KADINLAR DİREKSİYONA GEÇTİ
Ayşe Şire, konservatuvar mezunu... Pervin Sürücü, 13 yıllık direksiyon öğretmeni... Feray Kuşçu çiftçi... Havva Erdoğan, milli atlet. Hatice Ay DJ... Hepsinin ortak özelliği ise Adana sokaklarında saatlerce direksiyon sallıyor olmaları. Hem de şehiriçinde ulaşımı sağlayan belediye otobüslerinde. Onlar Adana Belediyesi'nin kadrolu otobüs şoförleri. Ancak sayıları bu kadarla da sınırlı değil. Adana Belediyesi belediye otobüslerini kadınlara emanet ederek tüm illere örnek olacak önemli bir başarıya imza attı. Birçok şehrin kadrosunda bir tek kadın şoför bile olmazken Adana'da şu anda otobüslerde tam 17 kadın şoförlük yapıyor. Birçoğu esas mesleklerini bırakıp bu işe soyunmuş. Onlar "Kazancımız da oldukça yerinde. Hem belediye otobüsü şoförlüğü itibarlı bir meslek olarak görülmeye başlandı" diyerek yaptıkları işten aldıkları hazzı dile getirirken Adanalılar da bu durumdan hayli hoşnut. "Kadın şoförler Adana'nın neredeyse simgesi oldu" diyen Adana halkı, sayının kısa sürede 17'ye çıkmasından dolayı da gururlu.
Oğluyla aynı hatta çalışıyor
Kadın şöforlerin hepsinin birbirinden ilginç hayat hikâyesi var. Yaşları, 28 ile 52 arasında değişiyor. Birçoğu evli ve anne. Sürücü kurslarında 13 yıl direksiyon öğretmenliği yaptıktan sonra belediyede kadrolu şoför olarak işe giren Pervin Sürücü'nün 17 kadın içinde ayrı bir konumu var. Belediyenin Pervin Ablası, bu işin kıdemlisi. Tüm kadınlar onu bir duayen, idol olarak görüyor. Ama Pervin Abla'yı ilginç kılan sadece bu işteki deneyimleri değil. Oğlu ile aynı hatta çalışıyor olması. Adanalıları gitmek istedikleri yere sabahları Pervin Abla, akşamları ise oğlu ulaştırıyor.
Pervin Abla'nın ünü şehirlerarası taşıma yapan büyük otobüs firmalarına kadar ulaşmış durumda. Pervin Sürücü, "Birçok firmadan transfer teklifi alıyorum. Ama akşamları evimde kendi yatağımda uyumak istiyorum" diyerek teklifleri geri çevirdiğini dile getiriyor.
290 şoförün 17'si kadın
"Kadın şoförler Adana'nın havasını değiştirdi" diyen Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanı Aytaç Durak, belediye otobüslerinde 290 şoförün görev yaptığını, bunların 17'sinin de kadın olduğunu söylüyor. Başka hiçbir ilde bu kadar etkin bir şekilde kadın şoför kullanılmadığını belirten Durak, şöyle devam ediyor: "Belediye olarak birçok yeniliğe imza attık. Adana çok kozmopolit bir şehir. Kırsal alanlardan gelenlerin yoğun olduğu bir şehir. Belediye otobüslerinde kadınları şoför koltuğuna oturtarak kadınları toplum hayatının içine entegre etmeyi, kadın enerjisi ile oluşmuş bir şehir yaratmayı hedefledik."
Kadın şoför kadrosunu ilk olarak 1998 yılında açtıklarını belirten Durak, sayıyı giderek artırdıklarını söylüyor. "Önümüzdeki dönemde belediye şoförü olarak personel alımı yapma durumunda kadınlara öncelik vereceğiz" diyen Durak, işe alımlarda kadınları sıkı bir sınava tabi tutuklarını kaydediyor. E sınıfı ehliyet alan kadınların sayısının artması ile birlikte son dört beş yıldır kadın şoför alımlarını artırdıklarını açıklıyor.
