Tüm gözler, Netanyahu'nun yerine geçecek İsrail hükümetini kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot'un üzerinde. Eisenkot'un Suriye ve Lübnan'a yönelik yaklaşımı, bölgesel güvenliği yeniden şekillendirme ve İsrail'in askeri gerçeklerini pekiştirme arasındaki denge konusunda sorular yöneltiliyor.
İsrail Başbakanı adayı Gadi Eisenkot'un Knesset seçimleri sırasında çekilmiş fotoğrafı / AP
Yaptığı açıklamalar, Suriye'ye yönelik beklenen yaklaşımının, İsrail'in stratejik çıkarlarından veya Suriye topraklarındaki askeri hareket özgürlüğünden vazgeçmeden, mevcut güvenlik ve askeri düzenlemeleri yeniden gözden geçirmeye dayanabileceğini gösteriyor .
Times of Israel ile yaptığı uzun bir röportajda Eisenkot, Şam ile ilişkilerin geleceğini ele aldı ve Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa hakkında konuşarak, onun geçmişine duyduğu güvensizliği dile getirdi ve aşırılıkçı örgütlerle olan geçmiş bağlarını hatırlattı.
O dönemde Eisenkot, Suriye'nin tanık olduğu dönüşümlerden yararlanarak 1974 tarihli ayrılma anlaşmasının yeniden gözden geçirilmesini ve yabancı güçlerin Suriye topraklarından çıkarılmasını sağlayacak ve İsrail için ek güvenlik garantileri sunacak daha sıkı güvenlik düzenlemeleri yoluyla geliştirilmesini savunmuştu.
Hermon Dağı ve İsrail askeri varlığı
Eisenkot, özellikle Hermon Dağı bölgesi ve diğer stratejik noktalardaki İsrail askeri varlığına ilişkin olarak, geri çekilme fikrini acil veya koşulsuz bir adım olarak sunmadı; bunun yerine bu konudaki herhangi bir çözümü, Türk kuvvetlerinin Suriye'den çekilmesine yol açacak müzakerelere bağladı.
Ayrıca, İsrail'in güvenliğini ve stratejik çıkarlarını korumak için güçlü Amerikan garantilerine, Amerikan şemsiyesine ve İsrail'in hesaplanmış riskler almasına olanak sağlayacak uluslararası bir izleme mekanizmasına duyulan ihtiyattan da bahsetti.
Jerusalem Post'ta yayınlanan bir analize göre, Eisenkot Suriye topraklarını elinde tutmayı kendi başına bir amaç olarak değil, daha iyi diplomatik ve güvenlik düzenlemelerine ulaşmak için kullanılabilecek bir pazarlık kozu olarak görüyor.
Analize göre, bu düzenlemeler arasında Suriye askeri güçlerinin İsrail sınırından çekilmesi, stratejik önemi nedeniyle Hermon Dağı'nın Suriye tarafında İsrail varlığının sürdürülmesi, potansiyel tehditlere karşı İsrail hava kuvvetlerinin hareket özgürlüğünün sağlanması ve güvenlik anlaşmalarının uygulanmasının izlenmesinde Birleşmiş Milletler ve Amerika Birleşik Devletleri'nin rolünün güçlendirilmesi yer almaktadır.
Bu vizyon aynı zamanda Suriyeli Dürzilerin korunması ve gelecekteki saldırılara maruz kalmalarının önlenmesi konusunu da vurgulamaktadır; zira bu, İsrail'in güney Suriye'deki güvenlik hesaplamalarına dahil ettiği konulardan biridir.
Geçmişteki yaklaşımlar ve bir sonraki aşamaya yönelik hesaplamalar arasında
Bu görüşler, Eisenkot'un İsrail Ordusu Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptığı dönemde yaptığı açıklamalarla karşılaştırıldığında daha da önem kazanmaktadır. Eisenkot, 2017'de yaptığı konuşmada, İsrail'in istikrarlı ve devlet işlevlerini yerine getirebilecek bir Suriye varlığının bulunmasından memnuniyet duyduğunu, Suriye savaşının tarafı olmadığını ve eylemlerinin güvenliğini tehdit eden silah transferini engellemeyi amaçladığını vurgulamıştı.
Ancak Suriye'nin son yıllarda tanık olduğu değişimler, gelecekteki herhangi bir İsrail hükümeti için farklı zorluklar ortaya koymakta ve Şam'a yönelik güvenlik ve askeri politikanın yeniden değerlendirilmesinin önünü açmaktadır.
Güvenlik konularında Eisenkot, birçok konuda Netanyahu'ya yakın pozisyonlar alan "şahinler" arasında yer alıyor. Gazze, Lübnan ve İran'daki İsrail askeri operasyonlarını sık sık desteklemiştir .
Lübnan'a gelince, Eisenkot'un adı İsrail askeri yapılanması içinde, gelecekteki saldırıları caydırmak için sivil altyapıya karşı ezici güç kullanmaya dayanan "Dahiya Doktrini" (Beyrut'un güney banliyösü) ve tam ölçekli bir savaşa girmeden düşmanın yeteneklerini zayıflatmayı amaçlayan gizli ve düşük yoğunluklu operasyonlara dayanan bir strateji olan "savaşlar arası savaş" ile ilişkilendirilir.
Şunu belirtmek gerekir ki, İsrail ordusunun birkaç gün önce yaptığı değerlendirmeye göre, Lübnan hakkında konuşulanlar "güneydeki üç kasabada güvenlik sorumluluğunun Lübnan ordusuna devredilmesi denemesinin hayal kırıklığı yaratan sonuçlarla sonuçlandığı" yönündedir.
Bu görüşlere dayanarak, Eisenkot'un başbakanlığa gelmesinin İsrail'in Suriye topraklarındaki askeri varlığının sonu anlamına gelmeyeceği, aksine bu varlığın İsrail'in sınır bölgesinde askeri ve stratejik nüfuzunu garanti altına alırken, güvenliğine yönelik tehdit olarak gördüğü unsurlara müdahale etme özgürlüğünü de koruyacak yeni güvenlik düzenlemeleri dayatmak için bir pazarlık kozu olarak kullanılmasına yol açabileceği anlaşılıyor.
İsrail'in saha veya güvenlik kazanımlarının belirli bir başbakana bağlı olmaması nedeniyle, ardı ardına gelen İsrail hükümetleri genellikle seleflerinin mirası üzerine inşa eder; bu da siyasi liderlikteki herhangi bir değişikliği, mevcut yaklaşımdan kopuştan ziyade, onun bir uzantısı haline getirir.
Kaynak: Russia Today (RT)
