Azerbaycan medyasından, iktidar kanadından ve kamuoyundan Oktay Saral'a yönelik yapılan olumsuz paylaşımlar ile eleştiriler şu ana başlıklarda toplanmıştır:
1. İçişlerine Müdahale ve Egemenlik İhlali Eleştirileri
"Bakü'nün Kararını Of'taki Danışman Belirleyemez": Bakü yönetimine yakınlığıyla bilinen Azerbaycanlı gazeteci Aziz Alibeyli, Saral'ın istifasının ardından dikkat çeken bir paylaşım yaparak şunları kaydetti:
"Oktay Saral gibi insanlara ders olsun. Azerbaycan laik, hukuk devletidir. Okul kurallarını Bakü belirler, Trabzon Of'taki bir danışman değil."
Diplomatik Haddini Aşma: Azerbaycan basınında (Modern.az vb. organlarda) çıkan analiz ve yorumlarda, Türkiye'deki bir başdanışmanın başka bir egemen devletin hukuki düzenlemelerine müdahale edemeyeceği vurgulandı. Saral’ın ifadeleri, Azerbaycan'ın içişlerine müdahale ve diplomatik sorumlulukla bağdaşmayan bir tavır olarak nitelendirildi.
2. "İki Ülke Kardeşliğine Darbe" Vurgusu
Azerbaycan medyasında yer alan makalelerde Saral'ın açıklaması, "Azerbaycan-Türkiye kardeşliğine gölge düşüren ve kime hizmet ettiği belli olmayan adımlar" başlığıyla eleştirildi.
"Bir millet, iki devlet" ilkesinin karşılıklı egemenliğe saygı gerektirdiği; Türkiye'nin ve Türk yetkililerin Azerbaycan'ın laik anayasal düzenini göz önünde bulundurması gerektiği hatırlatıldı.
3. Dezenformasyon ve Yanlış Algı Oluşturma Suçlaması
Kıyafet Yönetmeliğinin Çarpıtılması: Azerbaycan tarafı, yapılan düzenlemenin genel bir "başörtüsü yasağı" değil, laik eğitim sistemine uygun okul üniforması standartları olduğunu savundu. Saral'ın durumun tüm detaylarını incelemeden dini özgürlük ihlali kisvesiyle Azerbaycan’ı hedef alması ve olayı "hicap yasağı" olarak sunması kınandı.
4. Resmî ve Siyasi Kanal Tepkileri (Görevden Alınma Talebi)
İktidar Partisi Açıklaması: Azerbaycan iktidar partisinden yapılan açıklamalarda, Türkiye'deki siyasi figürlerin Bakü'nün bağımsız anayasal kararlarına saygı duyması gerektiği belirtildi.
Resmî Diplomatik Girişim: Uluslararası basına (Middle East Eye vb.) yansıyan bilgilere göre Bakü yönetimi, Saral'ın açıklamalarından duyduğu rahatsızlığı doğrudan Ankara'ya iletti ve Saral'ın görevden alınmasını/görevden ayrılmasını talep etti.
Özetle; Azerbaycan cephesinde yapılan olumsuz paylaşımların merkezinde "laiklik ilkeleri", "içişlerine müdahale etmeme" ve "Azerbaycan'ın egemenlik haklarına saygı" vurguları yer almıştır.
Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellendiği yönündeki iddialar ve ardından başlayan tartışmalar, Türkiye ile Azerbaycan arasında diplomatik ve siyasi bir polemiğe dönüştü. Konuya tepki gösterdikten sonra Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevinden istifa eden Oktay Saral, bu kez Azerbaycanlı gazeteci Aziz Alibeyli’nin hedefine oturdu.
Tartışmanın Fitilini Başörtüsü Açıklaması Ateşledi
Gerilimin tırmanmasına neden olan süreç, Oktay Saral’ın 12 Ekim’de yaptığı açıklamalarla başladı. Azerbaycan’daki okullarda başörtülü öğrencilere yönelik kısıtlamalara tepki gösteren Saral, "Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez. Eğitim hakkı hiçbir ideolojik dayatmaya kurban edilemez" ifadelerini kullanmıştı.
Saral’ın bu çıkışının yanı sıra Türkiye’deki farklı siyasi kesimlerden de benzer tepkiler geldi. Bakü yönetimi ise bu açıklamalara sert yanıt vererek, aralarında Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ve DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun da bulunduğu 31 kişinin Azerbaycan’a girişini yasakladığını duyurdu.
Oktay Saral Görevinden İstifa Etti: "Bedeli Ne Olursa Olsun..."
Yaşanan krizin ardından 2016 yılından bu yana Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevini yürüten Oktay Saral, görevinden ayrıldığını açıkladı.
İstifa metninde inandığı ilkelerden taviz vermediğini vurgulayan Saral, şu ifadelere yer verdi:
"Bugün, 2016 yılından bu yana büyük bir onur, şeref ve sorumlulukla yürüttüğüm Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın Başdanışmanlığı görevimden istifamı sunmuş bulunuyorum. Makamlar gelip geçer, unvanlar el değiştirir. Asıl mesele, insanın hangi makamda oturduğu değil, hangi değerlerin arkasında durduğudur."
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a olan bağlılığının süreceğini belirten Saral, "Bu kararım inandığım değerlerden geri adım atmak anlamına gelmez. Rabbim bizleri bedeli ne olursa olsun inandığı değerleri savunanlardan eylesin" diyerek sözlerini tamamladı.
Azerbaycanlı Gazeteciden Olaya Dahil Olan Çıkış: "Of’taki Danışman Değil!"
Saral’ın istifasının ardından, Aliyev yönetimine yakınlığıyla bilinen Azerbaycanlı gazeteci Aziz Alibeyli sosyal medya üzerinden sert bir açıklama yaptı. Saral’ın Azerbaycan’ın içişlerine müdahale ettiğini öne süren Alibeyli:
"Oktay Saral gibi insanlara ders olsun. Azerbaycan laik, hukuk devletidir. Okul kurallarını Bakü belirler, Trabzon Of'taki bir danışman değil."
ifadelerini kullandı.
Sosyal Medyada Tepki Yağdı
Alibeyli’nin özellikle Saral’ın memleketi Trabzon’un Of ilçesini hedef alan sözleri Türkiye’de sosyal medya kullanıcılarının büyük tepkisini çekti. Çok sayıda kullanıcı Alibeyli’ye kendi ülkesindeki meselelerle ilgilenmesi gerektiğini hatırlattı.
Öne çıkan bazı sosyal medya yorumları şöyle oldu:
"Kendi ülkesindeki yolsuzluklara laf söyleyemeyenler, başka ülkedeki duruşu sorguluyor."
"İzlediğiniz bu yanlış politikalar yüzünden ilişkilere zarar veriyorsunuz."
"Siz önce kendi ülkenizdeki hak ihlallerine bakın."
İki ülke arasındaki bu dikkat çeken polemiğin ve sonrasındaki gelişmelerin nasıl seyredeceği merakla takip ediliyor.
