İşte teröristbaşı konuşurken İki Müslüman ülke ve dost ve kardeş bildiğimiz Azerbaycan salonda kaldı..
Çocuk katili terörist Binyamin Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki konuşması sırasında çok sayıda ülke temsilcisi salonu terk ederken, gözler Netanyahu’nun konuşmasını takip etmeyi sürdüren ülkelere çevrildi. Dış basına yansıyan haberlere göre ABD, Azerbaycan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Kolombiya ve Yunanistan temsilcileri salonda kalan ülkeler arasında yer aldı.
Azerbaycan temsilcisi aldığı emir gereği salonu terk etmedi. Salonu terkedenlere bir bakış atıp yerinde kaldı. Bu temsilci Netanyahu'nun konuşmasını sonuna kadar takip etti.
İşin acı yanı; Netanyahu BM kürsüsünden Başkan Erdoğan'a yönelik hakarete varan söz ve yalanlarına rağmen Azerbaycan temsilcisi istifini bozmadı.
Azerbaycan'da özellikle sosyal medyada salonu terk etmeyen temsilcilerine yönelik büyük öfke vardı.
İSRAİL HEYETİ TEK TEK NOT ALDI Netanyahu, salondan ayrılanlara yönelik, “Korkaklar. Salondan henüz ayrılmamış başka ahlaki korkaklar varsa lütfen şimdi ayrılsınlar.” ifadelerini kullandı. Toplu çıkışın ardından Genel Kurul salonu büyük ölçüde boşalırken Netanyahu konuşmasını sürdürdü. Netanyahu’yu alkışlarla destekleyen İsrail heyeti ise konuşma sırasında salonu terk eden ülkeleri not aldı.
ABD, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Kolombiya, Azerbaycan ve Yunanistan temsilcilerinin Netanyahu’nun konuşması sırasında salonda oturduğu gözlemlendi.
İSRAİL/AZERBAYCAN STRATEJİK ORTAK
İsrail ve Azerbaycan arasındaki ilişkiler, iki taraf arasında sıklıkla “buzdağının görünmeyen kısmı” olarak tanımlanan, son derece pragmatik ve stratejik bir eksene dayanır. Dini ve kültürel farklılıklara rağmen kurulan bu ortaklık; diplomatik denge, askeri teknoloji ve enerji güvencesi olmak üzere üç temel sütun üzerinde yükselmektedir.
1. Diplomatik Geçmiş ve "Sessiz Diplomasi"
Tanıma ve İlk Adımlar (1991-1992): İsrail, 25 Aralık 1991'de Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkelerden biri oldu. Diplomatik ilişkiler resmi olarak Nisan 1992'de kuruldu.
Çevre Doktrini ve İran Faktörü: İsrail için Azerbaycan, İran ile doğrudan sınırı olan tek Müslüman müttefik olarak jeopolitik bir öneme sahiptir. Azerbaycan ise Ermenistan ile olan çatışmalarında ve uluslararası alanda güçlü bir bölgesel müttefik edinmeyi hedeflemiştir.
Büyükelçilik Hamlesi (2023): İsrail, 1993'ten itibaren Bakü’de büyükelçilik bulundurmasına rağmen Azerbaycan; Arap ülkeleri ve İran ile ilişkilerini hassas bir dengede tutmak amacıyla Tel Aviv'deki büyükelçiliğini resmi olarak Mart 2023'te açmıştır. Bu adım, ilişkilerdeki yeni bir dönüm noktası sayılır.
Yahudi Toplumu: Azerbaycan’da (özellikle Qırmızı Qəsəbə beldesinde) yüzyıllardır yaşayan Dağ Yahudileri topluluğu ve İsrail’e göç etmiş on binlerce Azerbaycan kökenli Yahudi, iki ülke arasında güçlü bir toplumsal bağ oluşturur.
2. Enerji Güvenliği (Petrol Karşılığı Stratejik Müttefiklik)
İsrail’in Petrol İhtiyacı: İsrail, hidrokarbon kaynakları bakımından dışa bağımlı bir ülkedir. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı üzerinden Ceyhan Limanı’na ulaşan Azerbaycan petrolü, İsrail’in ham petrol ihtiyacının %40 ila %60'ından fazlasını karşılar.
Teknoloji ve Tarım Transferi: Azerbaycan petrol ihracatı karşılığında İsrail'den yüksek teknoloji, modern siber güvenlik çözümleri, tarım ve su yönetimi (özellikle damlama sulama ve arıtma) teknolojileri ithal etmektedir.
3. Askeri ve İstihbarat İş Birliği
Askeri alan, iki ülke arasındaki ilişkinin en somut ve belirleyici unsurudur. İsrail, Azerbaycan'ın en büyük savunma sanayii tedarikçilerinden biridir.
Silah Tedariki ve İHA Teknolojisi: Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, Azerbaycan'ın 2016-2020 yılları arasındaki silah ithalatının yaklaşık %69'u İsrail'den sağlanmıştır.
Karabağ Savaşları (2020 ve Sonrası): 2. Karabağ Savaşı sırasında İsrail yapımı Harop (kamikaze İHA), Hermes keşif dronları, LORA balistik füze sistemleri ve hassas güdümlü mühimmatlar, Azerbaycan’ın sahada askeri üstünlük kurmasında kritik rol oynamıştır.
Ortak Üretim: İsrail savunma şirketleri (örneğin Aeronautics Defense Systems), Bakü merkezli firmalarla ortak İHA (Orbiter serisi) üretimi için üretim tesisleri kurmuştur.
İstihbarat: İki ülke arasında İran'a yönelik geniş çaplı bir istihbarat paylaşım ağının bulunduğu, uluslararası savunma kaynaklarında sıkça dile getirilmektedir.
Özet Denge
Azerbaycan, İsrail ile olan stratejik ortaklığını Türkiye ile olan "Tek Millet, İki Devlet" ittifakıyla çatıştırmadan yürütmeye özen gösterir. Bakü yönetimi; Türkiye, İsrail ve Batı dünyası arasındaki dengeleri gözeten çok boyutlu bir diplomasi izlemeye devam etmektedir.
