MSB'den yapılan açıklamaya göre, ortak işbirliğini güçlendirme ve stratejik ortaklıklar geliştirme kararlılığını yansıtan bir adım olarak, Katar'ın başkenti Doha'da bugün, Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı, Katar Savunma Bakanlığı, Endonezya Savunma Bakanlığı, Pakistan Savunma Bakanlığı arasında çok taraflı "Bedir Mutabakat Zaptı" imzalandı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, mutabakata ilişkin şu ifadeler yer aldı:
"Söz konusu mutabakat, askeri üretim alanında işbirliğini teşvik etmeyi, dört ülkenin askeri kabiliyetlerini güçlendirmeyi, ayrıca teknik askeri eğitim, araştırma ve geliştirme konularında işbirliğini desteklemeyi amaçlıyor. Bu girişim, modern savunma sistemlerinin gelişimiyle uyumlu çözüm ve sanayi kollarının oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. Mutabakata, dolunay anlamına gelen 'Bedir' ismi verilmiştir; zira bu mutabakat sayesinde dört ülke birbirini tamamlamakta olup, anlaşma büyük bir askeri ve ekonomik önem taşımaktadır.
Mutabakat, imzacısı olan ülkeler için kayda değer bir ekonomik öneme sahiptir. Her bir ülkenin askeri üretim alanındaki kabiliyetlerinden yararlanılarak işbirliği ve entegrasyon sağlanacak, savunma sanayisi kapasiteleri geliştirilecek ve böylece müttefik ve dost ülkelerin ihtiyaçları karşılanabilecektir. Ayrıca bu mutabakat; katılımcı ülkeler arasındaki askeri işbirliği ufkunu genişletmeye, savunma sanayisi sektöründeki ilişkilerini geliştirmeye ve güvenlik ile istikrarı destekleyip ortak hedeflere ulaşılmasını sağlayacak şekilde çok taraflı işbirliğini güçlendirmeye katkıda bulunacaktır."
Bedir İttifakı (veya resmî adıyla Bedir Mutabakat Zaptı), Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında savunma sanayii, askeri teknoloji ve ortak üretim alanlarında stratejik iş birliğini kurumsallaştırmak amacıyla imzalanan çok taraflı bir savunma ve sanayi ittifakıdır.
Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen imza töreniyle duyurulan bu anlaşma; Orta Doğu, Güney Asya ve Güneydoğu Asya’nın önde gelen Müslüman nüfusa sahip ülkelerini ortak bir askeri ve ekonomik platformda bir araya getirmektedir.
1. İttifakın Temel Amaçları ve Kapsamı
Ortak Askeri Üretim: Dört ülkenin sanayi kapasitelerini birleştirerek mühimmat, insansız hava araçları (İHA/SİHA), kara araçları, hava savunma sistemleri ve askeri teçhizat alanında ortak Ar-Ge ve ortak üretim projeleri yürütmesi hedeflenmektedir.
Teknoloji Transferi ve AR-GE: Ülkelerin kendi savunma teknolojilerini ve teknik birikimlerini entegre ederek askeri kabiliyetlerini karşılıklı olarak güçlendirmesi amaçlanmaktadır.
Teknik Askerî Eğitim ve Personel Değişimi: Dört ülkenin silahlı kuvvetleri arasında ortak tatbikatlar, teknik eğitim programları ve bilgi paylaşımı mekanizmaları kurulması planlanmaktadır.
Savunmada Bağımsızlık: Batılı veya diğer dış tedarikçilere olan bağımlılığı azaltarak, üye ve dost ülkelerin savunma ihtiyaçlarını kendi iç dinamikleriyle karşılayabilecek bir ekosistem oluşturulması hedeflenmektedir.
2. İttifak Üyeleri ve İmzacı Temsilciler
İttifak mutabakatı şu üst düzey yetkililer tarafından imzalanmıştır:
Türkiye: Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün
Katar: Başbakan Yardımcısı ve Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Şeyh Saud bin Abdulrahman Al Thani
Pakistan: Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif
Endonezya: Savunma Bakanı Yardımcısı Yusuf Jauhari
3. "Bedir" İsminin Anlamı ve Sembolik Önemi
Millî Savunma Bakanlığı ve ilgili makamlarca yapılan açıklamalara göre:
Arapçada "dolunay" anlamına gelen Bedir sözcüğü, dört katılımcı ülkenin tek tek kendi kapasiteleriyle bir araya gelerek birbirini tamamlamasını ve "tam bir dolunay" oluşturmasını sembolize etmektedir.
Aynı zamanda İslam tarihinin dönüm noktalarından biri olan Bedir zaferine ve tarihi dayanışma ruhuna da atıfta bulunmaktadır.
4. Jeopolitik ve Stratejik Önemi
Bölgesel Güç Dengesi: İttifak; NATO üyesi Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayii teknolojisini, Katar'ın finansal gücünü, Pakistan'ın askeri birikimini ve Endonezya'nın Güneydoğu Asya'daki stratejik konumunu ve geniş pazarını aynı çatı altında buluşturmaktadır.
Çok Kutuplu İş Birliği: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında daha önce temelleri atılan üçlü güvenlik görüşmelerinin ardından (Mekke süreci vb.), Katar ve Endonezya'nın katılımıyla savunma iş birliğinin küresel bir boyuta taşındığını göstermektedir.
"Son 4 yılda 30 milyar doları aşkın ihracat gerçekleştirdik"
Görgün, Türk savunma sanayisinin son yıllarda ulaştığı kapasiteye dikkati çekerek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyonu doğrultusunda 2023-2026 dönemini kapsayan son 4 yılda 30 milyar doları aşkın ihracat yaptıklarını bildirdi.
Söz konusu tutarın sektörün son 14 yıldaki toplam ihracatının yüzde 55'inden fazlasına denk geldiğine işaret eden Görgün, "2025 yılında ihracatımızı yüzde 48 artırarak 10 milyar doların üzerine taşıdık. Son 12 aylık dönemde ise ilk kez 11 milyar dolar seviyesini aştık." ifadesini kullandı.
Görgün, bu başarıda savunma sanayisi diplomasisinin etkili olduğunu vurgulayarak, Bedir Mutabakat Zaptı gibi çok taraflı işbirlikleriyle teknoloji geliştirme kapasitesini ve ihracatı daha da ileriye taşımayı hedeflediklerini belirtti.
Savunma sanayisinde teknolojik bağımsızlığın ve sürdürülebilir üretim altyapısının önemine dikkati çeken Görgün, Türkiye'nin uluslararası işbirliklerinde karşılıklı kazanımı ve stratejik kapasite gelişimini öncelediğini ifade etti.
Görgün, "Günümüzün güvenlik ortamı, ülkelerin savunma ihtiyaçlarını karşılayabilecek güçlü, sürdürülebilir ve teknoloji odaklı sanayi ekosistemlerine sahip olmasını zorunlu kılıyor. Biz, geliştirdiğimiz teknolojileri savunma ve caydırıcılığı güçlendiren, bölgesel barışa ve istikrara katkı sunan unsurlar olarak görüyoruz. Dost ve kardeş ülkelerimizle tesis ettiğimiz işbirliklerinin de bu anlayış doğrultusunda kalıcı kabiliyetler oluşturmasını hedefliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
