İsrail'in öldürdüğünü söylediği İran Savunma Bakanı Ali Larijani kimdir?

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz'ın Pazartesi gecesi "etkisiz hale getirildiğini" söylediği İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Larijani, son aylarda İran'daki en önemli isimlerden biri olarak öne çıkmıştı.

İlk olarak Ocak ayındaki halk protestolarının bastırılmasında önemli bir lider olarak görüldü, ardından da Yüksek Lider Ali Hamaney'in ölümünün ardından gelen geçiş sürecinin bir parçası olarak öne çıktı.

67 yaşındaki adamın İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ile uzun süreli bir ilişkisi vardı ve rejimin görünür bir sembolü haline gelmişti; hatta İsrail'in başlıca hedeflerinden biri olmasına rağmen geçen hafta Tahran'da halka açık bir mitinge katılmıştı.

Larijani, İslam Cumhuriyeti siyasetinde çeşitli görevlerde bulunarak ustalıkla yol aldı. 1980'lerde Irak'la savaş sırasında Devrim Muhafızları'nda komutanlık yaptıktan sonra siyasi görevlere geçiş yaptı.

Larijani, devlet televizyonunun başkanı, İran'ın baş nükleer müzakerecisi ve İran parlamentosunun başkanı (2020'ye kadar 12 yıl boyunca) olarak görev yaptı ve 2004'te danışman olarak atanmasının ardından güvenlik konularında Hamaney'in giderek daha fazla söz sahibi oldu.

Geçen yıl İsrail ile yaşanan çatışmanın ardından, Ulusal Güvenlik Konseyi başkanlığına getirilerek yeniden ön plana çıktı ve birçok analist tarafından İran'ın en üst düzey karar vericisi olarak kabul ediliyor.

Larijani, İslam Cumhuriyeti'nde etkili bir din adamı ailesinden geliyor. Kardeşlerinden Sadegh, Ayetullah ve İran yargısının eski başkanıdır.

Aynı zamanda tanınmış bir akademisyendi. Aslen Şerif Teknoloji Üniversitesi'nde matematik ve bilgisayar bilimleri eğitimi alan, Tahran Üniversitesi'nden felsefe doktorası sahibi ve Alman filozof İmmanuel Kant'ın çalışmaları üzerine kapsamlı yazılar kaleme almıştır.

Analistler, Larijani'nin ideolojik bir katı görüşlüden ziyade pragmatist olarak görülmesine rağmen, İran'ın nezamı (hükümet sistemi) olarak İslam Cumhuriyeti'nin varlığını sürdürmesine kararlı olduğunu söylüyor.

Analistlere göre, Larijani çatışmanın başlangıcından beri ABD Başkanı Donald Trump'ı sık sık kışkırtmış ve İran'ın savaş stratejisinin oluşturulmasında etkili olmuştur.

Çatışma başladıktan kısa bir süre sonra X platformunda "Amerika Birleşik Devletleri'nin aksine, (İran) uzun bir savaşa hazırlanmış durumda" diye yazdı .