13 MİLYON DOLAR HARCANAN 128 KİLOMETRELİK PETROL BORU HATTI KAYIP!

KAYNAK : Haber Vitrini İSTANBUL- İnşaatı 1989 yılında tamamlanan 128 km’lik petrol boru hattı ortada kaldı. İzmit’ten İstanbul ve Trakya bölgesine akaryakıt taşımak amacıyla kurulan boru hattı bakımsızlık ve sahipsizlikten çürümeye yüz tutarken, proje için bugünkü değerlerle (13 milyon $) 19 trilyon lira para harcandı. İzmit Rafinerisi’nden, İstanbul ve Trakya bölgesinin akaryakıt ihtiyacını karşılamak amacıyla yapımı 1989 yılında tamamlanan 128 kilometrelik petrol boru hattı projesi ortada kaldı. Yeraltına döşendikten sonra 13 yıldır hazır halde bekleyen boru hattının geçtiği güzergâh ilgisizlikten yapılaşmaya maruz kalırken, boruların da büyük ihtimalle korozyona uğradığı belirtiliyor. Proje ile ilgili BOTAŞ, TÜPRAŞ, İSKİ ve müteahhit firma nezdinde yaptığımız görüşmelerde boru hattının son durumu hakkında net bir cevap alınamadı. Uzmanlar kayıp boru hattının ve bağlantı noktalarının özel dedektörler yardımıyla bulunabileceğini belirtiyorlar. Konuyla ilgili Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın Meclis’e verdiği soru önergesini cevaplandıran Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan ise, Boğaz geçişi hariç tamamlanmış olan boru hattı güzergâhının yapılaşmaya maruz kaldığını ve hattın henüz değerlendirilemediğini açıkladı. Çakan cevabında, müteahhit firma tarafından gecikmeli olarak bitirilen projenin inşaatı için de İslam Kalkınma Bankası (İKB)’ndan sağlanan 8,5 milyon dolar dış kredi yanında bütçeden de 6,1 milyar (cari fiyatlarla) harcama yapıldığını belirtti. Boru Hatları ile Petrol Taşımacılığı AŞ (BOTAŞ)’tan bir yetkili, projenin 1990 yılında Yüksek Planlama Kurulu (YPK) kararı ile BOTAŞ’a devredildiğini belirterek, uzun süredir boş duran hattın bakımsızlık sebebiyle çürümeye (korozyona) yüz tuttuğunu söyledi. Boğaz geçişi (1,2 km) hariç hazır bekleyen projeye bugünkü değerlerle yaklaşık 13 milyon dolar (19 trilyon lira) para harcandı. Projeye dış kredi için garanti veren Hazine Müsteşarlığı ise, boru hattının bedava devrine karşı çıkıyor. Adının açıklanmasını istemeyen BOTAŞ yetkilisi, projenin Boğaz geçiş güzergâhının dolduğuna dikkat çekerek, “Senelerdir bekleyen bir hat. Çürümeye yüz tutmuştur. Pompaların durumu, boruların durumu, güzergâhın durumu vb. Yani detaylı bir teknik inceleme ve kontrol gerekiyor. Hattın üzerine ve yanlarına evler yapılmış, imari yapı değişmiş.” açıklamasını yaptı. Aynı yetkili, hattın çürüme yerine ekonomiye bir şekilde kazandırılması gerektiğini söyleyerek şu görüşlere yer verdi: “BOTAŞ bu boru hattını kullanamaz; boruların çapı doğalgaz nakli için uygun değil. Petrol taşımacılığı için de çok teknik bir çalışma gerekiyor; güzergâh üzerinde yapılaşma oldu. Bunu bir ara İSKİ’nin alması gündeme geldi. İSKİ bedava isteyince Hazine buna karşı çıktı; bedava olmaz diye. Proje, bir şekilde ekonomiye kazandırılmalı. Aksi halde tamamen çürüyecek.” Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın TBMM Başkanlığı’na verdiği “8,5 milyon dolar harcanan projenin BOTAŞ’a devredilerek rafa kaldırılması, projeye alternatif bir proje geliştirilip geliştirilmediği ile böyle bir kaynağın niçin israf edildiği” şeklindeki soru önergesini cevaplandıran Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan ise, projenin 1977 yılında DPT tarafından programa alındığını ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 1985 yılında ihalesinin yapıldığını açıkladı. Çakan verdiği cevapta, proje için İKB’den sağlanan 8,5 milyon dolar dış kredi ile birlikte milli bütçeden cari fiyatlarla 6,1 milyar lira harcandığını, boru hattının 1990 yılında YPK kararı ile de BOTAŞ’a devredildiğini belirterek, Boğaz geçişi hariç boru hattı ve pig istasyonları tamamlanan projenin aradan geçen zaman içerisinde hizmete alınamadığını ve halen boş durduğunu kaydetti. Proje ile ilgili BOTAŞ, TÜPRAŞ, İSKİ ve müteahhit firma nezdinde yaptığımız görüşmelerde boru hattının son durumu hakkında net bir cevap alınamadı. Toprak altında bulunan hattın fiziki durumunu görme ve fotoğraflama gayretlerimiz de sonuçsuz kaldı. Yardım talebinde bulunduğumuz ilgili kurumlar, bu konuda yardımcı olamayacaklarını bildirdiler. Uzmanlar, güzergah üzerindeki yapılaşma sebebiyle, kayıp boru hattının ve bağlantı noktalarının ancak özel dedektörler sayesinde tespit edilebileceğini belirtiyorlar. KİT Komisyonu takip ediyor Diğer taraftan İzmit–Haramidere arasındaki boru hattı konusu geçtiğimiz haftalarda Meclis KİT Alt Komisyonu’nda da tartışıldı. BOTAŞ hesaplarının ön incelemesinin yapıldığı komisyonda boru hattının atıl kalmasının sebepleri yetkililere sorulurken, hattın İSKİ’ye neden devredilmediği gündeme geldi. KİT Alt Komisyonu, BOTAŞ hesaplarının KİT ana Komisyonu’nda görüşüleceği tarihe kadar hattın İSKİ’ye devri veya alternatif kullanım konusunda kesin kararların belirlenmesini istedi. Projede yaşanan süreç: İzmit–Haramidere boru hattı projesi, İstanbul ve Trakya bölgesinin akaryakıt ihtiyacının İzmit Rafinerisi (İPRAŞ)’nden karşılanması amacıyla 1977 yılında Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından programa alındı. 1984 yılında İslam Kalkınma Bankası ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı arasında imzalanan 15,7 milyon dolarlık dış kredi anlaşması ile 1985 yılında boru hattı inşaatına başlandı. Boru hattı ve pig istasyonları gecikmeli olarak 1989 yılında tamamlanabildi. Boru hattı, 1990 yılında bütün hak ve yükümlülükleri ile birlikte değişik amaçlı kullanım ve inceleme için BOTAŞ’a devredildi. BOTAŞ tarafından yapılan incelemelerde hattın değerlendirilemeyeceği tespit edildi. 1987 yılında CONOCO firmasının hattın BOTAŞ ile ortak kullanımı başvurusu da olumsuz sonuçlanırken, 2000 yılında aynı hattın İSKİ tarafından su hattı amaçlı kullanımı gündeme geldi. Boru hattı aradan geçen 13 yıllık süre içerisinde faaliyete geçemedi. Söz konusu hat; 87 km’si Anadolu yakası, 40 km’si Trakya yakası ve 1,2 km’si Boğaz geçişi olmak üzere toplam 128,2 km uzunluğunda bulunuyor. (Zaman) Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 16:57