İran dini lideri, cumhurbaşkanı, nükleer fizikçisi aynı şekilde öldürüldü

ABD ve İsrail'in savaş açtığı İran'da 2 günde dini lider Hamaney dahil birçok kritik görevdeki isim hayatını kaybetti. Ancak istihbarat ve güvenlik zafiyetinin yaşandığı İran'da bu suikastlar bir ilk değil. Ülkede yıllar içinde cumhurbaşkanı dahil birçok önemli isim öldürüldü. İşte dünden bugüne İran'ın suikast tarihi.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken dün sabah İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

DİNİ LİDER HAMANEY DAHİL BİRÇOK İSİM ÖLDÜRÜLDÜ

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü. İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Hamaney'le birlikte 2 günde Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi ve Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Muhammed Pakpur dahil kritik görevdeki isimler öldürdü.

GÜNÜN ÖZETİ

SUİKASTLARLA ANILAN ÜLKE: İRAN

Ancak bu yaşananlar kimse için pek sürpriz olmadı. İran uzun yıllar boyunca birçok önemli ismini, ABD ve İsrail saldırılarında suikasta kurban verdi.

Bunlardan en önemlisi şüphesiz ki İran'da 'direniş'in kilit ismi olan Kasım Süleymani suikastı oldu. 3 Ocak 2020'de İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı Süleymani, Bağdat Havalimanı yakınlarında ABD'nin İHA saldırısıyla öldürüldü. Onun öldürülmesi İran ve dünyada büyük bir şok etkisine neden oldu.

NÜÜKLER PROGRAMIN 'BEYNİ'Nİ YAPAY ZEKA DESTEĞİYLE ÖLDÜRDÜLER

27 Kasım 2020'de İran'ın nükleer programının "babası" olarak bilinen Muhsin Fahrizade'nin de Tahran yakınlarında, yapay zeka destekli ve uydudan kontrollü bir makineli tüfek düzeneğiyle öldürülmesi yankı uyandırmıştı. Bu ölümler ülkede istihbaratın ne kadar zayıf olduğunu gözler önüne serdi.

CUMHURBAŞKANLARINI HELİKOPTER KAZASINDA KAYBETTİLER

Bunların yanı sıra İran'da güvenlik zafiyetinin ne denli zayıf olduğunu gösteren başka bir ölüm daha vardı... 19 Mayıs 2024’te Doğu Azerbaycan eyaletinde düşen helikopterde bulunan İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Abdullahiyan hayatını kaybetti. Kaza olarak görünse de bu ölümler İran'ın suikastlarla dolu tarihinde hep bir soru işareti olarak kaldı.

Akıllarda kalan diğer suikastlar ise şu şekilde:

- DMO Genel Komutanı Hüseyin Selami Haziran 2025'te öldürüldü.

- Eski Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri de Haziran 2025'te öldürüldü.

- Hatam el-Anbiya Karargahı'nın komutanı Gülam Ali Reşid ile Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Amir Ali Hacızade de 13 Haziran saldırında ölenler arasındaydı.

- Haşdi Şabi Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis 3 Ocak 2020'de Süleymani ile aynı saldırıda öldürüldü.

- DMO'nun Suriye'deki en kıdemli lojistik sorumlularından biri olan Seyyid Razi Musavi, 25 Aralık 2023 Şam'daki evine düzenlenen hava saldırısında öldürüldü.

- Kudüs Gücü'nün Lübnan ve Suriye sorumlusu olan Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi 1 Nisan 2024'te, İsrail'in Şam'daki İran Konsolosluğu'na düzenlediği saldırıda hayatını kaybetti.

- DMO albayı Hasan Sayyad Hüdayi, 22 Mayıs 2022'de Tahran'da evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

- Nükleer fizikçi Feridun Abbasi de 13 Haziran 2025'te İsrail'in hava saldırısında öldürüldü. Aynı saldırıda en az 6 nükleer bilim insanının daha hayatını kaybettiği kaydedildi.

- Devrim Muhafızları İstihbarat Başkanı Muhammed Kazemi de İsrail saldırısında öldürüldü.

HAMAS LİDERİ TAHRAN'DA ŞEHİT EDİLMİŞTİ

Bunların yanı sıra istihbarat ağının zayıf olması, ülke içinde Mossad ajanlarının çokluğu diğer ülke temsilcileri için de İran'ı tehlikeli kılıyor. Hamas liderlerinden İsmail Heniyye de 2024 yılında Tahran'da uğradığı İsrail suikastında şehit olmuştu.