Reuters'a konuşan Suriyeli askeri kaynaklar ve üst düzey bir ABD'li yetkili, Suriye'den onlarca askeri personelin Suudi Arabistan'a gönderildiğini ve bu ekiplerin eğitim ile danışmanlık faaliyetlerinde görev aldığını bildirdi.
Suriye'nin, Yemen'deki Husilerin saldırılarıyla karşı karşıya kalan Suudi Arabistan'a askeri danışmanlık ve eğitim desteği verdiği, bu kapsamda ülkeye onlarca askeri personel gönderdiği öne sürüldü.
Reuters'ın 6 Kasım tarihli haberine göre, Suriye'den askeri danışmanlar ve eğitim ekipleri son haftalarda Suudi Arabistan'a gitmeye başladı.
Üst düzey bir ABD'li yetkili, Suriyeli ekiplerin Suudi Arabistan topraklarında Suudi ve Yemenli birliklere eğitim vererek bu güçlerin sahadaki etkinliğini artırmayı amaçladığını söyledi.
Konuyla ilgili doğrudan bilgi sahibi iki Suriyeli askeri kaynak ise son haftalarda Suriye'den Suudi Arabistan'a onlarca askeri personelin gönderildiğini aktardı.
Kaynaklar, bu personelin danışmanlık ve eğitim faaliyetlerinde görev aldığını, ancak yetkilerinin bunun ötesine geçebileceğini belirtti.
Şam yönetimi konuşlandırma iddialarını erken buluyor
Reuters'a konuşan üst düzey Suriyeli bir diplomat, ülkeden Suudi Arabistan'a askeri personel gönderildiği yönündeki iddialar için "Bu aşamada askeri konuşlandırma yapıldığına dair herhangi bir öneri erken" ifadesini kullandı.
Diplomat, Suriye'nin önceliğinin iç güvenlik, sınırların korunması ve yeniden yapılanma olduğunu söyledi.
Bununla birlikte diplomat, 4 Kasım'da imzalanan Suriye-Suudi Arabistan savunma iş birliği anlaşmasının askeri danışmanlık, eğitim ve tecrübe paylaşımını kapsadığını açıkça belirtti.
Üst düzey bir Suudi yetkili de iki ülke arasındaki mevcut tecrübe paylaşımının öncelikle Suriye ordusunun yeniden yapılandırılmasına yönelik olduğunu söyledi. Ancak yetkili, Suriyeli ortakların milislerle mücadele konusundaki saha tecrübelerinden Suudi tarafının da yararlanabileceğini ifade etti.
Suudi yetkili, iki ülke arasında ortak eğitim faaliyetlerinin sürdüğünü ve güvenlik ile savunma alanlarında yeni tatbikatların planlandığını kaydetti.
Suudi Arabistan hükümeti, Suriye Savunma Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı ise Reuters'ın konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Yemen'deki Suudi destekli hükümet ve Husilerden de konuya ilişkin açıklama gelmedi.
Savunma anlaşması askeri iş birliğinin önünü açtı
Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara, 4 Kasım'da Riyad'a gerçekleştirdiği ziyarette Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile bir araya gelmişti. İki liderin bir aydan kısa süre içinde ikinci kez gerçekleştirdiği görüşme sırasında iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında iş birliği anlaşması imzalanmıştı.
Anlaşmanın ayrıntıları kamuoyuna açıklanmamıştı. Reuters'a konuşan Suriyeli diplomat, söz konusu mutabakatı askeri iş birliği için geniş kapsamlı bir çerçeve olarak tanımladı.
Diplomat, anlaşmanın ilerleyen dönemde daha kapsamlı savunma iş birliğine dönüşebileceğini ve Mekke'de imzalanan ortak savunma anlaşmasının da gelecekte bu kapsamda değerlendirilebileceğini söyledi.
