TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN'DAN DEV ENERJİ HAMLESİ: 1,6 MİLYAR AVROLUK DEV GES PROJESİNDE İMZALAR ATILDI!

Antalya’da düzenlenen COP31 zirvesinde, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yenilenebilir enerji alanındaki stratejik iş birliğinde tarihi bir eşik aşıldı. Sivas ve Taşeli’de kurulacak toplam 2 bin megavat kapasiteli dev güneş enerjisi projeleri için 8 küresel finans kuruluşunun desteği resmen tescillendi.

Antalya COP31 Zirvesinde Tarihi Anlaşma

Türkiye ve Suudi Arabistan hükümetleri arasında daha önce mutabakata varılan toplam 5 gigavatlık (GW) dev yenilenebilir enerji paketinin ilk ayağını oluşturan dev finansman hamlesi, Antalya’daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) marjında gerçekleştirilen törenle imzalandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Selman Al-Saud’un huzurunda gerçekleştirilen imza töreninde, küresel ölçekteki 8 kalkınma ve ticari finans kuruluşu, Sivas ve Taşeli Güneş Enerjisi Santrialleri (GES) projelerine olan güçlü desteklerini teyit etti.

Projeye Güç Veren 8 Küresel Finans Devi

Sivas ve Karaman (Taşeli) projelerinin finansman mekanizmasını şekillendiren destek mektubuna imza atan uluslararası kuruluşlar şu isimlerden oluştu:

• Asya Kalkınma Bankası (ADB)

• Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB)

• Deutsche Investitions-und Entwicklungsgesellschaft (DEG)

• Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD)

• Uluslararası Finans Kurumu (IFC)

• İslam Kalkınma Bankası (IsDB)

• Société Générale

• Standard Chartered

Bakan Bayraktar: "2040 Hedefimiz 175 Bin Megavat"

İmza töreninin ardından değerlendirmelerde bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin yenilenebilir enerjideki iddialı yol haritasını paylaştı. 2040 yılında rüzgâr ve güneşte 175 bin megavatlık (MW) kurulu güce ulaşmayı hedeflediklerini belirten Bakan Bayraktar, bu büyük vizyonun arkasındaki planlamayı şu sözlerle aktardı:

"Bunun için her yıl bizim ilave 9 bin megavata yakın yeni kapasiteyi hayata geçirmemiz lazım. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışmalarıyla son 2,5 yıl içerisinde 6 bin megavatlık kapasiteyi hayata geçirdik. Hükümetlerarası anlaşmalar yoluyla da yeni yenilenebilir yatırımlarımızı hayata geçiriyoruz."

Sivas ve Taşeli GES ile 1,3 Milyon Haneye Temiz Enerji

Suudi şirket ACWA’nın üstleneceği projelerin teknik ve ekonomik detayları da netleşti:

• Devasa Kapasite: Sivas ve Taşeli’deki her bir güneş enerjisi santrali 1.000 MW (bin megavat) olmak üzere toplam 2.000 MW kapasiteye sahip olacak.

• 1,6 Milyar Avroluk Yatırım: Projelerin toplam yatırım maliyeti yaklaşık 1,6 milyar avroyu buluyor. Santrallerin 2029 yılında tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanıyor.

• Çevresel ve Sosyal Katkı: Tesisler devreye girdiğinde yaklaşık 1,3 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanacak ve yılda 1,65 milyon ton karbondioksit emisyonu engellenerek Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine dev bir katkı sağlanacak.

5-6 Milyar Dolarlık Kapsamlı Paket Yolda

5 bin megavatlık toplam paketinin kalan 3 bin megavatlık kısmı için çalışmaların sürdüğünü belirten Bakan Bayraktar, bu bölümün rüzgar ve güneş karışımı olabileceğini, enerji depolama sistemleri ile yüksek gerilim iletim hatlarının da entegre edilmesiyle birlikte projenin 5-6 milyar dolarlık devasa bir ekonomik büyüklüğe ulaşacağını vurguladı.

Şubat ayında imzalanan ve 27 Haziran’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren hükümetlerarası yasal altyapı sayesinde, Suudi şirketlerin Türkiye'deki yenilenebilir enerji yatırımları hız kazanarak sürecek.

Türkiye'nin 2040 yenilenebilir enerji hedefleri, YEKA yarışmaları ve son dönemdeki rüzgar-güneş yatırımlarının detayları nelerdir?

