Beyaz Saray’da panik! İran tek bir hamleyle ABD’yi kilitledi

İran ile devam eden ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump tarafından son anda alınan bir kararla uzatıldı.

Söz konusu kararın, Washington yönetiminin İran üzerindeki askeri baskıyı artırma yönündeki söylemlerine rağmen yeni bir saldırıdan imtina ettiğini gözler önüne serdiği belirtiliyor. Bu defa Başkan Trump, önceki beyanlarının aksine yeni bir nihai tarih belirlemekten kaçındı.

BEYAZ SARAY’DA KRİZ TOPLANTISI

CNN tarafından aktarılan bilgilere göre, Trump'ın bu kararının ardında Beyaz Saray'da düzenlenen kritik bir zirve yatıyor. Salı günü öğleden sonra gerçekleştirilen toplantıya Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, CIA Direktörü John Ratcliffe ve üst düzey askeri komutanlar iştirak etti.

Toplantının ana gündem maddesi, ABD yönetiminin müzakerelerde ilerleme sağlanması için İran'a sunduğu genel çerçeve maddelerine Tahran'dan günlerdir resmi bir yanıt alınamamasıydı. Bu sessizlik, Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’da yapılması öngörülen yeni tur müzakerelere katılımının da askıya alınmasına neden oldu.

Diplomatik sürecin tıkanmasının yanı sıra, İran'daki liderlik krizi de Beyaz Saray'daki değerlendirmelerde etkili olan bir diğer faktör olarak öne çıktı.

PAKİSTAN DEVREYE GİRDİ

Haberde, Pakistanlı yetkililerin bu süreçte arabuluculuk rolü üstlendiği kaydedildi. İslamabad yönetiminin hem Tahran'ı müzakere masasına dönmesi için ikna etmeye çalıştığı hem de Trump yönetimine ateşkesi devam ettirme telkininde bulunduğu ifade edildi.

Bu gelişmelerin ardından Trump, Truth Social hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımda, İran'ın teklifini sunmasına ve görüşmelerin bir sonuca ulaşmasına dek ateşkesin yürürlükte kalacağını ilan etti.

WASHINGTON'UN DEĞERLENDİRMESİ: İRAN'DA İÇ ÇEKİŞME VAR

CNN'e bilgi veren kaynaklar, Beyaz Saray'ın, Tahran'ın sessizliğinin arkasındaki temel nedenlerden birinin İran yönetimi içindeki fikir ayrılıkları olduğuna inandığını belirtti. Amerikalı yetkililere göre, bilhassa uranyum zenginleştirme kapasitesi ve mevcut yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyum stoklarının akıbeti gibi konularda Tahran'da ortak bir tutum bulunmuyor. Yeni dini lider Mücteba Hamaney'in gizlilik içinde hareket etmesinin de karar alma süreçlerini yavaşlattığı düşünülüyor.

CNN'in analizinde Trump'ın bu adımı bir 'geri çekilme' olarak nitelendirildi. ABD Başkanı'nın daha önce İran'a yönelik keskin mesajlar verdiği ve kısa zaman önce 'yeniden bombalama' olasılığını gündeme getirdiği anımsatıldı. Fakat alınan son karar, Trump'ın yeni bir çatışmaya girmekten kaçındığını ve olası ekonomik neticelerden endişe duyduğunu gösteriyor. Özellikle bir savaş ihtimalinin ABD iç politikasında negatif bir etki yarattığı, enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açtığı ve Trump'ın kamuoyu desteğini düşürdüğü vurgulanıyor.

Tahran kanadından ise ateşkesin uzatılması kararına mesafeli bir yaklaşım sergilendi. İran Meclis Başkanı Kalibaf’ın danışmanı Mehdi Mohammadi'nin ifadeleri şu şekilde oldu:

Kaybeden taraf şart dikte edemez. Trump'ın ateşkesi uzatmasının hiçbir anlamı yok.

İran yönetimi ayrıca, Hürmüz Boğazı'na yönelik ABD baskısı ortadan kalkmadan yeni müzakerelere olumlu bakmadığını da dile getiriyor.

CNN'e göre, ateşkesin uzatılması kısa vadede gerilimi dondurmuş olsa da, temel sorunlar çözüme kavuşturulmuş değil. İran'ın nükleer programı, füze kapasitesi ve ABD yaptırımları gibi başlıklar hala masada duruyor. Bu konularda bir ilerleme sağlanamazsa, mevcut ateşkesin kalıcı olamayacağı değerlendiriliyor. Trump'ın askeri baskıyla İran'ı tavize zorlama stratejisinin şu ana dek beklenen neticeyi vermediği ve Beyaz Saray'ın önündeki sorunun, ateşkesin diplomasiye mi yoksa yeni bir krizin ertelenmesine mi hizmet edeceği olduğu belirtiliyor.