Otomobil fiyatları neden düşmüyor? ÖTV indirimi sonrası bayiler doldu ama...
Covid-19 sürecinde özellikle sağlık endişeleri nedeniyle toplu taşıma kullanmak isteyenlerin otomobil talebi büyük artış kaydetti. Bununla beraber tüm dünyada sıfır otomobil üretiminde azalan arz, artan yüksek talep otomobil fiyatlarında yükselişi kaçınılmaz kıldı. Türkiye’de son dönemde ÖTV kararı sonrası bazı otomobil modellerinde kâğıt üzerinde indirim yaşansa da bayilerde araç bulunma konusunda büyük sıkıntılar baş gösteriyor. Bununla beraber ikinci el piyasasında satıcıların bayi liste fiyatından otomobili daha pahalıya listelediği sıklıkla karşılaşılan bir durum olarak dikkat çekiyor. İşte otomobil fiyatlarının düşmemesinin 3 temel nedeni…
Covid-19 salgınının bütün dünyayı etkisi altına almasıyla sağlık endişeleri nedeniyle dünyada milyonlarca insan şimdiye kadar hiç olmadığı kadar otomobil talebini yükseltti. Otomobil pazarları hareketli bir 2020 yılını geride bırakırken, 2021 yılında da bu talep artarak sürdü.
OTOMOBİL SATIŞLARI ARTARAK SÜRDÜ
Son gelen verilere göre otomobil satışları geçen ay 2020'nin aynı dönemine göre yüzde 0,9 artarak 44 bin 756 olurken, hafif ticari araç satışları yüzde 20,2 azalarak 13 bin 698 olarak kayıtlara geçti. Burada dikkat çeken bireysel otomobil satışlarındaki artışın sürmesi oldu.
ÖTV DÜZENLEMESİ ZATEN YÜKSEK OLAN TALEBİ DAHA DA YÜKSELTTİ
Araç satışlarında veriler gücünü korurken, geçtiğimiz günlerde gelen ÖTV matrah düzenlemesi sonrası sıfır binek otomobilleri kapsayan indirimler yaşandı.
Cumhurbaşkanlığı kararı ile Resmi Gazete'de yayımlanan ÖTV düzenlemesi sonrası, yüzde 45 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 85 bin liradan 92 bin liraya, yüzde 50 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 130 bin liradan 150 bin liraya yükseldi.
Ek olarak 1800 cc'yi geçmeyen hibrit motorlu araçlarda da yüzde 45 ÖTV oranı için esas alınan ÖTV matrah eşiği 85 bin liradan 114 bin liraya çıkarılırken, yüzde 50 ÖTV oranı için esas alınan matrah eşiği 135 bin liradan 170 bin liraya yükseltildi.
OTOMOBİL TALEBİ PATLADI BAYİLERİN STOKLARI SADECE 1 GÜNDE ERİDİ
ÖTV matrah düzenlemesi ile birlikte birçok sıfır otomobil ÖTV indirimli araç listesi içerisine girdi. Bazı araçlarda 50 bin TL'yi aşan indirimler söz konusu oldu. Hal böyle olunca araç almak isteyen binlerce insan ÖTV indirimi gelen araçları araştırarak bayilere koştu. Bununla beraber ÖTV düzenlemesi sonrası yaşanan yoğun talep sonrası çoğu bayinin elindeki otomobiller sadece 1 günde tükendi.
BAYİLERİ ARAYANLAR HEP AYNI CEVAPLA KARŞILAŞTI: STOKLARDA ARAÇ YOK
Bundan sonra bayilere gidenler veya telefonla satış birimlerine ulaşanlar stoklarda araç olmadığı cevabıyla karşılaştı. Bazı bayiler Türkiye'de üretilen modellerde en erken teslim tarihleri hakkında Eylül sonunu işaret ederken, bazı bayiler ise Ekim sonu araç geleceğini bildirdi.
BİRÇOK OTOMOBİLİN İKİNCİ EL FİYATI SIFIR FİYATININ ÜZERİNDE LİSTELENİYOR
Bayilerde sıfır araç bulamayanlar bu kez ikinci el otomobillere yöneldi. Beklenti sıfır otomobil liste fiyatlarına gelen indirimlerin ikinci ele yansımasıydı. Ancak evdeki hesap çarşıya uymadı. İnternette ve araç pazarlarında fiyat araştıranlar bazı ikinci el araçların sıfır fiyatının bile üzerinde olduğunu görünce şaşkına döndü.