Kadının güler yüzü olumlu hava yaratıyor
Pervin Sürücü (52)
10 yıldır bu işi yapıyorum. 1998 yılında Adana Belediyesi'nin, aldığı 70 yeni otobüse şoför aradığını duydum. Sınavı kazandım. Çeşitli eğitimler aldıktan sonra işe başladım. İlk günden itibaren Adana halkından olumlu tepki aldım. İki çocuğum, iki torunum var. Kızım Almanya'da, oğlum da belediye şoförü olarak çalışıyor. Ben ondan 2 yıl sonra şoför olarak işe girdim. Hem trafik hem de insanlarla sürekli ilişki içinde olduğumuz için işimiz zor. Ancak kadının sakinliği ve güler yüzü olumlu bir hava yaratıyor. Olumsuzlukları gülümseyerek karşılıyoruz. 2000 ve 2004 yıllarında "örnek şoför ödülü"nü aldım.
Pilot olmak istiyordum karada kaptan oldum
Ayşe Şire (37)
İki çocuğum var. Konservatuvar mezunuyum. TRT'de Türk Sanat Müziği söyledim. Ancak evlendikten sonra müzik hayatım bitti. Çocukluğumdan beri arabalara ilgi duyardım. Pilot olmak istiyordum ama öğrenim durumum yetmedi. İçimde büyük bir ukte olarak kaldı. Otobüslerde kadın kaptanları görünce o zaman "Ben de karada kaptan olurum" dedim. Başvuruda bulundum. Kadın şoförlerin Adana'da yollarda olması hepimize iyi bir örnek oldu. 1 yıldır da buradayım. Bizler gün boyunca insanlarla iç içe olduğumuz için kendimize özen göstermek zorundayız. Kadın her yerde kadındır. Özellikle eşim yaptığım işten gurur duyuyor.
Eşim kadın terzisi ben otobüs şoförüyüm
Mine Kozlu (41)
Sürücü kursunda öğretmendim. Pervin Abla'yı örnek alarak ben de burada olma kararı verdim. Önce E sınıfı ehliyet aldım. Sınavı kazandım ve işe başladım. 17 ve 18 yaşlarında iki kızım var. Eşimin desteği ile bu işe başladım. Eşimle ilginç bir noktamız var. Eşim kadın terziliği yapıyor, ben otobüs şoförlüğü. İnsanlar bunu duyduklarında şaşırıyor. Ben sınırları zorlayan bir insanım. Amcam TIR şoförü. Hedefim o TIR'ı da kullanmak.
Biz daha dikkatliyiz erkekleri solladık
Nezahat Çiçektaş (39)
2 oğlum var. İdealim şehirler arasında hizmet veren otobüs firmalarında şoförlük yapmak. Ama bunu ancak buradan emekli olduğumda yapabilirim. Çünkü buradaki işimi çok seviyorum. Tüm personel ile iletişimimiz çok güzel, hiçbir sorunumuz yok. Erkek şoförler ile ilk başta aramızda biraz çekişmeler oldu. Ama daha sonra bizim de onlar kadar iyi olduğumuzu görünce bundan vazgeçtiler. Kadınlar araç kullanırken daha dikkatli. Erkekler ise biraz kendilerini gösterme amaçlı davranıyorlar. Ama biz de onları solluyoruz.
Arazilerimiz istimlak edilince şoför oldum
Feray Kuşçu (38)
3 yıldır belediyede şoför olarak görev yapıyorum. Köylü çocuğuyum. Erkek kardeşim olmadığı için ailem beni erkek gibi yetiştirdi. Köyde traktör-tanker kullanırdım. Köyümüzde yapılacak olan baraj nedeniyle tüm arazilerimiz istimlak edildi. Ailemi geçindirmek zorundaydım. Adana'ya geldik. 7 yıl konfeksiyonda çalıştım. Bu arada belediyenin sürücü aradığını duydum. Pervin Abla'yı görüyorduk. Ona çok özeniyordum, bu bir fırsattı, hemen başvurdum. Çok severek çalışıyorum. Hayalim kardeşimi evlendirerek görevimi yerine getirebilmek.
