Oy avcılığı için başlatılıp Türkiye''nin sırtına yük olan yüzlerce proje trilyonları yuttu. Bir tülü bitirilemeyen bir çok proje programdan çıkarıldı. Tam 8.5 katrilyon uçup gitti.
POPÜLİZMİN AĞIR FATURASI
BAŞBAKANLIK Müsteşarı Ömer Dinçer''in, ''''Değişimin Yönetimi İçin Yönetimde Değişim'''' raporu, seçim yatırımlarının Türkiye''ye ne kadar pahalıya patladığını gözler önüne serdi. Sırf oy almak uğruna başlanan bir çok proje yıllarca bitirilemedi. Devlet, bu yükten kurtulmak için 2001 ve 2002''de, o tarihe kadar yuttuğu paralara bakmadan toplam 8.5 katrilyonluk bir çok yatırımı programdan çıkarmak zorunda kaldı.
GECİKTİKÇE MALİYETLERİ ARTTI
DİNÇER, 40 yıldır bitirilemeyen projeler olduğunu belirtti. İşte Türkiye''nin sırtına yük olan bazı projeler: Ankara-İstanbul Sür''at Demiryolu, 1975''te yatırım kapsamına alındı. 5.3 trilyona çıkması bekleniyordu. 2002 ''ye kadar 731 trilyon harcandığı halde tamamlanamadı. D. Karadeniz Harşit Projesi 1977''de başladı. Bir trilyona mal olacağı hesaplanmıştı. Harcanan para 2002''de 660 trilyonu buldu. Hala tamamlanamadı. Başbakanlık Müsteşarı Dinçer, pek çok projenin de trilyonları yutmaya devam ettiğini kaydetti.
* * *
Türkiye''nin kaynaklarının popülizm ve oy avcılığı yüzünden israf edildiği, resmi raporlarla tespit edildi. Başbakanlık Müsteşarı Ömer Dinçer tarafından hazırlanan ''''Değişimin Yönetimi İçin Yönetimde Değişim'''' isimli çalışma, Türkiye''nin kaynaklarının nasıl hoyratça kullanıldığını çarpıcı bir şekilde gözler önüne serdi. Dinçer tarafından hazırlanan çalışmada yeterince hazırlık yapılmadan başlanan projelerin ortaya koyduğu acı sonuç, şu sözlerle ifade edildi:
''''Fizibilitesi ortaya konmamış çok sayıda projenin programa alındığı, bütün bunların sonucunda ise kamu yatırım programının aşırı genişlediği artık genel kabul gören bir durumdur. Yetersiz kaynakların çok sayıda proje arasında dağıtıldığı, projeler arası önceliklendirmenin yeterince yapılamadığı bu yapı içinde, kamu yatırımlarının tamamlanma süreleri uzamakta, maliyetleri artmakta, toplumun beklediği hizmetler ise gecikmektedir.''''
FİZİBİLİTESİ BİLE YOK
''''Çeşitli sektörlerde gerçekleşen gereksiz yatırımlar da israf olarak görülmelidir'''' denilen çalışmada, projelerin hazırlanmasında yeterli fizibilitenin yapılmadığına ve Türkiye''nin önceliklerine dikkat edilmediği belirtildi. Çalışmada, 1994''te 77.3 milyon dolar olan proje stokunun, 2003''te 105.7 milyon dolara ulaştığı bilgisine yer verildi. Devletin ortalama tamamlanma süresi 5 ila 10 yıl arasında değişen projeler için ortalama 9 milyon dolar ödemek zorunda kaldığı da verilen bilgiler arasında. Projelerin hazırlanmasında yeterli fizibilitenin yapılmaması, Türkiye''nin önceliklerine dikkat edilmemesi ve yüksek faizler sebebiyle 1994-2000 döneminde projelerin tamamlanma süresinin de iki misli çıktığına vurgu yapıldı.
8.5 KATRİLYON UÇTU
Devlet 2001''den itibaren, rantabl olmayan bazı projeleri ayıklamaya başladı. Buna da söz konusu çalışmada şu ifadelerle değinildi:
''''Sadece 2001''de, geçmişte harcama yapıldığı halde 2001 yılı fiyatlarıyla toplam proje tutarı 6 katrilyona (6 milyar YTL) ulaşan proje yatırım programından çıkarılmıştır. Genel politikalardan ve proje planlama süreçlerinden uzak bir anlayış içinde programa alınan bu projelerin birçoğu halkın gerçek taleplerinden ziyade gündelik karar alma alışkanlıklarının ve çeşitli etkilerin sonucu olarak kaynak tahsisi sürecine girmişlerdir.'''' 2001''de programdan çıkarılmayan, ancak 2002''de programdan çıkartılmasına karar verilen projelerin toplamı da 2.5 katrilyonu (2.5 milyar YTL) buluyor. Bu projeler 2001''de programdan çıkartılmadığı için 500 trilyon (500 milyon YTL) fazladan harcama yapılmış, bu harcamalarda sonuçta devletin zararına neden olmuştur.
D.B.Tercüman
Güncellenme Tarihi : 17.3.2016 11:18
