşanan katliamdan birkaç saat önce, 21 yaşındaki Abdül Rahman Heriz, akrabaları ve komşularıyla oturmuş, soykırımın yakında sona ereceği ve ateşkesin sağlanacağı umudundan bahsediyordu.
Ardından eve dönerek ilkokul çağındaki kız kardeşine matematik dersinde yardımcı oldu.
Dakikalar sonra bombalama başladı.
'Hâlâ kabuslar görüyorum. Zihnimde insanların yardım çağrılarını duyuyorum.'
- Abdül Rahman Heriz, katliamın tanıklarından
Evi, yıkılan binalara yakın olduğu için kısmen hasar görmüştü. O ve ailesi hemen sokağa fırladılar.
Abd Al Rahman, “Mahallemizi tanıyamaz hale geldik,” dedi. “Gökyüzü toz, moloz ve alevlerle kaplıydı. Her yerde yaralı ve ölü insanlar vardı. Evler yıkılmıştı. Ağaç yoktu, hiçbir şeyin izi kalmamıştı.”
Binasının dışında, komşusunun ikiye bölünmüş cesedini ve yanında bir paket ekmeği gördü.
Abdül Rahman, ailesinin Gazze şehrinin doğusundaki El-Daraj mahallesinde bulunan bir akrabalarının evine taşınmasına yardım etti.
Daha sonra enkaz altında kalan insanları kurtarmaya yardım etmek için geri döndü.
Bombardıman öncesinde birlikte oturduğu akrabalarının ve komşularının çoğu ölmüş ve enkaz altında kalmıştı.
Temel el aletleri
Sivil savunma ekiplerinin bölgeye ulaşamaması nedeniyle, Abd Al Rahman ve diğer kurtulanlar, enkazı kırmak için çekiç, kürek ve metal kesici gibi temel el aletlerini kullandılar.
"Hayatta kalan komşularımın çoğuyla birlikte üç gün boyunca orada kaldım ve insanları kurtarmak için elimizden gelenin en iyisini yaptık," diye hatırladı.
“Enkaz altından iki genç kız kardeşi kurtarmayı başardık. Babaları da yanlarında ölü yatıyordu. Babaları için ağlıyorlardı. Cesedini ambulansa taşıdık ve çocukları sakinleştirmeye çalıştık.”
Sivil savunma ekiplerinin yardımıyla, enkaz altında üç gün boyunca hayatta kalmayı başaran bir kadını da kurtarmayı başardılar.
Ancak İsrail saldırıları yoğunlaşınca, yıkıntıların altından hâlâ yardım çağrılarını duyabiliyor olsalar da, bölgeyi terk etmek zorunda kaldılar.
"Enkaz altında kalan ama hâlâ hayatta olan insanların seslerini duyabiliyorduk, ayrıca geniş ailemden insanlar da dahil olmak üzere yüzlerce kişinin cesedini de görebiliyorduk."
Yaşadığı deneyimin kendisini hâlâ rahatsız ettiğini söyledi.
“Hâlâ kâbuslar görüyorum. Zihnimde insanların yardım çağrılarını duyuyorum: 'Bize yardım edin, bizi buradan çıkarın.' Bir kız şöyle diyordu: 'Kız kardeşim yanımda öldü. Onu da beni de buradan çıkarın.'”
Geçtiğimiz ay 20 gün süren operasyon sırasında sivil savunma ekipleri, 36'sı henüz kimliği belirlenemeyen 105 kişinin cesedini kurtardı.
Basal, özellikle cesetlerin uzun süre bulunamaması durumunda, kurtarma ekiplerinin karşılaştığı birçok zorluğu özetledi.
"Cesetler ileri derecede çürümüş durumdaydı ve yüz hatları artık tanınmaz haldeydi. DNA testi veya başka herhangi bir yöntemle kim olduklarını tespit etme imkanımız yok," dedi.
İsrail'in Gazze'deki savaşı yaklaşık 75.000 kişinin ölümüne yol açtı ve Gazze Şeridi genelinde enkaz altında hala yaklaşık 8.000 kişinin kayıp olduğu tahmin ediliyor.