DJ'likten belediye otobüsüne transfer oldu
Hatice Ay (30)
Daha önce satış elemanıydım. Ondan önce de DJ'lik yapıyordum. B tipi ehliyet alacaktım. Ama bir arkadaşım "Ne yapacaksın B sınıfını E sınıfı al, otobüs sürersin" dedi. Benim kafama da yattı. Birkaç defa Züleyha Hanım'ın otobüsüne binmiştim. "Acaba yapabilir miyim" diye düşündüm. Karar verip başvurdum. İşe başvurduğumu kimseye söylemedim. İşe başladığımda beni direksiyon başında gören arkadaşlarım çok şaşırdı. 8 aydır bu işte çalışıyorum. Bu iş tamamıyla halkla ilişkiler. İnsanları seviyorum, bu yüzden de yaptığım işten büyük zevk alıyorum.
Normal araçlar kibrit kutusu gibi geliyor
Nursen Kutlutürk (38)
Bir gün otobüs şoförü olacağım aklımın ucundan bile geçmezdi. Benim hayalim göklerdeydi. Bir dönem hostes olmaya karar verdim. Ailem istemedi. Sürekli uzaklarda olmam onlara zor geldi. Gözüm hep uçaklardaydı. Ama ben yerlerin fatihi oldum. Pervin Abla idolümüz. 5 yıldır çalışıyorum. Kadınlar kurallara daha çok önem veriyor. Hem de daha güler yüzlü. Otobüs kullanmak çok kolay, sadece manevra yapmak zor. Normal arabalar sanki kibrit kutusuymuş gibi geliyor. Evliyim, 2 çocuğum var. Amacım onlara güzel bir gelecek sağlamak. Başta çocuklarım "Annemizin şoför olduğunu nasıl söyleriz" diyerek isyan etti ama şimdi gurur duyuyorlar.
Ailemin hayali Kur'an kursunda hoca olmamdı
Havva Erdoğan (34)
Ben eski koşucuyum. Adana'da milli sporcu olarak çeşitli müsabakalara katıldım. Hayalim ambulans şoförü olup can kurtarmak. İmam-hatip lisesi mezunuyum. Ailemin tek hayali benim Kur'an kursunda hoca olmamdı. Aramızda görüş farklılıkları vardı. Ben bana uyan bir yaşamın işinde mutlu olacağımı anlattım. 2001 yılında ehliyetimi aldıktan sonra otobüs şoförü olmak için başvurdum. O sırada babam hac görevini yapmaya gitmişti. Gelince öğrendi. Ama şimdi tüm ailem işimi kabul etmiş durumda.
Züleyha Kaya (38)
Makyajımı da yapar yola öyle çıkarım
2 yıldır belediyede şoför olarak çalışıyorum. Hep çok hoşuma giden bir meslek olmuştur. Bu işi yapanlara özenirdim. "Neden ben bunu başarmayayım" dedim ve sınavlara girip, kazandım. Evliyim, 2 çocuğum var. Pek çok insana göre erkeksi bir iş yapıyoruz ama yaptığımız iş göründüğü gibi zor değil. Kullandığımız araçlar kullanım konforuna sahip. İnsanlar kadın şoför görünce daha kibar davranıp, hareketlerinde kontrollü olmaya çalışıyorlar. Şoförlük yapıyoruz diye kadın olduğumuzu da unutmuş değiliz. Toplum içinde bakımlı görünmek benim için çok önemli. Her gün makyajımı da yapar, ojemi de sürer yola öyle çıkarım.
Referans