Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 4. Antalya Kültür Yolu Festivali kapsamında basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak turizm verileri, kültürel projeler ve sektördeki yeni düzenlemeler hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu.
- "(AYASOFYA'NIN YER ALTINDAKİ TARİHİ MEKANLARI) HALKIMIZLA BULUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ"
Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Ayasofya'da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmalarını yürüttüklerini belirterek, bilim kurulu üyelerinin çalışmaları Mimar Sinan döneminden sonraki en kapsamlı müdahalelerden biri olarak nitelendirdiğini bildirdi.
Ana kubbenin yanı sıra mihrap ve minberin bulunduğu doğu bölümündeki yarım kubbede de güçlendirme çalışmalarına başladıklarını kaydeden Ersoy, çalışmaların bilim kurulu, Koruma Kurulu ve üniversitelerin görüşleri doğrultusunda yürütüldüğünü, yapının ibadete ve ziyarete açık tutulurken özgün mimari unsurlarının korunmasına yönelik hassas bir mühendislik çalışması gerçekleştirildiğini anlattı.
Ersoy, Ayasofya'nın yer altındaki tarihi alanlarında da araştırmaların ve kapsamlı çalışmaların sürdüğünü aktararak, bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldığını, tarihi tünel, su kanalı ve mahzenlerin incelendiğini ifade etti.
Bazı bölümlerde ilerledikçe yeni mekanlara ulaştıklarını vurgulayan Ersoy, sözlerine şöyle devam etti:
"Bu yapılar, İstanbul'un tarihi su yönetimi ve altyapısı hakkında da önemli bilgiler veriyor. Yağmur sularının tahliyesi ve su dağıtımı gibi işlevlere sahip yer altı sistemlerini araştırıyoruz. Bazı bölümler insanların geçebileceği büyüklükte. Ancak bütün alanların işlevlerini ve tarihsel bağlantılarını henüz ortaya koymuş değiliz. Araştırmalarımız devam ediyor. Kuzeydoğu bölümündeki 4 odalı yer altı mezarında yani hipojede yürütülen çalışmalar da Ayasofya'dan daha eski dönemlere uzanan izleri anlamamıza katkı sağlıyor. Ayasofya'nın yer altı, en az üst yapısı kadar ilginç.
Yakın bir tarihte bu alanları öncelikle basın mensuplarımıza tanıtmak, sizlere çalışmalarımızı yerinde göstermek istiyoruz. Ardından gerekli koruma, güvenlik ve ziyaretçi altyapısı çalışmaları tamamlanan uygun bölümleri halkımızla buluşturmayı hedefliyoruz. Hangi alanların ziyarete açılabileceğini bilimsel incelemeler ve güvenlik koşulları belirleyecek. Böylece Ayasofya'nın bugün görülemeyen tarihi katmanlarının da tanınmasına imkan sağlayacağız. Fatih'in emanetini, kubbesinden yer altındaki yapılarına kadar bütüncül bir yaklaşımla koruyoruz."
İşte Bakan Ersoy'un açıklamalarından öne çıkan başlıklar:
Turizm Gelirleri ve Yıl Sonu Hedefleri
Savaş Etkisi ve Toparlanma: Yılın başında İsrail, ABD ve İran arasındaki gerilim ile bölgedeki savaşların kaynak pazarlar ve ulaşım maliyetleri üzerindeki olumsuz etkileri özellikle 2. çeyrekte hissedildi. Hızlı tanıtım ve satış kampanyaları ile süreç yönetildi.
Finansal Veriler:
çeyrek turizm geliri %5 artarak 25 milyar 526 milyon dolar oldu.
İlk 9 aylık turizm geliri %2,4 artışla 51 milyar 278 milyon dolara ulaştı.
Yıl sonu hedefi 65 milyar doların üzeri olarak belirlendi.
Kişi Başı Gecelik Harcama: 9 aylık ortalama kalış süresi 10,34 gece olurken; yabancı ziyaretçilerin gece başı ortalama harcaması 119,9 dolara, tüm ziyaretçilerin ortalaması ise %4,6 artışla 107,7 dolara yükseldi.
