Restoran o kadar iyi ki, Çinli yetkililerin oraya gitmesinin yasaklandığı söyleniyor.
King's Joy'da masada (çaydanlıktan servis edilen) çorba ve diğer başlangıçlar yer alıyor. (Steve Wang/ CNN)
Pekin'in tarihi Lama Tapınağı'nın karşısındaki girişi koruyan siyah giysili adamların gözetiminin ötesinde, Çin'in eski imparatorlarına özel gizli bir inziva yeri gibi, dar bir taş yol sessizce bir avluya doğru uzanıyor.
Yürüyüş yolunda hafifçe sis süzülüyor. Yolun sonunda, geleneksel Çin elbisesinin üzerine sade bir pelerin giymiş bir kadın, avluyu eski Pekin'in hareketli sokaklarından koruyan kireç badanalı bir duvarın yanında bekliyor. Nazik bir hareketle konukları yemek mekanına davet ediyor.
Burası her gün gidilecek türden bir restoran değil. Evlilik teklifleri, yıldönümleri veya misafir ağırlama gibi özel günler için ayrılmış bir yer.
Ancak, özel günlerde bile, yemeğin parasını kendileri ödeseler bile, bu şık mekânın keyfini çıkaramayan bir tür misafir var: Çinli yetkililer.
King's Joy'un girişi. Duvarın diğer tarafında Pekin'in işlek bir sokağı var.
Steve Wang/CNN
CNN'e konuyla ilgili bilgi veren Çinli bir kaynağa göre, hükümet emriyle yetkililerin geçen yıldan beri restoranda yemek yemeleri yasaklandı.
Mekânın adı King's Joy (Kralın Sevinci). Çince karakterlerin birleşimi, dört imparatorluk hanedanlığının başkenti olan Pekin'in zengin kültürel mirasına atıfta bulunuyor. Burada rezervasyon yaptırmak oldukça rağbet görüyor; varlıklı ve ünlü Çinliler, yabancı ziyaretçilerle masa bulmak için yarışıyor. Giderek artan bir şekilde, Çin'in yükselen orta sınıfı da bu akıma katılmaya çalışıyor.
King's Joy, yalnızca Çin'den temin edilen malzemelerle hazırlanan tamamen vejetaryen menüsüyle ünlüdür. Bu malzemeler, sade pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır ve ardından klasik bir ortamda zarif bir şekilde sunularak Zen bir atmosfer oluşturur.
İçeride, cilalı siyah mermer bir zemin, odanın ortasında derin bir göl gibi uzanıyor. Masalar kenarına dizilmiş ve ortasında bir arpçı performans sergiliyor. Gündüzleri, restoranın avlusunun değişen mevsimleri ve ışığı pencerelerinden görülebiliyor. Akşam çöktüğünde ise iç mekan, yumuşak bir şekilde parlayan ipek avizeler ve mum ışığının titrekliğiyle aydınlanıyor.
King's Joy'un başarısını anlatmak yetersiz kalır. Dünyada hem üç Michelin yıldızı hem de sürdürülebilir uygulamalarıyla Michelin Yeşil Yıldızı'nı kazanan tek Çin restoranıdır. Dünyanın En İyi 50 Restoranı değerlendirme listesinde "vejetaryen yemek konusunda dünya standardı" olarak adlandırılmıştır. İşletme modeli 2019 yılında Harvard İşletme Okulu'nda vaka çalışması olarak ele alınmıştır.
King's Joy, yalnızca Çin'den temin edilen malzemelerle hazırlanan tamamen vejetaryen menüsüyle ünlüdür.
Pekin'in yurt dışında yumuşak gücünü tanıtmak istediği bir dönemde, özellikle Çin mutfağını başarılı bir şekilde tanıtan böyle prestijli bir restoranda yetkililerin yemek yemesine izin verilmemesi mantıksız görünüyor.
Çinli bir kaynağa göre, geçen yıldan beri King's Joy, Pekin'de yetkililerin ziyaret etmesine izin verilmeyen onlarca işletmeden biri. Liste kamuoyuna açıklanmıyor. Yasağın resmi bir açıklaması yok.
Olası nedenlerden biri maliyet olabilir: King's Joy'da bir öğün kişi başı 250 dolardan başlıyor, bu da Çin lideri Xi Jinping'in amansız yolsuzlukla mücadele politikasıyla çelişiyor.
Xi, yıllardır sürdürdüğü yolsuzlukla mücadelede, gösterişli ziyafetleri ve aşırı alkol tüketimini başlıca hedef olarak belirlemiş ve bu tür uygulamaların Komünist Parti içinde ahlaki çöküşe yol açabileceğini söylemiştir.