ÖTV düzenlemesi sonrası sıfır araçlarda yaşanan indirimin ikinci el otomobillere yansıyacağını düşünenler hemen fiyat araştırması içerisine girdi.
SABAH.COM.TR OTOMOBİL BAYİLERİNİ TEK TEK ARADI
Sabah.com.tr Ekonomi Servisi, Türkiye'nin en çok satan 10 otomobil markasının bayilerini arayarak hem stok durumunu sordu hem de fiyat araştırmasında bulundu. Gerçekten de otomobil bayilerinin hemen hemen hepsi, ÖTV indirimi gelen araçlar konusunda ellerinde hiç otomobil olmadığını belirtti.
Türkiye'de üretim yapan markaların bazı bayileri ön sipariş alabildiklerini ifade ederken, ithal araç pazarlayan bayilerin bazıları ise ön sipariş alamayacaklarını belirterek sıfır araçların ne zaman geleceğine dair bilgi vermekten kaçındı.
PEKİ SIFIR OTOMOBİL LİSTE FİYATINA GELEN İNDİRİM İKİNCİ EL ARAÇ FİYATLARINA NEDEN YANSIMIYOR?
Covid-19'un getirdiği sağlık endişeleriyle insanların toplu taşıma kullanmak istememesi ile araç talebinde yoğun bir oldu. Buna özellikle 2020 yılında aylık yüzde 1'inde altında uygulanan taşıt kredisi faiz oranları eklenince bayilerin ellerinde stoklar eridi.
Covid-19, Asya, Avrupa ve Amerika kıtalarını kasıp kavururken, büyük sağlık krizi sonrası devletler tam kapanma yolunu seçerek fabrikalarda üretimi durdurdu. Otomobil devleri de benzer şekilde üretimi durdurdu. Bununla beraber otomobil arzı, salgın döneminde artan yoğun otomobil talebini karşılayamaz oldu.
Bayilerde eriyen stokların yerine yeni araçların gelmesi zaman alınca bu kez ikinci el araç talebi yükseldi. Stok sorunu diye bir derdi olmayan ikinci el pazarının hareketlenmesiyle de burada araçların Covid-19 salgını döneminde çoğu zaman sıfır araç liste fiyatlarından daha pahalıya satılmasına neden oldu.
OTOMOBİL ÜRETİMİNİ ÇİP KRİZİ VURDU
Covid-19 salgını döneminde teknoloji ürünlerine artan talep ve sanayide çarkların durmasıyla tedarik zincirinde yaşanan sorunlar bir çok sektörde çip krizini tetikledi. Bu sektörlerinde başında ise otomotiv sektörü geldi. Fabrikalarda üretimi etkileyen çip krizi küresel boyuta taşınırken, zaten yoğun talep ile karşı karşıya kalan otomobil pazarında arzı sekteye uğrattı.
Çip krizinin getirdiği sıkıntı, birçok otomotiv şirketini üretim kesintisine yöneltirken ve birçoğunu da fabrikalarını kapatmaya itti.
Yaşanan çip krizi bayilerin sıfır araçları tedarik etmesi giderek zorlaştırdı. Bu durum sağlık endişeleriyle otomobil talep eden insanları bayiler yerine yine ikinci el pazara yöneltti. Bununla beraber ikinci araç fiyatları yine yükselişini sürdürdü.
Dünya teknoloji devlerinden gelen açıklamalar, küresel çip krizinin bir müddet daha devam edeceğini işaret etti. Toshiba çip krizinin 2023'e kadar devam edebileceğini öne sürerken, Intel ise krizin birkaç yıl da sürebileceğini savundu. Otomobil kulislerinde konuşulan ise 2022 yılının son çeyreğine doğru çip krizinin etkilerinin hafifleyebileceği yönünde oldu.
FİYATLARIN DAHA DA YÜKSELECEĞİ ALGISI TALEBİ CANLI TUTTU
Öte yandan Covid-19 süreci insanlarda yatırım algısını da değiştirdi. Normalde prensipte bir malın fiyatının artması durumunda talebin düşmesi, fiyatın düşmesi durumunda ise talebin yükselmesi gerekiyor. Ancak otomobil fiyatlarındaki bu durdurulamaz yükseliş, sadece sağlık endişeleriyle gelen bir talep artışı yaratmadı. Bu kez insanlar burada yatırım yapmak için de araç almaya başladı. Fiyatların yükselmesi otomobil talebini düşürmek yerine, fiyatların daha da fazla yükselecek algısı araç talebini artırmayı sürdürdü. Bu durum ikinci el araç fiyatlarının düşmemesinin ana nedenlerinden biri olarak dikkat çekiyor.