Yurt Dışından İade Edilen Kültür Varlıkları
Kaçakçılıkla mücadele birimi daire başkanlığı seviyesine çıkarıldı ve iş birliği yapılan ülke sayısı 14'e yükseldi.
ABD'den Yeni Eserler: Bu hafta ABD'den yeni eserlerin Türkiye'ye getirildiği, detayların yakında açıklanacağı bildirildi. ABD, İsviçre, Japonya, Özbekistan, Yunanistan, Danimarka ve Çin gibi birçok ülkeyle çalışmalar sürüyor.
Türkiye'nin kültür varlıklarının iadesi konusunda edindiği uzmanlık sayesinde yabancı uzmanlara eğitim veren bir merkez haline geldiği vurgulandı.
Diyarbakır Cezaevi ve Ayasofya Projeleri
Diyarbakır Cezaevi: 47 dönümlük alanın 18 bin 500 metrekarelik bölümü hafıza müzesi ve kütüphane olarak düzenlendi. Çok amaçlı etkinlik salonları ve sergi alanları barındıran projenin yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Ayasofya Restorasyonu ve Yeraltı Çalışmaları:
Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon ve güçlendirme çalışmaları yürütülüyor.
Yeraltındaki tarihi alanlardan yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldı. Tüneller, su kanalları, mahzenler ve 4 odalı yeraltı mezarı (hipoje) inceleniyor.
Güvenlik ve koruma altyapısı tamamlanan yeraltı bölümleri ilerleyen dönemde önce basına, ardından halka açılacak.
Gece Müzeciliği ve Kültürel Projeler
Gece Müzeciliği: Beklentilerin üzerinde başarı elde edilen uygulama İtalya ve Yunanistan tarafından örnek alındı. Sıcak bölgelerde ziyaretçi yoğunluğu yüksek ören yerlerinde yaygınlaştırılmaya devam edecek.
Yeni Antalya Arkeoloji Müzesi: 2027 yılında açılması planlanan müze, eski yapının 2 katı kapalı alan ve 3 katı sergi alanına sahip olacak.
Haydarpaşa ve Sirkeci Gar Projeleri (2027): Zemin güçlendirme çalışmaları nedeniyle takvimi revize edilen projelerin ilk etapları 2027'de açılacak. Haydarpaşa; ulaşım işlevinin yanı sıra büyük bir kütüphane, sanat atölyeleri ve Anadolu Yakası'nın ilk arkeoloji müzesine ev sahipliği yapacak. Sirkeci'de ise Göç Müzesi kurulacak.
Uluslararası Etkinlikler ve Formula 1
2027 itibarıyla Türkiye'nin uluslararası kongre ve fuarlara ev sahipliği yapması için TGA bünyesinde profesyonel bir yapı kuruldu. İstanbul Lütfi Kırdar Kongre Merkezi Bakanlığa devredildi; Antalya EXPO alanı ise COP31 sonrasında büyük bir etkinlik merkezine dönüştürülecek.
Formula 1: Yarışların yalnızca pistle sınırlı kalmayıp tüm İstanbul'a yayılan geniş kapsamlı bir festivale dönüştürülmesi, ziyaretçilerin Ege ve Antalya seyahatleriyle kalış sürelerinin uzatılması hedefleniyor.
Dijital Konaklama Platformlarına Yeni Düzenleme
Yabancı dijital konaklama platformlarına (Airbnb vb.) Türkiye'de temsilci bulundurma ve 2 yıl süreli, devredilemeyen izin belgesi alma zorunluluğu getiriliyor (Belge bedeli 5 milyon TL, her yıl yeniden değerleme oranında artacak).
Komisyon Sınırı: Yurt içi satışlarda platformların alabileceği hizmet bedeli/komisyon tutarına en fazla %17 sınırı getirilecek ve platformların TGA'ya turizm payı ödemesi sağlanacak.