Ana yemek olarak mevsim yeşillikleri ve kuzu kulağı mantarı servis edilir.
Steve Wang/CNN
Çin İstatistik Bürosu'nun 2025 verilerine göre, Pekin'deki devlet memurlarının ortalama aylık maaşı yaklaşık 1.600 dolar civarında. Bu nispeten mütevazı gelir, lüks mekanlara yapılan ziyaretlerle çelişebilir ve kamu fonlarının kötüye kullanıldığı veya yetkililerin rüşvet aldığı ya da rüşvet verdiği izlenimini verebilir.
Bu yasak , etkilenenler için muhtemelen sürpriz değil . Pekin, yetkililerin bir zamanlar gösterişli yaşam tarzlarını dizginlemek için yolsuzlukla mücadele kampanyasını hızlandırdığında, 2014 yılında çok sayıda lüks özel kulübün kapatılması emri verilmişti.
Xi, Çin gezilerinde sade, ev yapımı yemekleri tercih etmesiyle tanınıyor . 2013'te Pekin'de yol kenarındaki bir restoranda buharda pişmiş çörek tepsisi için sırada beklerken fotoğrafı çekilmişti; bu görüntü, sıradan insanlara olan yakınlığını göstermek için özenle seçilmişti.
King's Joy'un baş aşçısı Gary Yin, CNN'e yaptığı açıklamada yasakla ilgili söylentiler duyduğunu ancak kendisinin buna dair herhangi bir kanıt görmediğini söyledi.
Bir restoran ve bir turistik mekan.
King's Joy, Pekin'in eski imparatorluk merkezinde, Yasak Şehir'e yaklaşık dört mil uzaklıkta yer almaktadır. Ayrıca, birçok merkezi hükümet bakanlığının ve yabancı büyükelçiliğin ofislerinin bulunduğu yerlere de sadece birkaç metro durağı uzaklıktadır.
Dünyanın dört bir yanındaki insanlar çeşitli nedenlerle vejetaryen beslenme tarzını benimserken, vejetaryenliğin Çin'de uzun ve ilginç bir tarihi vardır. Yüzyıllar boyunca Budist uygulamalar ve tutumlu yaşam tarzıyla ilişkilendirilmiştir. Ancak şef Yin'in basit, mütevazı yemekleri alıp lüks bir deneyime dönüştürme yeteneği ona birçok hayran kazandırdı. Yin, "Yüksek kaliteli yemek sektörüne yönelmeyi seçtik çünkü Pekin kültürel, politik ve tarihi açıdan çok etkili bir şehir" dedi.
King's Joy'un adı ve menüsü Çince ve İngilizce olarak yazılmıştır.
Steve Wang/CNN
"Başkentin eski imparatorluk kalbinde yer almamız, etkili kişileri etkileme ve onları vejetaryenlik ve sürdürülebilir beslenme adına konuşmaya teşvik etme fırsatı da veriyor," diye ekledi.
“Eğer hükümet yetkilileri bu fikirleri tanır ve desteklerse, bu durum hayvan refahı, sebze yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi ve daha temiz, organik tarım uygulamalarının desteklenmesi gibi alanlarda yasal düzenlemelerin ilerlemesine yardımcı olabilir.”
Yin'in babası David Yin, ömür boyu vejetaryenliğin savunucusu olmuştur. 2010 yılında King's Joy'u kurdu ve adını ailesinin Taipei'de işlettiği bir restorandan aldı.
Aslen Pekinli olan Yin ailesi, 1966'da Tayvan'a taşınarak imparatorluk tarzı pastalarıyla ünlü bir restoran açtı. Restoranın bezelye pudinginin, geç Qing Hanedanlığı döneminde İmparatoriçe Dowager Cixi'nin favorisi olduğu söylenir.
Yin ailesi daha sonra 1995'te Kanada'ya taşındı ve 15 yıl sonra Lama Tapınağı'nın yanındaki restoranı kurmak için Pekin'e geri döndü.
Şu sıralar restoranın sorumlusu Gary, pasta şefi ise kız kardeşi Mia.
2012'de kapılarını açtığından beri King's Joy, Çin'de vejetaryen lüks yemek konusunda altın standart haline geldi ve Rupert Murdoch'tan Tayvanlı Mayday grubunun solisti Ashin'e kadar birçok ünlü tarafından sıkça ziyaret edildi. İtalyan Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella ve İspanyol Başbakanı Pedro Sanchez gibi yabancı devlet adamları da devlet ziyaretleri sırasında burada yemek yediler.
Restoranın giriş holü, eski Çin'deki büyük bir ailenin evini andırıyor.
Steve Wang/CNN
Restoranın aldığı ödüllerden ve onurlardan bazıları sergileniyor.
