New York Times, İsrail'in kayıp İsrailli pilot Ron Arad'ın akıbetini belirleme çabalarının bir parçası olarak son yirmi yılda biri Suriye'den diğeri Türkiye'den olmak üzere iki İranlı generali kaçırdığını ortaya çıkardı.
Soruşturmada, General Abdullah Saberi'nin büyük bir buzdolabı kutusu kullanılarak kaçırıldığı, General Ali Reza Asgari'nin ise 2006 yılında İstanbul'da kaybolduğu ve akıbetinin yıllarca gizemini koruduğu belirtildi. Eski üst düzey ABD yetkililerinin ifadelerine dayanan soruşturma, Mossad ajanlarının Asgari'yi Arad'ın kaybolmasıyla ilgili olası involvement'ı konusunda haftalarca sorguladığını ortaya koydu. Bir yetkilinin ifadesine göre, sorgulamadan faydalı bir bilgi alınamayınca Asgari öldürüldü ve cesedi Karadeniz'e atıldı.
Olayla ilgili bilgi sahibi İsrailli yetkililer arasında, istihbarat incelemelerine ve İsrail'in son savaşları sırasında toplanan bilgilere dayanarak, Arad'ın hiçbir zaman İran'da tutulmadığına ve Tahran ile Hizbullah'ın ortadan kaybolmasında hiçbir rolünün olmadığına dair yaygın bir inanış var.
Eski istihbarat yetkilileri, önceki değerlendirmelerin parçalı kanıtlara ve doğrulama yanlılığına dayandığını kabul etti. İran uzmanı Raz Zimmt, araştırmacıların Tahran'ı suçlamaya meyilli olduğunu söylerken, emekli subay Avi Kalo ise başarısızlığı kolektif bir kör nokta olarak nitelendirdi.
1992'de İranlı bir doktor, Arad'ı Lübnan ve Tahran'da tedavi ettiğini iddia etti. Mossad görevlisi İsrail Perlov onu tespit edip sorguladı, ancak iki yalan dedektörü testi de hikayesini doğrulamadı. Doktor, ödül teklif edildikten sonra ortadan kayboldu. Eski bir Mossad görevlisi olan Rami Igra, doktorun para karşılığında hikayesini uydurduğunu ve Mossad'ın aradığını bulduğunu belirtti, ancak bu değerlendirme doğrulanmadı. Doktorun anlatımı, İran aleyhindeki delillerin bir parçası haline geldi.
1994 yılında İsrail komandoları, Lübnan Amal Hareketi'nin üst düzey güvenlik yetkilisi Mustafa Dirani'yi "Zehirli İğne" olarak bilinen bir operasyonla kaçırdı. Dirani, soruşturmacılara Arad'ın Lübnan'ın Nabi Chit köyündeki bir evde tutulduğunu ve muhafızların bir gece İsrail güçleriyle çıkan bir çatışmaya müdahale etmek için onu yalnız bıraktığını, geri döndüklerinde ise kayıp olduğunu söyledi. Ayrıca, bir İranlı yetkilinin kendisine Devrim Muhafızları'nın onu İran'a götürdüğünü söylediğini iddia etti; bu iddia kanıtlarla desteklenmedi. Egra, İran'ın Arad'ı tuttuğuna dair hiçbir kanıt olmadığı sonucuna vardı ve Arad'ın kaçmaya çalışırken veya misilleme olarak öldürülmüş olabileceğini öne sürerek, hikayesinin Lübnan'da başlayıp bittiğini savundu. Dönemin Başbakanı Yitzhak Rabin, 1995 yılında İran'ın Arad'ın kaderinden doğrudan sorumlu olduğunu açıkladı.
İsrail, Tahran üzerinde önemli uluslararası baskı uyguladı. 1997-2005 yılları arasında İran cumhurbaşkan yardımcılığı yapan Muhammed Ali Abtahi, Arad davasının İranlı yetkilileri her diplomatik görüşmede takip ettiğini ve Tahran'ın kaybolmanın Lübnan'da gerçekleştiği iddiasını sürdürdüğünü söyledi. Dava, Papa II. John Paul'ün 1999'da Arad'ın eşinin Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'ye yazdığı bir mektubu sunmasıyla Vatikan'a kadar ulaştı.
