İran'da kritik senaryo masada!

İran lideri Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından Tahran yönetimi İsrail'e ağır misilleme başlattı. Sürece ilişkin Türkiye Gazetesi'ne değerlendirmelerde bulunan Gazeteci Gürkan Demir, İran Devrim Muhafızları'nın rejimi tek başına koruyamayacağını, İran Anayasası'nın 111. maddesi uyarınca Uzmanlar Meclisi'nin yeni lideri belirleyeceğini ifade etti. Demir, Hamaney yerine geçecek muhtemel isimler arasında Hasan Humeyni'nin öne çıktığını belirtti.

İran lideri Ali Hamaney'in ABD ve İsrail'in ortak saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından İran, İsrail'e 'tarihin en ağır' misilleme saldırısına başladı. Karşılıklı saldırılar sürerken akıllara, 'İran Devrim Muhafızları, ABD'ye karşı rejimi nasıl koruyacak?' sorusunu da getirdi.

Gazeteci Gürkan Demir, İsrail ve ABD saldırıları altındaki İran'ın başkenti Tahran'dan, Türkiye Gazetesi Editörü Gülcan Ayboğan'ın sorularını cevapladı.

“İRAN DEVRİM MUHAFIZLARI ORDUSU TEK BAŞINA YETERLİ OLMAZ”

"Ali Hamaney'in öldürülmesinden sonra rejimi neler bekliyor? Rejimi korumak için Devrim Muhafızları tek başına yeterli olur mu?" sorusuna cevap veren Demir, "İran Devrim Muhafızları Ordusu, tek başına yeterli olmaz. Çünkü İran bir yapboz gibi içe geçmiş, paralel yapılarla inşa edilmiş, kurulmuş durumda." ifadelerini kullandı.

Gazeteci Demir, soruya cevaben şunları kaydetti:

“1979 devrimi sonrası geldiğimiz noktada bundan sonra da yeni liderliğin ya da İran'ın yeni İslam devrimi liderinin süreci bu şekilde yürütmesi beklenir. Şimdi önümüzde birkaç aşama olacak. Bu noktada İran Cumhurbaşkanı, yargı erki başkanı ve Anayasayı Koruyucular Konseyi'nden bir hukukçunun katılımıyla üçlü konsey oluşacak. İlk etapta rehberlik makamının yetkileri bu konseyin imzası altında olacak. Ardından da anayasanın 111. maddesi kapsamında Uzmanlar Meclisi bir araya gelerek yeni bir İslam devrimi lideri tayin edecek, seçecek.”

İRAN İÇİN İKİNCİ SEÇENEK

İkinci bir seçenekten de bahseden Demir, "Ya da bu Uzmanlar Meclisi (86 kişiden oluşuyor, 8 yıllığına halk tarafından seçiliyor), bir konsey oluşturup o konseye de rehberlik makamının yetkilerini devredebilir. Bu da bir seçenek İran için. Ama şu an için Ayetullah Hamaney'den boşalan yere birisinin atanması birinci seçenek olarak duruyor." dedi.

ALİ HAMANEY'İN OĞLU BAŞA MI GEÇECEK?

"Rejimin düşmesi gibi bir şey söz konusu mu şu anda? Ve başa Ali Hamaney'in oğlunun geleceği söyleniyor, Ali Hamaney'in oğlunun durumu nedir?" sorusunu da cevaplayan Demir, "Belli değil. Yani dünkü saldırıda Ayetullah Hamaney'in yanı sıra gelini, damadı ve kızı öldü. Ancak oğlu Mücteba Hamaney'in durumu henüz bilinmiyor. Ama eşinin hayatını kaybettiği bu tabloda tahmin ediliyor." dedi.

HASAN HUMEYNİ ÖN PLANDA

Gazeteci Demir, Hamaney'in yerine geçecek çok sayıda ismin telaffuz edildiğini ifade ederek, "11 Şubat İran İslam Devrimi törenlerinde çok öne çıkan bir isim oldu. O da Ruhullah Humeyni'nin torunu Hasan Humeyni. Bu yıl daha farklı bir şekilde kamuoyu önünde yer aldı. Hatta Ayetullah Hamaney'in her yıl İran Hava Kuvvetleri komutanlarıyla yaptığı buluşmayı bu kez Hasan Humeyni yaptı. Ayetullah Hamaney bu programa katılmadı. Oklar biraz Hasan Humeyni'yi işaret ettiğini gösteriyor. Tabii sürpriz bir isim de olabilir. Şunu unutmayalım, gelecek kişi İran'ın bu koltuğa gelen üçüncü ismi olacak. Ayetullah Hamaney de o dönem için sürpriz bir şekilde dini lider olarak tayin edilmişti. Yine hiç dile getirilmeyen sürpriz bir isim de olabilir." şeklinde konuştu.

"HAVA SALDIRILARI İRAN'DAKİ YÖNETİMİ DEĞİŞTİRMEZ"

"Hava saldırılarıyla İran'daki yönetimi değiştirmeleri mümkün değil." diyen Demir, "Tamamen sistemi çökertmeleri gerekiyor ki İran'da sistem değişsin. Yüz binlerce Devrim Muhafızları ordusu kademesi var, bunların aileleri var, milyonlarca Besic üyesi var. Bunları nereye koyacaklar? O yüzden ABD'nin sadece hava saldırılarıyla İran'daki yönetimi düşürmesi çok mümkün değil." ifadelerini kullandı.