Son dönemde uluslararası basında ve sosyal medyada geniş yer bulan bu haberler, Avrupa Komisyonu'nun "Hazırlık Birligi Stratejisi" (EU Preparedness Union Strategy) başta olmak üzere, dünya genelindeki acil durum yönetimi kurumlarının halka yönelik standart afet ve kriz tavsiyelerini güncellemesinden kaynaklanıyor.
Ortada aniden ortaya çıkan "yarın bir felaket veya savaş kopacak" şeklinde gizli bir bilgi ya da panik havasından ziyade; çoklu kriz (polycrisis) risklerine karşı toplumsal dayanıklılığı artırma stratejisi yer almaktadır.
Hangi Ülkeler Bu Tavsiyede Bulunuyor?
Haber kaynaklarında adı geçen 33 ülke genel olarak şu bölgelerde yoğunlaşmaktadır:
Kuzey Amerika: ABD, Kanada, Meksika.
Avrupa (17+ Ülke): Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, Hollanda, Danimarka, İsveç, Norveç, Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Çekya, Avusturya, İsviçre, İrlanda, Hırvatistan.
Güney Amerika: Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya.
Asya ve Pasifik: Japonya, Yeni Zelanda, Avustralya.
Afrika: Güney Afrika.
Ne Oluyor? Neden Şimdi Güncellendi?
Söz konusu uyarılara ve kılavuz güncellemelerine yön veren temel faktörler şunlardır:
Avrupa Komisyonu'nun Kriz Çerçevesi: Avrupa Birliği, vatandaşların olası krizlerde devlet yardımı ulaşana dek en az 72 saat (3 gün) boyunca kendi kendilerine yetebilecek acil durum stoklarına sahip olmasını öneren bir kılavuz yayımladı.
Farklı Zaman Dilimlerindeki Farklı Süre Önerileri:
İsveç, Norveç ve İsviçre: En az 7 gün.
Almanya: Mümkünse 10 gün kadar dayanabilecek gıda ve su stoku.
ABD (FEMA) & İngiltere: Kişi başı su, konserve gıda ve el feneri içeren 3 günlük (72 saatlik) acil durum kiti.
Küresel Tehdit Çeşitliliği (Polycrisis): Güvenlik uzmanları tek bir felaketten ziyade aynı anda tetiklenebilecek risklere dikkat çekiyor:
Siber Saldırılar & Altyapı Çökmeleri: Bankacılık, elektrik ve dijital ödeme sistemlerinde yaşanabilecek olası kesintiler.
Aşırı Hava Olayları ve İklim Krizleri: Sel, fırtına veya kış şartları sebebiyle lojistiğin aksaması.
Jeopolitik Gerilimler: Tedarik zinciri bozulmaları.
Vatandaşlardan Tam Olarak Ne İsteniyor?
Panik alışverişi yapılması değil, evlerde standart bir Acil Durum Çantası / Stoku bulundurulması tavsiye ediliyor:
Gıda & Su: Bozulmayan kuru/konserve gıdalar ile kişi başı günlük yaklaşık 3 litrelik içme suyu.
Enerji & İletişim: Pilli radyo, el feneri, yedek piller ve dolup hazır tutulan powerbank'ler.
Nakit Para: Dijital pos/ATM sistemleri kesintiye uğrarsa kullanılacak bir miktar nakit para.
Sağlık & Bakım: Kişisel ilaçlar, ilk yardım çantası ve temizlik ürünleri.
ABD ve 17 Avrupa ülkesinin de aralarında bulunduğu 33 ülke, vatandaşlarına 3 ila 7 günlük gıda stoku yapmaları, nakit para, pil ve el feneri bulundurmaları çağrısında bulundu. Newsweek'in konuyu kapağına taşımasıyla küresel kriz endişesi büyüdü. Olası bir siber saldırı sonucu dijital sistemlerin çökmesi ihtimali tartışılırken, ülkelerin peş peşe yaptığı hazırlık çağrıları dikkat çekti.
Şubat ayının sonunda başlayan İran savaşı, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla ortaya çıkan gıda ve petrol krizi, El Nino ve Süper El Nino'nun dünyanın farklı bölgelerinde yol açtığı sel felaketleri ve can kayıpları küresel endişeleri artırdı.
FRANSA'DAKİ SİBER SALDIRI ENDİŞELERİ ARTIRDI
Endişeleri artıran son gelişme ise Fransa'da yaşandı.
Yaklaşık 40 marketin derin dondurucu sistemlerine yönelik siber saldırı nedeniyle tonlarca gıda ürünü çöpe gitti.
Dünyaca ünlü Newsweek dergisinin bu olayı haftalık sayısında kapak konusu yapması, uluslararası basında da geniş yankı buldu.
Konuyla ilgili haberlerde dikkat çeken başlıklar kullanıldı. “Kıyamet uyarısı mı?”, “Dünya küresel bir krize mi hazırlanıyor?”, “Yiyecek, içecek ve ilaç stoğu çağrısının nedeni ne?” ve “Bu ülkeler bizim bilmediğimiz ne biliyor?” ifadeleriyle olası tehlikelere dikkat çekildi.
ÜLKELERİN ACİL DURUM HAZIRLIKLARI
İngiliz Guardian gazetesi, farklı ülkelerin vatandaşlarına yaptığı hazırlık çağrılarını ve önerdiği acil durum stoklarını sıraladı.
Birleşik Krallık üç günlük su ve gıda stoğu isterken, Almanya 10 günlük konserve gıda tavsiyesinde bulundu.
Fransa acil durum çantası hazırlanmasını, ABD ise kişi başına 3,8 litre su bulundurulmasını önerdi.
ÜLKELERİN STOK LİSTELERİ DİKKAT ÇEKTİ
Norveç uyku tulumu ve mum bulundurulmasını isterken, Danimarka üç günlük örnek beslenme planı yayımladı.
Hindistan ise su arıtma tabletleri, ilk yardım kitabı ve pilli el fenerinin yer aldığı acil durum çantası hazırlanmasını tavsiye etti.
Hollanda da gıda, su ve ilacın yanı sıra nakit para bulundurulması çağrısında bulundu.
The Economic Times'ın yayımladığı listede ise powerbank, pilli radyo, ateşölçer, sabun, ıslak mendil, diş fırçası, kitap ve iskambil kartlarının yanı sıra kedi ve köpek mamaları da yer aldı.
AVRUPA KOMİSYONU ÖNERMİŞTİ...
Avrupa Komisyonu, Mart 2025'te açıkladığı Hazırlık Birliği Stratejisi kapsamında vatandaşların en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek malzemeleri hazır bulundurmasını önerdi.