Türkiye’nin açıkladığı "Milli Enerji 2040" vizyonu ve güncel YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) yarışmaları, ülkenin enerjide dışa bağımlılığı azaltma ve temiz enerji dönüşümünü sağlama stratejisinin merkezinde yer almaktadır.

Türkiye rüzgar ve güneş enerjisinde dev yatırımlarını sürdürüyor. Kaynak: Rüzgar Enerjisi Dergisi

1. Türkiye’nin 2040 Yenilenebilir Enerji Vizyonu

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından duyurulan Milli Enerji 2040 planı kapsamındaki temel makro hedefler şunlardır:

Enerji Ajansı

• Toplam Kurulu Güç: 2025 yılındaki ~123.000 MW seviyesinden 2040 yılında 281.000 MW seviyesine çıkarılması planlanmaktadır.

  Haberton

• Rüzgâr ve Güneş Payı: Sadece rüzgâr ve güneş enerjisinden sağlanan toplam kurulu gücün 175.000 MW (175 GW) seviyesine ulaştırılması hedeflenmektedir.

  Haberton

• Yenilenebilir Enerji Payı: Toplam kurulu güç içerisindeki yenilenebilir kaynak oranı %63’ten %77’ye yükselecektir.

  Haberton

• Yıllık İlave Kapasite: 2040 hedeflerini yakalamak adına Türkiye'nin her yıl ortalama 9.000 MW yeni rüzgâr ve güneş kapasitesini devreye alması gerekmektedir.

  DHA | Demirören Haber Ajansı

• Elektrikleşme ve Emisyon: Elektrikleşme oranının %36'ya çıkması ve emisyonların %40 oranında azaltılması öngörülmektedir.

  Haberler - T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

• Yatırım Bütçesi: Enerji sektöründeki kamu ve özel sektör toplam yatırım ihtiyacı 500 milyar dolar olarak hesaplanmıştır (bunun yaklaşık 190 milyar doları yenilenebilir güç kapasitesi artışlarına ayrılmıştır).

  Haberler - T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

2. YEKA Yarışmaları ve Son Gelişmeler

Türkiye, yeni kapasite tahsislerini büyük oranda YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) modeli üzerinden sürdürmektedir.

DonanımHaber

YEKA RES-2026 ve GES-2026 Sonuçları

Haberler - T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

2026 yılı sonlarında tamamlanan yarışmalar kapsamındaki nihai durum:

Haberler - T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

• Toplam Kapasite: Rüzgâr ve güneşte toplam 2.285 MW kapasite tahsis edilmiş ve yaklaşık 1,9 milyar dolarlık yeni yatırımın önü açılmıştır.

  Türkiye İş Dünyası Haberleri

• YEKA RES-2026 (Rüzgâr): Sivas, Balıkesir, Manisa ve Kütahya'daki 7 ayrı saha için toplam 1.500 MW rüzgâr kapasitesi tahsis edilmiştir. Yıllık 4,6 milyar kWh elektrik üreterek 2 milyon hanenin ihtiyacını karşılaması beklenmektedir.

  DonanımHaber+ 1

• YEKA GES-2026 (Güneş): Konya, Diyarbakır, Mardin, Kahramanmaraş, Denizli ve Ankara gibi illerdeki 11 proje için toplam 785 MW güneş kapasitesi tahsis edilmiştir.

  Türkiye İş Dünyası Haberleri+ 1

3. Uluslararası Stratejik Anlaşmalar ve Yatırım Modelleri

YEKA yarışmalarının yanı sıra Türkiye, uluslararası hükümetlerarası anlaşmalarla da megavatlık büyük ölçekli santralleri hayata geçirmektedir.

DHA | Demirören Haber Ajansı

• Türkiye - Suudi Arabistan (ACWA Power) Anlaşması: Toplamda 5.000 MW'lık paketi kapsayan anlaşmanın ilk etabında Sivas ve Karaman (Taşeli) bölgelerinde 1.000'er MW (toplam 2.000 MW) kapasiteli iki dev GES kurulacaktır. Projelerin finansmanı için 8 uluslararası finans kuruluşu destek sağlamıştır.

• Kapsamlı Enerji İletimi & Depolama: Gelecekteki 3.000 MW'lık pakete depolama sistemleri ve Karaman-İstanbul hattı gibi yüksek gerilim iletim hatlarının (HVDC) eklenmesiyle toplam yatırım hacminin 5-6 milyar dolara ulaşması beklenmektedir.