Türkiye'de marka başvurusu yapan her işletmenin dosyası, nerede faaliyet gösterirse göstersin, aynı kapıdan geçiyor: Türk Patent ve Marka Kurumu. Kurumun merkezi Ankara'da. Başvuruların incelenmesi, bültende yayımlanması, itirazların karara bağlanması ve bu kararlara karşı yapılan itirazların son değerlendirmesi burada yapılıyor.
Kurum kararına karşı dava da Ankara'da
Kurumun Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu, başvuruyu reddederse ya da bir itirazı kabul ederse, bu karara karşı yargı yolu açık. Ancak dava, Sınai Mülkiyet Kanunu gereği Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde görülüyor. İstanbul'daki bir kozmetik firmasının da, Trabzon'daki bir fındık işletmesinin de dosyası aynı mahkemelere geliyor. Bu nedenle Ankara'daki mahkemelerin içtihatları, ülke genelindeki marka uyuşmazlıklarının sonucunu doğrudan etkiliyor.
Süreler kısa, hak kaybı kalıcı
Marka başvuruları bültende yayımlandıktan sonra üçüncü kişilere iki aylık itiraz süresi tanınıyor. Kurum kararına karşı itiraz süresi de iki ay. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararına karşı dava açma süresi ise kararın tebliğinden itibaren iki ay. Bu sürelerden biri kaçırıldığında aynı başvuru için geri dönüş yolu çoğu zaman kapanıyor ve işletme, yıllardır kullandığı isim için baştan başvuru yapmak zorunda kalıyor.
Benzerlik nasıl değerlendiriliyor?
Kurum ve mahkemeler, iki marka arasında karıştırılma ihtimali olup olmadığını değerlendirirken markaları harf harf değil, bütün olarak ortalama tüketicinin gözüyle inceliyor. Görsel görünüm, okunuş ve akılda bıraktığı anlam birlikte ele alınıyor. Markaların kapsadığı mal ve hizmetlerin aynı veya benzer olup olmadığı da sonucu doğrudan etkiliyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun son yıllardaki kararları da bu bütünsel değerlendirme ilkesini vurguluyor. Bu nedenle bir dosyada aynı kelimenin geçmesi, tek başına karıştırılma ihtimali bulunduğu anlamına gelmiyor.
Vekil mi, avukat mı?
Kurum nezdindeki işlemleri marka vekilleri yürütebiliyor. Ancak dosya mahkemeye taşındığında davayı yalnızca avukat açabiliyor ve takip edebiliyor. Kurum aşamasında yazılan itiraz ve cevap dilekçeleri, ileride mahkemenin önüne gelecek dosyanın da temelini oluşturuyor. Bu nedenle itiraz aşamasından itibaren hem Kurum uygulamasını hem de Ankara'daki mahkemelerin içtihatlarını izleyen bir Ankara marka avukatı ile çalışmak, dosyanın iki ayrı elde parçalanmasını önlüyor.
Marka hakkı, işletmenin yıllar içinde biriktirdiği itibarın hukuki karşılığı. Başvurudan önce benzer markaların araştırılması ve sürelerin baştan takvime bağlanması, sonradan yürütülecek uzun bir yargılamadan çok daha az maliyetli oluyor.