Steve Wang/CNN
Dünya Sağlık Örgütü'nün eski genel müdür yardımcısı ve Çin temsilcisi Bernhard Schwartländer, CNN'e verdiği demeçte King's Joy'a birkaç kez gittiğini söyledi. "Et veya balık ürünü içermeyen yemek hazırlama sanatında ustalaşmışlar. Çok hafif, çok taze ama aynı zamanda çok, çok, çok lezzetli bir karışım," dedi. "Restoranın kendisi de elbette bir güzellik vahası. Servis olağanüstü."
King's Joy, Çin'i ilk kez ziyaret eden birçok Batılı turist için eşsiz bir kültürel simge haline geldi. Ünüyle cezbedilen bu turistlerin yanı sıra, vejetaryen menüsü de gıda güvenliği ve alışılmadık mutfak tarzları konusunda endişe duyan bazı yabancı ziyaretçiler için güven verici olacaktır.
Yin'e göre, King's Joy'da yemek yiyenlerin büyük çoğunluğu vejetaryen değil.
Restoran, Çin'in diğer yerlerinde yaygın olan büyük, paylaşımlı tabaklar yerine, tek kişilik tabaklardan oluşan set menü sunmaktadır. Menüler Çince ve İngilizce olarak mevcuttur ve restoran çalışanlarının çoğu her iki dili de akıcı bir şekilde konuşmaktadır.
'Radikal' bir yemek konsepti
King's Joy'un iki haftada bir değişen mevsimlik bir menüsü var. Çin'de bu sadece ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış anlamına gelmiyor; yıl, "yağmur suyu" ve "beyaz çiğ" gibi şiirsel isimlerle anılan 24 güneş dönemine ayrılıyor. Ziyaret zamanına bağlı olarak, müşteriler siyah trüf mantarı ve zambak soğanlarıyla yapılan Mançurya pirinç ipeği, bambu özünden yapılan çorba veya osmanthus sütlü puding deneyebilirler. Yuvarlak ve kırmızımsı kahverengi bir çekirdek olan gorgon meyvesi gibi daha az bilinen Çin malzemeleri de menüde yer alıyor. Restoran ayrıca ev yapımı fermente içeceklerin yanı sıra çay veya şarap eşliğinde yemekler sunuyor.
Yin, Çin'de vejetaryen yemeklerin ikinci planda kalmaması gerektiğini düşünüyor.
Şef Gary Yin, aldığı ödüllerden bazılarının önünde poz veriyor.
Fotoğraf: Gary Yin
“Yemek pişirme teknikleri, lezzet geliştirme ve mutfak incelikleri konusunda zaten çok derin bir temel var,” diyor. “Ancak birçok restoran hâlâ sebzeleri bir yemeğin gerçek odak noktası olarak görmüyor. Bu çok üzücü.”
“Bunun yerine, Tayland, Hindistan ve hatta mutfakları geleneksel olarak sebzelere çok daha az odaklanmış birçok Batı ülkesi, canlı vejetaryen yemek kültürleri geliştirmiştir. Çin gibi bir ülkede, gerçekten lezzetli vejetaryen yemeklerin tadını çıkarabilmek doğal ve beklenen bir şey olmalıdır.”
Değişen şey Çin'de vejetaryen yemeklerin varlığı değil, artık bu yemeklerin lüks ve pahalı olabilmesidir.
Devlet medyasına ait 2024 tarihli bir araştırmaya göre, günümüzde Çin nüfusunun yaklaşık %4'ü vejetaryen olarak tanımlanıyor. Resmi beslenme ve sağlıklı beslenme önerileri seti olan Çin Beslenme Rehberi, 2016 yılında vejetaryenler için yönergeler içermeye başladı.
Bir jöle, bazı yeşillikler ve minik mor bir çiçek, bezelye püresi, gorgon meyvesi ve kaju fıstığından oluşan bir karışımı örtüyor.
Steve Wang/CNN
Çin mutfağı konusunda uzmanlaşmış İngiliz yazar ve şef Fuchsia Dunlop, vejetaryen yemekleri Budistler yerine sıradan tüketicilere sunmanın Çin'de hâlâ radikal bir adım olduğunu söyledi.
"Diğer radikal nokta ise çok pahalı olmaları," dedi. "İnsanlardan sebze içerikli malzemeler için çok para ödemelerini istemek çok radikal bir durum."
"Bence şu anda olan şey, insanların vejetaryen beslenmeye dini bir tercih olmaktan ziyade bir yaşam tarzı seçimi olarak ilgi duymalarıdır. Bu, vejetaryen beslenmeye bir tür özgürlük kazandırıyor."
