Körfez'deki Savaş Enerji Piyasalarını Vurdu: Avrupa ve Hindistan'da doğalgaz sıkıntısı başladı

“Katar'ın likit doğal gaz (LNG) üretimini askıya almasıyla yükselen fiyatların olumsuz etkileri en çok Hindistan ve Avrupa'da hissediliyor. ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşı sonrası tırmanan gerilim, küresel enerji tedarik zincirinde ciddi aksamalara yol açtı.”

ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının başlamasından bu yana Avrupa'da doğal gaz fiyatları %30'un üzerinde bir artış daha kaydetti. Salı günü ticarete başlangıçta Avrupa borsalarında düşüş yaşanırken, bölgedeki doğal gaz fiyatlarında yeniden bir tırmanış gözlemlendi. Avrupa için referans kabul edilen Hollanda TTF doğal gaz kontratı, Pazartesi günkü yaklaşık %40'lık fırlamanın ardından %33'ten fazla bir sıçrama daha gösterdi.

Küresel piyasaları zorlayan bu durum, dünyanın en büyük likit doğal gaz (LNG) üreticisi olan QatarEnergy'nin Pazartesi günü bir drone saldırısının ardından üretimi askıya almasıyla tetiklendi. Şirketin Mesaieed Sanayi Şehri'ndeki bir enerji santralinin su deposu ile Ras Laffan'daki bir enerji tesisine İran tarafından drone saldırıları düzenlendi. Bu gelişmelerin ardından Katar'ın devlete ait enerji şirketi, olağanüstü durumlarda şirketi sözleşme yükümlülüklerinden kurtaran ve force majeure olarak bilinen durumu ilan etmek zorunda kaldı.

Söz konusu kesintiler, dünyanın dördüncü en büyük LNG alıcısı olan ve ithalatı için büyük ölçüde Orta Doğu'ya bağımlı olan Hindistan'da hemen yankı buldu. Konuyla ilgili bilgi sahibi endüstri kaynakları, en büyük gaz ithalatçısı Petronet LNG Ltd'nin, devlete ait en büyük gaz pazarlama şirketi GAIL (India) ve diğer şirketlere tedarikin azalacağı yönünde bilgi verdiğini Salı günü Reuters haber ajansına bildirdi. Kaynaklardan birine göre, GAIL ve Indian Oil Corp (IOC), Pazartesi akşamı müşterilerini gaz tedarikindeki kesintiler hakkında bilgilendirdi.

Yapılan kesintilerin %10 ile %30 arasında değiştiği belirtildi. Hindistan, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi'nin en büyük LNG müşterisi ve Katar LNG'sinin ikinci en büyük alıcısı konumundadır. Kaynaklar, kesintilerin, tedarikçileri sözleşme şartlarına dayalı olarak müşterilerden gelebilecek cezalardan koruyacak minimum alım miktarlarında ayarlandığını ifade etti. LNG açığını telafi etmek amacıyla IOC, GAIL ve Petronet LNG gibi şirketlerin, spot fiyatlar, navlun ve sigorta maliyetleri artmış olmasına rağmen spot ihaleler düzenlemeyi planladıkları da eklendi.

İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaş, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na da sıçrayarak petrol ve gaz fiyatlarında bir yükselişe neden oldu. Küresel pazarın %20'sini temsil eden Katar'ın LNG ihracatının azalmasıyla piyasaya daha az ürün ulaşmakta, bu da arzın düşmesine ve fiyatların fırlamasına yol açmaktadır.

Orta Doğu genelindeki saldırıların yoğunluğu ve kamuoyunda henüz diplomatik bir çözüm girişiminin bulunmaması, küresel enerji piyasaları da dahil olmak üzere geniş kapsamlı sonuçları olan uzun süreli bir çatışmaya zemin hazırlamaktadır.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'un İran'a karşı askeri operasyonları için öngörülen dört ila beş haftalık zaman diliminden “çok daha uzun süre devam etme kapasitesine sahip olduğunu” söyledi.

Tahran ve müttefikleri ise İsrail'e, ABD varlıklarına ev sahipliği yapan komşu Körfez ülkelerine ve dünyanın petrol ile doğal gaz üretimi için kritik öneme sahip hedeflere karşı misillemede bulundu.