2004 yılında İsrail, genetik kanıt karşılığında önde gelen bir Lübnanlı mahkumu serbest bırakmayı kabul etti. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, Arad'ın yerini tespit etmek için İran'dan yardım istedi ve Tahran bu görevi General Saberi'ye emanet etti. Üç eski İranlı yetkili, gizli bir ortak İran-Hizbullah soruşturmasının Arad'ın 1988'de Nabi Sheet'te öldüğü , muhtemelen orada gömüldüğü ve eski Cumhurbaşkanı Rafsanjani'nin cesedinin Almanya'ya teslim edilmesini bizzat sağladığı sonucuna vardığını belirtti.
İsrail, görevin Devrim Muhafızları'nın kıdemli bir komutanına verilmesini İran'ın içeriden bilgi sahibi olduğuna dair kanıt olarak yorumladı ve 2005 tarihli bir İsrail raporu, Devrim Muhafızları'nın Arad'ı kaçırdığı sonucuna vardı. Ancak, eski başkanı Yuval Diskin'e göre, 2006'da Şin Bet, Arad'ı İran'da konumlandıran değerlendirmelerin temelden hatalı olduğu ve cevabın Nebi Şet türbesinde yattığı sonucuna vardı; bu bulgu pek dikkat çekmedi.
Mossad şüphelerinden asla vazgeçmedi. General, Aralık 2006'da İstanbul'da kaçırılmıştı ve eski ABD yetkilileri, İsrail istihbaratının daha sonra kendilerine öldüğünü bildirdiğini söyledi. Mossad ajanlarının onu öldürmeden ve cesedini Karadeniz'e atmadan önce haftalarca sorguladığını iddia ettiler. Dul eşi Ziba Ahmadi, İran soruşturmasının İsrail ajanlarının onu uyuşturup kaçırdığı ve kaçırmada kullanılan aracın Karadeniz yakınlarında terk edilmiş halde bulunduğu sonucuna vardığını söyledi.
İsrail ordusunun kayıp kişiler biriminin başında bulunan Avi Kalo da benzer sonuçlara ulaşmış ve 2016'da Netanyahu'ya sunduğu raporda Arad'ın büyük olasılıkla 1988'de Nabi Chit'te öldüğünü ve İran'a götürülmediğini belirterek, İranlıları kaçırmanın gizemi çözmeyeceğini söylemiştir.
Ancak Mossad, Eylül 2021'de Şam'da General Sabri'yi kaçırdı ve sorgulayıcıları yalnızca Arad'a odaklandı. Daha sonra Johannesburg'da bir sokakta bırakıldı ve daha sonra işkence gördüğünü iddia etti. O zamanki Mossad başkanı David Barnea, Arad hakkında bilgi edinmek için planlı bir operasyona izin verdiğini ancak bunun başarısız olduğunu kabul etti. Daha sonra ekibine davayla ilgili tüm bilgilerini göz ardı etmelerini emretti ve böylece Mossad nihayet Nabi Chit'e odaklanabildi.
Aralık 2025'te, Arad'da neler olduğunu bildiğine inanılan emekli Lübnanlı güvenlik görevlisi Ahmed Şukr ortadan kayboldu ve İsrail ajanları tarafından kaçırıldığından şüpheleniliyor.
İsrailli yetkililer, şu anki en güçlü teorinin Arad'ın 1988'de Şukr'un kardeşinin öldürülmesinin intikamı olarak idam edildiği yönünde olduğunu söyledi. Mart 2026'da İsrail güçleri Nabi Sheet'e girerek bir mezarlığı aradı ancak hiçbir şey bulamadı ve arama çalışmaları İran yerine Lübnan'a odaklanarak devam ediyor.
Kaynak: Russia Today (RT) + The New York Times