Suriye, Beşar Esed'in 2024'te devrilmesinin ardından Suudi Arabistan ve ABD ile yakın ilişkiler geliştirdi. Esed rejimine karşı yıllarca savaşan eski muhalif unsurlardan oluşturulan yeni Suriye ordusu, İran destekli silahlı gruplarla mücadele konusunda önemli bir saha tecrübesine sahip.
ABD'den Şam'a Yemen konusunda temkinli olma uyarısı
Reuters'a konuşan üst düzey ABD'li yetkili, Washington yönetiminin Şam'a askeri iş birliği konusunda temkinli hareket etmesi yönünde telkinde bulunduğunu söyledi.
Yetkiliye göre Suriye'nin Yemen'deki savaşa doğrudan destek vermesi, ülkeyi bölgedeki daha geniş çaplı çatışmanın içine çekme riski taşıyor. Şam yönetiminin şimdiye kadar uzak durduğu bu ihtimalin, ülkenin güvenlik ve yeniden yapılanma önceliklerini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Reuters, ekim ayında yayınladığı başka bir haberde Suriye'nin Suudi Arabistan'a askeri yardım seçeneklerini değerlendirdiğini bildirmişti. O dönemde gündeme gelen seçenekler arasında Suudi Arabistan'ı Husilerin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı korumaya yönelik savunma desteği ile Suudi destekli Yemen güçlerine yardım etmek amacıyla sahaya asker gönderilmesi bulunuyordu.
Mekke Anlaşması gündemde
Bölgesel askeri iş birliğinin bir diğer ayağını ise Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında ağustos ayında Mekke'de imzalanan ortak savunma anlaşması oluşturuyor.
Türkiye'nin anlaşmayı 5 Kasım'da onaylamasıyla Ankara'nın Riyad'a askeri destek sağlamasının önündeki süreçte yeni bir aşamaya geçildi.
Suriyeli diplomat, Şam'ın Suudi Arabistan ile imzaladığı ikili savunma anlaşmasının gelecekte Mekke mutabakatı benzeri daha geniş bir iş birliğine dönüşebileceğini söyledi.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani de daha önce Bahreyn'de düzenlenen bir konferansta ülkesinin Mekke anlaşmasına katılımının değerlendirildiğini açıklamıştı.
Şeybani, Körfez ülkelerinin güvenliğinin bölgesel güvenliğin parçası olduğunu belirterek, Suriye'nin sınır aşan silahlı gruplara karşı Körfez ülkelerinin yanında durduğunu ifade etmişti.
Ancak Suriye'nin Mekke anlaşmasına katıldığına ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı. Riyad ile Şam arasında imzalanan ikili savunma iş birliği anlaşması da tek başına Suriye'nin bu ortak savunma düzenlemesine dahil olduğu anlamına gelmiyor.
Suudi Arabistan, Husilere karşı müttefiklerinden destek arıyor
Yemen'de Temmuz ayında yeniden alevlenen çatışmaların ardından Husiler, Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırdı.
Husilerin Suudi Arabistan'daki havalimanları ve petrol tesislerini hedef alması üzerine Riyad yönetimi, hem savunma hem de saldırı kapasitesini güçlendirmek amacıyla farklı müttefiklerinden destek talep etti.
Suudi Arabistan, Yemen'deki müttefiklerine destek amacıyla hava saldırıları düzenlerken Husiler de bazı bölgelerde Yemen hükümet güçlerinin kontrolündeki alanları ele geçirdi.
Çatışmalar, İran ile ABD ve İsrail arasında başlayan daha geniş bölgesel savaşın etkisiyle yeniden tırmandı.
Suriye'nin askeri danışmanlık ve eğitim desteği iddiaları, Şam yönetiminin bölgesel güvenlik denkleminde daha etkin bir rol üstlenmeye başladığına işaret ediyor.
Bununla birlikte, Suriyeli personelin görev kapsamının yalnızca eğitim ve danışmanlıkla mı sınırlı kalacağı yoksa Yemen'deki çatışmalara doğrudan askeri katılıma dönüşüp dönüşmeyeceği henüz netlik kazanmış değil.
